Baltık Kıyılarında Her Gün Bir Ülke – 30

 

İbrahim Sediyani

 

 

 

 

 

Akys toli mato, protas dar toliau.

(Gözler uzağı görür, zihin daha da uzağı.)

Litvan atasözü

     Letonya – Litvanya sınırını belirleyen 191 km uzunluğunda küçük bir nehir olup, Letonca ismi Mēmele, Litvanca ismi Nemunėlis olan akarsuyun iki yakasında kurulmuş, Letonya tarafındaki Skaitskalne köyü ile Litvanya tarafındaki Germaniškis köyü arasında, ırmağın üstünde kurulu köprü üstünde yürüyerek gidip geldikten ve o “sınır duygusu”nu yaşadıktan sonra, yolculuğumuza devam ediyoruz.

     Artık Litvanya topraklarındayız.

     Litvanya’nın Panevėžio ili topraklarındayız ve hedefimiz, bu ilin Biržai ilçesi.

     Letonya’dayken üzerinde seyrettiğimiz yolun ismi P 89 idi, Litvanya’da ise devam eden aynı yolun ismi 190.

     Letonya – Litvanya sınırını geçtikten ve Germaniškis köyünü geride bıraktıktan sonra, devam eden yolculuğumuzda, sırasıyla Svidžiai, Naujikai, Suostas, Purviškiai, Bobėnai, Bobėnėliai ve Sebentiškis köylerinden geçiyoruz ve karşımıza Apaščia Nehri çıkıyor.

     88 km uzunluğunda küçük bir nehir bu. Suladığı toplam havza, 893 km²’lik bir alana tekabül ediyor.

     Varmak istediğimiz ilçeye varana kadar, bu akarsu yolumuza paralel biçimde akarak bize eşlik edecek.

     Devam eden yolculuğumuzda, sırasıyla Totoriai, Kirbuliai, Juodeliai, Kvietkeliai ve Rinkuškiai köylerini geride bırakarak, nihayet Biržai ilçesine varıyoruz.

     Litvanya’daki, bu ülkedeki bütün zamanımızı bu şirin ilçede, Biržai’de geçireceğiz. Tıpkı Estonya‘daki tüm zamanımızı Pärnu şehrinde geçirdiğimiz gibi, Letonya‘daki tüm zamanımızı başkent Rīga’da geçirdiğimiz gibi.

     Gezimiz böyle ve kendimize özgü bir tarzımız var: Her gün bir ülke, her ülkede de sadece bir şehir.

     Biržai’ye girince, şehrin içinden geçen Agluona Nehri’nin üzerinden geçiyoruz.

     21, 1 km uzunluğunda küçük bir nehir bu. Suladığı toplam havza, 87, 8 km²’lik bir alana tekabül ediyor.

     Agluona, bizim Litvanya’da gördüğümüz 3. nehir oluyor. Toplamda ise bu gezide gördüğümüz 34. nehir durumunda.

     Şehirdeyiz.

     Kęstučio Gatvė (Kęstučio Caddesi) adlı caddede seyredip daha sonra direksiyonu sola kırarak Vytauto Gatvė (Vytauto Caddesi) adlı caddeye girerken, arabanın içinde Nedim Yeşilfiliz ağabey, Ali Sayan ve ben, arabayı nereye parkedeceğimizi ve Letonya’da dün akşam yaptığımız alışverişle nerede piknik yapıp kahvaltı yapacağımızı, sonra da ilçeyi gezmeye nereden başlayacağımızı tartışıyoruz.

     – Arabayı şehrin tam merkezine sürüyorum, orda uygun bir yer bulup kahvaltımızı yaparız, diyor Nedim abi.

     – İlçedeki bir parkta ya da meydanda oturur, orda piknik yaparız, diye tasdik ediyor Ali.

     – Yok abi öyle yapmayalım, diye itiraz ediyorum ben.

     – Ya ne yapalım Sediyani?

     – Abi ilçenin gölü var. Göl kenarında kurulmuş bir yerleşim birimi bu. Çok güzel bir gölü var. Şimdi bu yolun sonunda trafik lambaları var ya abi, o lambalardan sola dön. Soldaki yola girdikten sonra düüümdüz git, o yol direk bizi göl kenarına götürür. Orda göl kenarında yaparız pikniğimizi.

     Nedim abi gülüyor. Yüzünde yine aynı şaşkınlık:

     – Ya Sediyani kardeşim, sen buraya hayatında ilk defa geliyorsun. Şimdi şu ötemizdeki lambalardan sola dönüp ondan sonra dümdüz gittiğimde bir gölün kenarına varacağımızı sen nereden biliyorsun? Bunu nerden biliyorsun?

     Ali tasdik ediyor:

     – Abi elinde harita falan da yok haa…

     – Biliyorum biliyorum haritaya bakmadığını…

     – Benle sen her akşam otelde haritaya bakıyoruz. Geldiğimizden beri daha Sediyani’nin bir kere haritaya baktığını görmedim. 🙂

     – Buna rağmen nerede ne var, köy köy biliyor. 🙂

     – Düşünsene, ilk defa gelmiş haa bu topraklara. Sanırsın ki 20 yıldır buralarda yaşıyor. 🙂

     – Köylerin yerini bilmekle kalsa iyi, o köylerde ne var ne yok, onu da biliyor. 🙂

     – 🙂 🙂 🙂

     – 🙂 🙂 🙂

     – 🙂 🙂 🙂

     Vytauto Gatvė adlı caddede karşımıza çıkan dörtyoldaki lambalardan sola dönüp Radvilos Gatvė adlı caddeye giriyoruz ve bu yolda dümdüz gidiyoruz. Yol, göl kenarında bitiyor.

     Širvėna Gölü (Litv. Širvėnos Ežeras) kıyısında arabayı durduruyoruz ve dışarı çıkıyoruz.

     Ohhh, misss gibi bir hava var…

     Göl kenarında uygun bir yer buluyoruz ve çimenlerin üzerinde oturup pikniğimizi yapıyoruz.

     Domatesler, hıyarlar, peynirler, reçeller…

     Sabahın erken saatlerinde, Litvanya’da güzel bir gölün kıyısında, açıkhavada ve tabiâtla başbaşa, yere düşmüş sarı yaprakların üzerinde piknik yaparak kahvaltımızı yapıyoruz.

     Ne muhteşem bir gün, ne harika saatler bunlar…

     Širvėna, bizim Litvanya’da gördüğümüz ilk ve tek göl. Toplamda ise bu gezide gördüğümüz 11. göl durumunda.

     Širvėna Gölü, aslında yapay bir göl, bir baraj gölü. Buraya gelirken yaptığımız yolculukta ikisini de gördüğümüz Apaščia ve Agluona nehirleri üzerinde 1575 yılında baraj inşâ edildiğinde bu göl ortaya çıkmıştır. Litvanya’daki en eski yapay göldür.

     Göl, Biržai’deki Radvila Kalesi’ni korumak için inşâ edildi. Şimdilerde kalenin etrafına kurulmuş olan Biržai şehri, Širvėna Gölü’nün güney kıyısında yer alıyor. Kuzey kıyısında Astravas banliyösü ve batı kıyısında Rinkuškiai banliyösü kurulmuştur.

     Širvėna Gölü’nün II. Dünya Savaşı (1939 – 45)’na kadar ismi Rališkiai Gölü (Litv. Rališkių Ežeras) idi.

     Gölün uzunluğu 3 km 450 m, genişliği 1 km 450 m’dir. Deniz seviyesinden 51 m yüksekte yer alan gölün en derin yeri 3, 5 m’dir.

     Kıyı şeridi çok dolambaçlı. Kıyısında birçok koy, haliç ve burun var. Kıyılar çoğunlukla alçak, yer yer bataklık. Alt kısım killi silt ve siltli kille kaplı.

     Gölün üzerinde toplam 16 tane ada bulunuyor. Gölün en büyük adası, 2, 22 hektarlık Aşk Adası (Litv. Meilės Sala)’dır.

     2013 yılında Širvėna Gölü’nün durumunu iyileştirmek, biriken çamurları, tortuları, besin maddelerini temizlemek ve göl kıyılarını toplamak amacıyla bir göl temizleme projesi gerçekleştirildi. Gölün fazla toprağını kaldırmanın amacı, ekolojik durumunu iyileştirmek, bitkileri ve hayvan türlerini yok olmaktan korumak, Širvėna’nın bataklığa dönüşümünü durdurmak veya en azından geçici olarak yavaşlatmaktır. Projenin uygulanması sırasında, temizlenecek olan seçilmiş siteler uyarlanabilir veya insanların rekreasyonu için daha iyi kullanılabilir.

     Göl kenarındaki kahvaltımız harika…

     – Abi nefis bir kahvaltı valla. 🙂

     – Hiç bu kadar güzel bir kahvaltı yapmamıştım. 🙂

     – Demek yemeğimiz ne kadar fakir yemeği olursa, o kadar mutlu oluyoruz. 🙂

     Kahvaltıdan sonra göl kenarında biraz yürüyüş yapıyoruz. Bu da ayrı bir keyif veriyor. Ciğerlerimize temiz hava soluyoruz, bacaklarımız enerji depoluyor.

     Göl kıyısının bir yerinde “Şiir Köşesi” var. Üzerinde “Poezija” yazıyor ve bu kelime Litvanca’da “Şiir” demek.

     Bir şair için güzel bir sürpriz bu. Tahtadan (kıymetli bir ağaç olduğu belli) bir bank yapmışlar ve bu oturma bankının bir tarafında kitaplık (içinde kitaplar da var), bir tarafında da eskiden kalem olarak kullanılan tüy divit var. Fotoğraflarını çekiyoruz.

     “Şiir Köşesi”nin hemen arkasında, Biržai Protestan Reform Kilisesi (Litv. Biržų Evangelikų Reformatų Bažnyčia) bulunuyor.

     1584 yılında inşâ edilmiş bir kilise ve 1704’teki yangında tamamen yanınca, 1874 yılında yeniden yapılmıştır. Uzun yıllar Kuzey Litvanya’daki Reform yanlılarının merkeziydi.

     1949 yılında Komünist Sovyet rejimi tarafından kamulaştırıldı; bağımsızlıktan sonra 1992 yılında tekrardan Protestan cemaatine hibe edildi. 2013 yılında “Litvanya Kültür Varlıkları Sicili”ne girmiş bir eser.

     Kompleks bir yapı; bir papaz evi ve kapılı bir çitten oluşuyor. Kilise halan faal ve burada Pazar günleri ayinler düzenleniyor.

     Kahvaltımızı yaptıktan ve göl kenarındaki yürüyüşümüzü tamamladıktan sonra tekrar arabamıza biniyoruz ve ilçe merkezine gitmek için harekete geçiyoruz.

     Biržai ilçesini gezeceğiz şimdi.

sediyani@gmail.com

     SEDİYANİ SEYAHATNAMESİ

     CİLT 12

FOTOĞRAFLAR:

Vytauto Gatvė adlı caddede karşımıza çıkan dörtyoldaki lambalardan sola dönüp Radvilos Gatvė adlı caddeye giriyoruz ve bu yolda dümdüz gidiyoruz. Yol, göl kenarında bitiyor. (LİTVANYA)

Širvėna Gölü (Litv. Širvėnos Ežeras) kıyısında arabayı durduruyoruz ve dışarı çıkıyoruz.

Ohhh, misss gibi bir hava var… (LİTVANYA)

Göl kenarında uygun bir yer buluyoruz ve çimenlerin üzerinde oturup pikniğimizi yapıyoruz. (LİTVANYA)

Domatesler, hıyarlar, peynirler, reçeller…

Sabahın erken saatlerinde, Litvanya’da güzel bir gölün kıyısında, açıkhavada ve tabiâtla başbaşa, yere düşmüş sarı yaprakların üzerinde piknik yaparak kahvaltımızı yapıyoruz. (LİTVANYA)

Ne muhteşem bir gün, ne harika saatler bunlar… (LİTVANYA)

Širvėna, bizim Litvanya’da gördüğümüz ilk ve tek göl. Toplamda ise bu gezide gördüğümüz 11. göl durumunda. (LİTVANYA)

Širvėna Gölü, aslında yapay bir göl, bir baraj gölü. Buraya gelirken yaptığımız yolculukta ikisini de gördüğümüz Apaščia ve Agluona nehirleri üzerinde 1575 yılında baraj inşâ edildiğinde bu göl ortaya çıkmıştır. Litvanya’daki en eski yapay göldür. (LİTVANYA)

Göl, Biržai’deki Radvila Kalesi’ni korumak için inşâ edildi. Şimdilerde kalenin etrafına kurulmuş olan Biržai şehri, Širvėna Gölü’nün güney kıyısında yer alıyor. Kuzey kıyısında Astravas banliyösü ve batı kıyısında Rinkuškiai banliyösü kurulmuştur. (LİTVANYA)

Širvėna Gölü’nün II. Dünya Savaşı (1939 – 45)’na kadar ismi Rališkiai Gölü (Litv. Rališkių Ežeras) idi. (LİTVANYA)

Gölün uzunluğu 3 km 450 m, genişliği 1 km 450 m’dir. Deniz seviyesinden 51 m yüksekte yer alan gölün en derin yeri 3, 5 m’dir. (LİTVANYA)

Kıyı şeridi çok dolambaçlı. Kıyısında birçok koy, haliç ve burun var. Kıyılar çoğunlukla alçak, yer yer bataklık. Alt kısım killi silt ve siltli kille kaplı. (LİTVANYA)

Gölün üzerinde toplam 16 tane ada bulunuyor. Gölün en büyük adası, 2, 22 hektarlık Aşk Adası (Litv. Meilės Sala)’dır. (LİTVANYA)

2013 yılında Širvėna Gölü’nün durumunu iyileştirmek, biriken çamurları, tortuları, besin maddelerini temizlemek ve göl kıyılarını toplamak amacıyla bir göl temizleme projesi gerçekleştirildi. Gölün fazla toprağını kaldırmanın amacı, ekolojik durumunu iyileştirmek, bitkileri ve hayvan türlerini yok olmaktan korumak, Širvėna’nın bataklığa dönüşümünü durdurmak veya en azından geçici olarak yavaşlatmaktır. Projenin uygulanması sırasında, temizlenecek olan seçilmiş siteler uyarlanabilir veya insanların rekreasyonu için daha iyi kullanılabilir. (LİTVANYA)

Göl kıyısının bir yerinde “Şiir Köşesi” var. Üzerinde “Poezija” yazıyor ve bu kelime Litvanca’da “Şiir” demek. (LİTVANYA)

Tahtadan (kıymetli bir ağaç olduğu belli) bir bank yapmışlar ve bu oturma bankının bir tarafında kitaplık (içinde kitaplar da var), bir tarafında da eskiden kalem olarak kullanılan tüy divit var. Fotoğraflarını çekiyoruz. (LİTVANYA)

“Şiir Köşesi”nin hemen arkasında, Biržai Protestan Reform Kilisesi (Litv. Biržų Evangelikų Reformatų Bažnyčia) bulunuyor.

1584 yılında inşâ edilmiş bir kilise ve 1704’teki yangında tamamen yanınca, 1874 yılında yeniden yapılmıştır. Uzun yıllar Kuzey Litvanya’daki Reform yanlılarının merkeziydi.

1949 yılında Komünist Sovyet rejimi tarafından kamulaştırıldı; bağımsızlıktan sonra 1992 yılında tekrardan Protestan cemaatine hibe edildi. 2013 yılında “Litvanya Kültür Varlıkları Sicili”ne girmiş bir eser.

Kompleks bir yapı; bir papaz evi ve kapılı bir çitten oluşuyor. Kilise halan faal ve burada Pazar günleri ayinler düzenleniyor. (LİTVANYA)

Bir şair için güzel bir sürpriz bu. (LİTVANYA)

Sediyani Reis’ten memleketteki ve dünyanın her yerindeki okurlara selamlar…

Širvėna Gölü, 25 Ekim 2019

122 Total Views 2 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir