Kanakya, Bağımsızlık İçin Bugün Referanduma Gidiyor

 

isediyani

Pasifik Okyanusu üzerinde Fransa’nın işgali altında bulunan ve beyaz işgalcilerin Yeni Kaledonya adını verdiği Kanakya, bağımsızlık için bugün (4 Ekim) sandık başına gidiyor.

 

     Pasifik Okyanusu üzerinde Fransa’nın işgali altında bulunan ve beyaz işgalcilerin Yeni Kaledonya adını verdiği Kanakya, bağımsızlık için bugün (4 Ekim 2020) sandık başına gidiyor.

     Son 170 yılını Fransız hakimiyetinde geçiren adanın yerlileri ve gerçek sahipleri olan Kanaklar’ın büyük bölümü topraklarının bağımsız olmasını istiyor. Referandum, yerli Kanak halkı ile “Kaldoş” olarak bilinen Avrupalı sömürgecilerin torunları arasında bir mücadele olarak görülüyor. Adanın referanduma EVET demesi durumunda 1853 yılından beri Fransız sömürgesi altında olan ada tam bağımsızlığına kavuşup egemen bir devlet olacak.

     Yeni Kaledonya, Fransa’ya 16.000 km mesafede, Avustralya’nın doğusunda yer alıyor.

     Fransa tarafından 1853 tarihinde sömürgeleştirilen Kanakya (Yeni Kaledonya), Paris’e bağlı kendine özgü bir bölge (“sui generis”) statüsüne sahip. Fransa’nın 1853 yılında ilhak ettiği Kanakya (Yeni Kaledonya), bu tarihten itibaren 1946 yılına kadar sömürge bölgesi oldu,

     İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra denizaşırı bir bölge haline geldi ve 1957’de tüm Kanaklar’a Fransız vatandaşlığı verildi.

     1987 yılında düzenlenen referandumda Kanak halkının % 98, 3’ü bağımsızlık aleyhinde oy kullanmıştı. Ancak o tarihten sonra işgalci Fransa yönetimine karşı silahlı eylemler yapıldı. 1988 yılında Ouvea’daki rehine krizi sırasında 19’u yerli Kanak ve 2’si Fransız askeri olmak üzere 21 kişi hayatını kaybetmişti. Olay, Kanaklar’ın 4 Fransız jandarmayı öldürüp 23’ünü de bir mağarada rehin tutmaları üzerine Fransız güçlerinin başlattığı operasyon neticesinde gerçekleşmişti.

     Kanakya (Yeni Kaledonya)’da 1998’de imzalanan “Noumea Anlaşması”na göre, 20 yıllık geçiş sürecinin ardından Bağımsızlık Referandumu’nun yapılması kararlaştırıldı.

     2003 yılına kadar Fransa Denizaşırı Bölgeler Topluluğu içerisinde yer aldı. 2003 yılında gerçekleştirilen anayasa değişikliği sonucu Fransa’ya bağlı “özerk bir bölge” olarak konumlandırıldı.

     Yeni Kaledonya’da 4 Kasım 2018 tarihinde düzenlenen ilk referandumda, 270.000 nüfûsa sahip ada halkının % 56, 7’si statükonun sürdürülmesinden yana oy kullanmıştı.

     Bugünkü referandumda 180 binden fazla kayıtlı seçmenden “Yeni Kaledonya’nın tam egemenlik kazanmasını ve bağımsız olmasını istiyor musunuz?” sorusuna yanıt vermeleri istenecek.

     278 bin 500 kişilik nüfûsa sahip ada, dünya nikel madeni rezervlerinin % 11’ine sahip. Kanakya’da Kanaklar toplam nüfûsun % 40’ını, işgalci Avrupalılar da % 27’sini oluşturuyor.

     278 bin 500 kişilik nüfûsa sahip ada, 18 bin 575 km² büyüklüğünde ve dünya nikel madeni rezervlerinin % 11’ine sahip. Kanakya’da Kanaklar toplam nüfûsun % 40’ını, işgalci Avrupalılar da % 27’sini oluşturuyor. Kanakya’da resmî dil Fransızca, başkent ise Nouméa.

     Fransa Parlamentosu’nda iki milletvekili ve iki senatör ile temsil edilen Kanakya (Yeni Kaledonya), Fransa’dan her yıl 1, 3 milyar Euro malî destek alıyor. Kendi parlamentosunda ise emniyet, eğitim ve yerel yasalara karar verebiliyor.

     AJANSLAR, SEDİYANİ HABER

     4 EKİM 2020

 

336 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir