Türk Artuklular’ın Kürt Eyyubîler’e Bağlı Olduğunu Belgeleyen Sikkeler Bulundu

 

isediyani

Bir Oğuz Türk boyu olan Artuklu Beyliği’nin cihanşümul Kürt imparatorluğu Eyyubîler’in vasalı olduğunu belgeleyen sikkeler, Amida Höyük’te gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda bulundu.

     Bir Oğuz Türk boyu olan Artuklu Beyliği’nin cihanşümul Kürt devleti Eyyubî İmparatorluğu’nun vasalı olduğunu belgeleyen sikkeler, Amida Höyük’te gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda bulundu.

     Hurriler, Mitanniler, Urartular, Medler, Eyyubîler ve Mervanîler’in de aralarında yer aldığı birçok Kürt uygarlığına evsahipliği yapan Diyarbakır (Diyarbekir) ilimizdeki tarihî Sur semtindeki Amida Höyük’te Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız başkanlığında yürütülen kazı çalışmalarının bu dönemki bölümü tamamlandı. Kazıların tamamlanmasıyla M. Ö. 6100 yılından başlayan çeşitli dönemlere ait birçok taşınır kültür varlığı ortaya çıkarıldı.

     Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, kazılarda 1800 yıllık olduğu değerlendirilen su kanalları ve kalorifer sistemi ile yaklaşık 1700 yıllık mezar odalarının günyüzüne çıkarıldığını ifade ederek, bunlar dışında taşınır kültür varlıklarının da bulunduğunu belirtti. Artuklu Sarayı’nın Artuklu Hükümdarı Nasıruddîn Mahmud tarafından 1200 – 20 yıllarında inşâ edildiğini söyleyen Yıldız, Nasıruddîn Mahmud’un Diyarbakır’da birçok eser inşâ ettiğini aktardı. Hem geçen yıl hem de bu yılki kazı çalışmalarında üzerinde Nasıruddîn Mahmud’un arması olan çift başlı kartalın yer aldığı sikkeler bulunduğuna dikkat çeken Yıldız, “Geçen yıl Nasıruddîn Mahmud’un Diyarbakır’da bastırdığı bir sikke örneğini bulmuştuk. Bu yıl ise 3 sikke daha çıkardık. Bu sikkelerin Amid’de bastırılması, Artuklular’ın Amid’e verdiği önemi gösteriyor. Sikkelerden Hasankeyf ve Amid Artukluları’nın Eyyubîler’e bağlı olduğunu da anlıyoruz, çünkü Eyyubî Hükümdarı Melik Adil Ebubekr’in ismi de aynı sikkelerde geçiyor. Onun dışında bu yıl İslamî döneme ait birçok sikke de bulundu. Kazıda çıkarılan Akkoyunlu ve Eyyubî dönemine ait sikkeler de dikkat çekici” dedi. Yıldız, bu yıl biri Osmanlı, diğeri Cumhuriyet dönemine ait iki mühür bulunduğunu, Ahmed ve Muhammed ismindeki kişilere ait bu mühürlerden biri 1920, diğeri 1927 yılına ait olduğunu dile getirdi. Bu dönem buluntular arasında sikkeler ve mühürlerin dışında hem taş hem de seramiklerin olduğunu aktaran Yıldız, her çağa ait seramiklerin bulunduğunu belirtti. Yıldız, “Kazıda M. Ö. 6100 yılından başlayıp günümüze kadar seramik buluntusu devam ediyor. Bu dönem Geç Neolitik Dönem’den başlayıp Erken Kalkolitik, Tunç Çağı, Demir Çağı ve daha sonraki Bizans, Roma ve İslamî döneme ait seramikler bulundu. Artuklu dönemine ait iki figürlü parça çıkarıldı. Artuklu figürlü seramikleri ilk kez bu sezondaki kazıda ortaya çıkarıldı. Bunlar dikkat çekici seramiklerdi. Sarayın duvarlarının süslendiği çini parçalar ve taş süsleme buluntularına da rastladık. Aynı zamanda Osmanlı dönemlerine ait lüle parçaları da görülmeye devam ediyor. Burada yapılan kazılar Diyarbakır’ın turizm değerine değer katacaktır” dedi. Çıkan buluntuların, Diyarbakır merkezdeki yerleşik tarihi değiştirmeye devam edeceğini dile getiren Yıldız, “Kazılarda ortaya çıkan sikkeler ve seramikler, Amida Höyük’te yaşanan dönemleri tarihlendirmemiz açısından önem arzediyor, Diyarbakır’ın tarihine ışık tutuyor. Buluntulardan anlıyoruz ki Amida Höyük’te her dönem kesintisiz yaşam devam etmiştir. Amida Höyük, 8 bin yıldır kesintisiz olarak yaşamın devam ettiği ender kentlerden biridir. Aynı zamanda hem Artuklu hem Akkoyunlu hem de Eyyubî hükümdarlarına ait Amid’de kesilen sikkelerden bunların burayı bir nevi başkent olarak kullandığının da göstergesidir” ifadelerini kullandı. Kazılarda ortaya çıkarılan eserleri envanterlik, etütlük ve amorf malzeme olarak ayırdıklarını söyleyen Yıldız, bilimsel çalışmaları ve temizlik çalışmaları tamamlanan envanter ve etütlük malzemeleri Diyarbakır Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü’ne teslim ettiklerini, amorf malzemeler üzerinde ise bilimsel çalışmaların sürdüğünü dile getirdi. Yıldız, Amida Höyük’teki kazının Diyarbakır için çok önemli olduğunu belirterek, ilerleyen süreçte çok önemli verilerin ortaya çıkarılacağını ve kazıya verilen desteğin çok daha fazla artırılması gerektiğini söyledi.

     ANADOLU AJANSI, SEDİYANİ HABER

     4 OCAK 2021

409 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir