Ziman, Mirov û Hebun – Dil, İnsan ve Varoluş

 

isediyani

Aydın Dere yazdı: “Ziman, Mirov û Hebun – Dil, İnsan ve Varoluş”…

 

 

 

Ziman, Mirov û Hebun – Dil, İnsan ve Varoluş

Aydın Dere

     Bir halkı halk eden başlıca değer anadildir.

     Anadilimiz binlerce yıl içerisinde oluşmuş, Sümerler’e dayanan kadim bir dildir.

     Her sözcük bir anlam ve bir değer ifade eder. Bu sözcükler değil midir aşkları, hasretleri, acıları, ağıtları, sevinçleri ve mutlulukları ifade eden? Ve yine bu dil ve sözcükler değil midir bize tarihimizi, edebiyatımızı, söylencelerimizi, kültürümüzü yaşatan?

     İşte buna en medeni yöntemlerle sahip çıkmak için yeni bir sivil halk hareketi doğuyor.

     Takdir edersiniz ki Kürt dili olmasaydı partilerin varlığı da mümkün olmazdı. Bu anlamda anadil tüm kurum ve partilerden de üstündür. Sanırım buna kimsenin itirazı olmaz. Kaldı ki partilerin varlığına saygı duyarız, çünkü onlar mobilizasyon ve örgütlenme aracıdırlar, fakat isterdik ki partilerimiz kendilerinin de varlık nedeni olan anadillerine de sahip çıksınlar.

     Şimdi yeni bir kurumlaşma ve hareket doğuyor; hiçbir partiye ve kuruma bağlı değil ve buna ihtiyaç da duyulmuyor. Bu hareket anadilde eğitim hakkı için doğuyor.

     Tamamen şeffaf, şiddetten, hamaset nutuklarından ve ideolojilerden uzak. Her sınıf ve tabakadan insanlarıyla tam bir hukuksal halk hareketi, aynı zamanda da yasal. Kimselere kin duymuyor, klişe politik terim ve sloganlara da ihtiyaç duymuyor…

     Bağırıp çağırmayacaklar, yüzleri güleç, ahlakî değerlere önem veren, ne Sağcı ne Solcu ne de siyasal İslamcı. Kim olursa olsun sadece anadilde eğitim hakkı isteyecek.

     Bu masumane halk talebi kimin dost ya da önyargılı, kimin kafatasçı ya da barışçıl olduğunu da açığa çıkaracak fakat kimselere karşı asla tavır almayacak. Çünkü bu hareket aynı zamanda insancıl bir harekettir. Vicdanı gelişkin, ahlâk sahibi insanların desteğini alacaklarına da kuvvetle inanıyorlar.

     Bunun tarihte örnekleri de çok. Biraz Gandhici, biraz Mandelacı, Biraz Dalay Lamacı fakat bir yandan da Ahmedê Xanî ve Bedirxanlar’ın öğrencileridirler.

     Bunlar aynı zamanda analarına, atalarına ve tarihlerine karşı vefalı oldukları gibi kadim miraslarına da sahip çıkıyorlar.

     Bunlar eğitimi, aydınlanmayı, aklı, ahlâkı ve vicdanı üstün tutmayı da amaçlıyorlar.

     Kimselerle asla didişmek istemiyorlar, çünkü amaçları çatışmak ve didişmek değil, çoğalıp anadil hakkını elde edip güzelleşmek ve halkının en temel hakkına kavuşmasını sağlayıp onurluca yaşamak istiyorlar.

     Zira anadil olmadan onurlu bir yaşam olamaz. Bu hareket yasal ve şeffaftır, adı HezKurd. İleride kuruluşunu açıklayacak, şimdiden kutluyor ve hayırlı olmasını diliyoruz.

     Fransa’da Brethon resmen tanınıyor. Yaklaşık 350 bin nufûsa sahip Brethon halkı anadilde eğitim hakkını savunup elde ederken basın yayın hakkı beraberinde geldi ve varlıklarını korudular. Dil haklarını elde etmeselerdi kuşkusuz şimdi tükenmişlerdi.

     Tunus, Fas ve Cezayir‘de yaşayan yerli Berberiler’in mücadelesi anadilde eğitim hakkı ile başladı ve bu haklarını elde ettiler. Anadilde basın ve kurumlaşma hakları beraberinde geldi. Demografik koşullardan ötürü daha fazlasını isteyemiyorlar, çünkü çok dağınıklar fakat hiç olmazsa anadil sayesinde yok olmaktan kurtuldular.

     Bengal halkı mücadelesine anadil hakkı mücadelesi ile başladı, varlık ve kazanımlarını anadile borçlular. Partiler elbette mücadelelerine devam etsin fakat onları var eden anadillerine de sahip çıkmalarını istiyoruz.

     Biraz da Kürtçe özetleyelim:

     Nirxa sereke ya ku gelekî dike gel zimanê zikmakî ye. Ew zimanek kevnare ye ku bi hezaran salan pêk hatiye. Her bêje wateyek û nirxek vedibêje.

     Ma ev peyv hezkirin, hesret, êş, şîn, şahî û bexteweriyê îfade nakin? Again dîsa, gelo ev ziman û peyvên ku me zindî dihêlin ne tarîx, wêje û çanda me ne?

     Li vir e ku ew bi awayên herî şaristanî daxwaz dikin. Weke ku hûn pê spas bikin, partî bêyî zimanê Kurdî ne gengaz bûn. Di vê wateyê de, zimanê zikmakî ji hemî sazî û partiyan bilintire û baştir e. Ez texmîn dikim ku îtirazek kesî bi vê yekê tune.

     Wekî din, em ji hebûna partiyan re rêz digirin ji ber ku ew amûrek seferberbûn û rêxistinê ne, lê em dixwazin ku partiyên me li zimanê zikmakî xwedî derkevin.

     NERİNA AZAD

     12 EKİM 2020

 

318 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir