Gümüş Nehir’in Kıyısındaki Başkentlerin Meydanlarında Haykırdım Sana Olan Sevgimi – 53

 

İbrahim Sediyani

 

 

 

 

 

Del dicho al hecho, hay un gran trecho.

(Söylenenden gerçeğe, uzun bir yol vardır.)

Uruguay atasözü

     Uruguay’ın başkenti Montevideo’da otobüsle yaptığımız şehir turu devam ediyor.

     La Aguada semtindeyiz. Avenida Libertador Brigadier General Lavalleja (Kurtarıcı Tuğgeneral Lavalleja Caddesi) adlı cadde üzerinde süren yolcuğumuzda, bir daire şeklinde başlayıp uzayan Avenida de las Leyes (De las Leyes Caddesi) adlı caddeye çıkıyoruz.

     Caddeye girer girmez, otobüsümüz sağ kenara yanaşıp parkediyor. Çünkü hemen solumuzda, Uruguay Doğu Cumhuriyeti (İsp. República Oriental del Uruguay) devletinin tüm yönetim ve yasama mercilerinin bulunduğu, hatta içinde ülkenin meclisinin ve parlamentosunun da bulunduğu, Uruguay genel kurulunun toplanma yeri ve Uruguay hükûmetinin yasama organı olan Yasama Sarayı (İsp. Palacio Legislativo) bulunuyor.

     Şoförümüz Joachin otobüsü sağa çekip durduruyor, muavinimiz Natalie “Sarayı görmek için 20 dakika mola veriyoruz” diye anons yapıyor, gezi arkadaşım Yaşar Gülen dizime vurarak “Abi kalk, dışarı çıkıyoruz” diyor ve hep beraber otobüsten iniyoruz.

     Dışarıda güzel bir hava…

     – Şansımıza bugün de hava güzel, abican.

     – Evet abi, Uruguay’ın tadını çıkaracağız.

     Önce biraz etrafa bakıyoruz. Arabalar geçiyor.

     Yolun hemen kenarında, insanların yaptığı araç yoluna paralel uzanan bir karınca yolu görüyorum. İlgimi çekiyor.

     İnsanoğlu/kızı, “yol yaptık, bina yaptık” diye övünedursun. Bu da Uruguay’da karıncaların yaptığı uzuun yol. Yolun sonunda da, yeraltında muhteşem bir şehir kurmuş, karıncalar.

     İnsanların yaptığı yol ile karıncaların yaptığı yol, birbirine paralel uzanıyor. Sizce hangi yol daha güzel?

     Tam karşımızda, Entrevero Meydanı (İsp. Plaza Entrevero)’na uzanan caddenin daire çizdiği bölgenin tam ortasında, Uruguay devletinin tüm yönetim ve yasama mercilerinin bulunduğu, hatta içinde ülkenin meclisinin ve parlamentosunun da bulunduğu, Uruguay genel kurulunun toplanma yeri ve Uruguay hükûmetinin yasama organı olan Yasama Sarayı (İsp. Palacio Legislativo).

     24 farklı tip mermerden yapılmış, duvarlarla kaplı, neoklasik bir bina bu.

     Genel Kurul, şartlara göre ayrı ayrı veya müştereken toplanan iki odadan oluşuyor ve burada faaliyet gösteriyor: Temsilciler Meclisi (İsp. La Cámara de Representantes) ve Senatörler Meclisi (İsp. La Cámara de Senadores). Bu iki oda, Uruguay Parlamentosu (İsp. Asamblea General de Uruguay)’nu meydana getiriyor.

     Uruguay’a yeni bir parlamento yapmak ile ilgili tartışmalar 1896’da başlamıştı. O tarihte parlamento çalışma komisyonuna gazeteci José Pablo Torcuato Batlle y Ordóñez (1856 – 1929) ve mühendis José Serrato Bergeróo (1868 – 1960) başkanlık ediyordu.

     Yasama Sarayı’nın resmî tarihi ise, 1902 yılında eski genel merkezi Montevideo Cabildo’nun bazı eksiklikleri olduğundan, Yasama Gücü için yeni bir karargâhın inşâsı amacıyla mimarî projeler için uluslararası rekabet çağrısını onaylayan bir yasa ile başlıyor.

     1904’te, aralarında 3’ü Uruguaylı projesi olan 27 proje sunuldu. Jüri, yarışmanın tüm koşullarını karşılamadığı için hiçbirine birincilik ödülünün verilemeyeceğine karar verdi.

     Daha sonra, o sıralar Arjantin’in başkenti Buenos Aires’teki Arjantin Ulusu Kongre Sarayı (İsp. Palacio del Congreso de la Nación Argentina)’nı inşâ etmekle meşgul olan İtalyan mimar Vittorio Meano (1860 – 1904)’nun projesi onaylandı, ancak proje yarışmasının organizatörü olan Yasama Sarayı Komisyonu tarafından kendisiyle temasa geçilmeden mimar Meano aniden öldüğü için, projenin kazananı olduğunu asla öğrenemedi.

     Projesinin kazanan proje olduğunu ve kabul gördüğünü öğrenmeden Hakk’ın râhmetine kavuşan İtalyan mimar Vittorio Meano’nun hazırladığı proje çerçevesinde, binanın inşâsına 1904 yılında o zaman Uruguay’ın devlet başkanı olmuş olan José Batlle y Ordóñez hükûmetinin sponsorluğunda başlandı. Binanın iç mimarisi de yine başka bir İtalyan mimar olan Gaetano Moretti (1860 – 1938)’ye aitti. Projeye önemli katkıda bulunanlar arasında, bina için çok sayıda kabartma ve alegorik heykeller yapan Uruguaylı heykeltıraş José Leoncio Belloni Garaycochea (1882 – 1965) da vardı.

     Temel taşı 1 Temmuz 1905’te atıldı. Aynı yıl, şu anda De las Leyes Sarayı (İsp: Palacio de las Leyes) tarafından işgal edilen arazi için, Aguada Kilisesi’nin önündeki orijinal yerin değiştirilmesine karar verildi.

     Esas çalışmalar 1908’de başladı ve dönemin yasa koyucularının teşvik ettiği yeni fikirlere göre binanın tamamlanmasıyla görevlendirilen İtalyan mimar Gaetano Moretti’nin 1913’te işe alınmasına kadar değişiklik yapılmadan devam etti.

     1908 – 25 arası tam 17 yıl süren hummalı inşaat sonunda tamamlanan sarayın açılışı, 25 Ağustos 1825 tarihinde ilan edilmiş olan “Uruguay Bağımsızlık Bildirgesi” (İsp. Declaratoria de la Independencia de Uruguay)’nin 100. yıldönümü olan 25 Ağustos 1925 günü gerçekleştirildi. Açılış törenine o zaman Uruguay’ın devlet başkanı olmuş olan José Serrato başkanlık etti.

     Sarayın inşâsı için kullanılan tüm malzemeler millî olup, Maldonado ve Lavalleja’da, projenin gerçekleştirilmesine yönelik Canelones’teki granit ocaklarının yanısıra farklı mermer türlerinin çıkarılmasına adanmış ocaklar açılmıştır.

     Sarayın dekorasyon çalışmaları 1964 yılına kadar tamamlanamamıştır. Saray, 1975 yılında Uruguay Devlet Başkanı Juan María Bordaberry Arocena (1928 – 2011) hükûmeti tarafından “Ulusal Tarihî Anıt” ilan edilmiştir.

     Saray, cepheleri, iç duvarları, tonozları ve sütûnları Uruguay’dan farklı mermerlerle kaplı Greko – Romen eklektist tarzda bir yapıdır.

     Üç büyük salon ve birkaç bitişik odadan oluşan Yasama Gücü Kütüphanesi (İsp. Biblioteca del Poder Legislativo)’nin 250.000’den fazla cilt kitap ile çalıştığı bir üst kat ve bazı parlamento ofislerinin yanısıra ofislerin, depoların ve baskı ve ciltleme atölyelerinin bulunduğu büyük bir bodrum katından oluşur. Binanın ana cephesi, Libertador Bulvarı simetri ekseni ile aynı hizada olup hiyerarşik bir perspektif oluşturuyor.

     Sarayın içinde, Rönesans’ın büyük katedrallerinden esinlenilen büyükçe bir Kayıp Merdivenler Salonu (İsp. Salón de los Pasos Perdidos) var. İki beşik tonoz ve senatörler ile temsilcilerin odalarının buluştuğu iki yarı döngüyü ayıran görkemli bir merkezî ışıklandırmadan oluşur. Her iki odanın duvarları tamamen ceviz ve maun ağacıyla kaplıdır ve parlamenterler de o asil ağaçlardan yapılmış banklarda otururlar. Sarayın üstten aydınlatması üç büyük vitray pencereden yapılmıştır. Bunlardan ikisi, yerleştirildikleri tonozların eğriliğine uyarlanmış eğimli bir yüzeye sahip iken, üçüncüsü her iki tonozun kesişimini taçlandıran ışıklandırmanın içinde daha yüksek bir düz yüzeye sahiptir.

     Bu oda genellikle sanat sergileri, konserler ve diğer etkinlikler için kullanılır. Kayıp Merdivenler Salonu, “1825 Bağımsızlık Bildirgesi”nin ve “1830 Anayasası”nın orijinal kopyalarını saklamaktadır.

     Yasama Sarayı’ndaki Lucernario adlı bölüm, Kayıp Adımlar Salonu ile birlikte, Yasama Gücü binasını dünyanın geri kalanındaki aynı kategorideki diğer binalardan ayıran unsurdur. Avusturya’daki Viyana Parlamento Binası (Alm. Wiener Parlamentsgebäude)’ndan esinlenen orijinal projesi, binanın hacminin boyutlarının binanın merkezinde yükseltilmiş bir doruk noktası olduğunu yansıtır. Binanın ortasına kare şeklinde bir tavan penceresi yapılmıştır. Bunlar arasında, her biri neredeyse 4 m yüksekliğinde, her biri farklı heykeltıraşlar tarafından yapılan 24 karyidin öne çıktığı (endüstri, hukuk, matematik, fizik, mimari, tarım, resim, ticaret, şiir, tıp, müzik, heykel), çeşitli Yunan tarzı süslemelerle süslenmiştir. Bunların her biri iki kez tekrarlanmıştır.

     Yasama Sarayı’nın bahçelerini süsleyen dört heykelsi grup var ve hepsi de İtalyan heykeltraş Giannino Castiglioni (1884 – 1971)’nin eseridir. Bu heykel gruplarının isimleri “La Ciencia”, “El Trabajo”, “La Justicia” ve “La Ley”dir.

     José Artigas binası, Yasama Sarayı’nın ek binasıdır ve 1995 yılında açılmıştır. Avenida de las Leyes adlı caddenin yanında yer almaktadır. Milletvekillerinin ve meclis komisyonlarının ofisleri burada bulunuyor.

     Her iki bina da Avenida de las Leyes’in yaklaşık 100 m altındaki bir tünel ile birbirine bağlanıyor. Bu tünel Pasaje de la Democracia adını taşıyor.

sediyani@gmail.com

     SEDİYANİ SEYAHATNAMESİ

     CİLT 11

FOTOĞRAFLAR:

La Aguada semtindeyiz. Avenida Libertador Brigadier General Lavalleja (Kurtarıcı Tuğgeneral Lavalleja Caddesi) adlı cadde üzerinde süren yolcuğumuzda, bir daire şeklinde başlayıp uzayan Avenida de las Leyes (De las Leyes Caddesi) adlı caddeye çıkıyoruz. (URUGUAY)

Caddeye girer girmez, otobüsümüz sağ kenara yanaşıp parkediyor. Çünkü hemen solumuzda, Uruguay Doğu Cumhuriyeti (İsp. República Oriental del Uruguay) devletinin tüm yönetim ve yasama mercilerinin bulunduğu, hatta içinde ülkenin meclisinin ve parlamentosunun da bulunduğu, Uruguay genel kurulunun toplanma yeri ve Uruguay hükûmetinin yasama organı olan Yasama Sarayı (İsp. Palacio Legislativo) bulunuyor. (URUGUAY)

24 farklı tip mermerden yapılmış, duvarlarla kaplı, neoklasik bir bina bu.

Genel Kurul, şartlara göre ayrı ayrı veya müştereken toplanan iki odadan oluşuyor ve burada faaliyet gösteriyor: Temsilciler Meclisi (İsp. La Cámara de Representantes) ve Senatörler Meclisi (İsp. La Cámara de Senadores). Bu iki oda, Uruguay Parlamentosu (İsp. Asamblea General de Uruguay)’nu meydana getiriyor. (URUGUAY)

Uruguay’a yeni bir parlamento yapmak ile ilgili tartışmalar 1896’da başlamıştı. O tarihte parlamento çalışma komisyonuna gazeteci José Pablo Torcuato Batlle y Ordóñez (1856 – 1929) ve mühendis José Serrato Bergeróo (1868 – 1960) başkanlık ediyordu.

Yasama Sarayı’nın resmî tarihi ise, 1902 yılında eski genel merkezi Montevideo Cabildo’nun bazı eksiklikleri olduğundan, Yasama Gücü için yeni bir karargâhın inşâsı amacıyla mimarî projeler için uluslararası rekabet çağrısını onaylayan bir yasa ile başlıyor. (URUGUAY)

1904’te, aralarında 3’ü Uruguaylı projesi olan 27 proje sunuldu. Jüri, yarışmanın tüm koşullarını karşılamadığı için hiçbirine birincilik ödülünün verilemeyeceğine karar verdi.

Daha sonra, o sıralar Arjantin’in başkenti Buenos Aires’teki Arjantin Ulusu Kongre Sarayı (İsp. Palacio del Congreso de la Nación Argentina)’nı inşâ etmekle meşgul olan İtalyan mimar Vittorio Meano (1860 – 1904)’nun projesi onaylandı, ancak proje yarışmasının organizatörü olan Yasama Sarayı Komisyonu tarafından kendisiyle temasa geçilmeden mimar Meano aniden öldüğü için, projenin kazananı olduğunu asla öğrenemedi. (URUGUAY)

Projesinin kazanan proje olduğunu ve kabul gördüğünü öğrenmeden Hakk’ın râhmetine kavuşan İtalyan mimar Vittorio Meano’nun hazırladığı proje çerçevesinde, binanın inşâsına 1904 yılında o zaman Uruguay’ın devlet başkanı olmuş olan José Batlle y Ordóñez hükûmetinin sponsorluğunda başlandı. Binanın iç mimarisi de yine başka bir İtalyan mimar olan Gaetano Moretti (1860 – 1938)’ye aitti. Projeye önemli katkıda bulunanlar arasında, bina için çok sayıda kabartma ve alegorik heykeller yapan Uruguaylı heykeltıraş José Leoncio Belloni Garaycochea (1882 – 1965) da vardı.

Temel taşı 1 Temmuz 1905’te atıldı. Aynı yıl, şu anda De las Leyes Sarayı (İsp: Palacio de las Leyes) tarafından işgal edilen arazi için, Aguada Kilisesi’nin önündeki orijinal yerin değiştirilmesine karar verildi. (URUGUAY)

Esas çalışmalar 1908’de başladı ve dönemin yasa koyucularının teşvik ettiği yeni fikirlere göre binanın tamamlanmasıyla görevlendirilen İtalyan mimar Gaetano Moretti’nin 1913’te işe alınmasına kadar değişiklik yapılmadan devam etti.

1908 – 25 arası tam 17 yıl süren hummalı inşaat sonunda tamamlanan sarayın açılışı, 25 Ağustos 1825 tarihinde ilan edilmiş olan “Uruguay Bağımsızlık Bildirgesi” (İsp. Declaratoria de la Independencia de Uruguay)’nin 100. yıldönümü olan 25 Ağustos 1925 günü gerçekleştirildi. Açılış törenine o zaman Uruguay’ın devlet başkanı olmuş olan José Serrato başkanlık etti.

Sarayın inşâsı için kullanılan tüm malzemeler millî olup, Maldonado ve Lavalleja’da, projenin gerçekleştirilmesine yönelik Canelones’teki granit ocaklarının yanısıra farklı mermer türlerinin çıkarılmasına adanmış ocaklar açılmıştır. (URUGUAY)

Sarayın dekorasyon çalışmaları 1964 yılına kadar tamamlanamamıştır. Saray, 1975 yılında Uruguay Devlet Başkanı Juan María Bordaberry Arocena (1928 – 2011) hükûmeti tarafından “Ulusal Tarihî Anıt” ilan edilmiştir. (URUGUAY)

Saray, cepheleri, iç duvarları, tonozları ve sütûnları Uruguay’dan farklı mermerlerle kaplı Greko – Romen eklektist tarzda bir yapıdır.

Üç büyük salon ve birkaç bitişik odadan oluşan Yasama Gücü Kütüphanesi (İsp. Biblioteca del Poder Legislativo)’nin 250.000’den fazla cilt kitap ile çalıştığı bir üst kat ve bazı parlamento ofislerinin yanısıra ofislerin, depoların ve baskı ve ciltleme atölyelerinin bulunduğu büyük bir bodrum katından oluşur. Binanın ana cephesi, Libertador Bulvarı simetri ekseni ile aynı hizada olup hiyerarşik bir perspektif oluşturuyor. (URUGUAY)

Şoförümüz Joachin otobüsü sağa çekip durduruyor, muavinimiz Natalie “Sarayı görmek için 20 dakika mola veriyoruz” diye anons yapıyor, gezi arkadaşım Yaşar Gülen dizime vurarak “Abi kalk, dışarı çıkıyoruz” diyor ve hep beraber otobüsten iniyoruz. (URUGUAY)

Yolun hemen kenarında, insanların yaptığı araç yoluna paralel uzanan bir karınca yolu görüyorum. İlgimi çekiyor. (URUGUAY)

İnsanoğlu/kızı, “yol yaptık, bina yaptık” diye övünedursun. Bu da Uruguay’da karıncaların yaptığı uzuun yol. Yolun sonunda da, yeraltında muhteşem bir şehir kurmuş, karıncalar.

İnsanların yaptığı yol ile karıncaların yaptığı yol, birbirine paralel uzanıyor. Sizce hangi yol daha güzel? (URUGUAY)

Uruguay’ın başkenti Montevideo’da otobüsle yaptığımız şehir turu devam ediyor. (URUGUAY)

Palacio Legislativo, 24 Nisan 2019

140 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir