Türk Medenî Kanunu Çerçevesinde Evlatlığın Mirasçılığı

 

isediyani

Hukukçu ve sosyolog Av. Ali Sayan, Sediyani Haber için yazdı…

 

 

 

Türk Medenî Kanunu Çerçevesinde Evlatlığın Mirasçılığı

Av. Ali Sayan

     A – TÜRK MEDENİ KANUNU’NDA MİRASÇILIK

     22.11.2001 kabul tarihli, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’na göre mirasçılık hakkı, yasal mirasçılar ve ölüme bağlı tasarruflar adı altında iki bölümde incelenerek, yasal mirasçıların, kan hısımları, sağ kalan eş, evlatlık ve devlet olarak kaleme alındığı görülmektedir. Kanunun zümre (parentel) sistemini benimseyerek, bir zümrede tek bir mirasçı olsa bile bunun diğer zümrelerdeki kişilerin mirasçılığına engel olması durumu, 1. zümrede murisin altsoyu, 2. zümrede altsoyu bulunmayan murisin ana ve babası, 3. zümrede ilk ikisinde mirasçısı bulunmayan murisin büyük ana ve büyük babası olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca, sağ kalan eş (madde 499), evlilikdışı hısımlar (madde 498) ve evlatlığın miras hakkı (madde 500) ayrı ayrı düzenlenmiştir.

     Buna göre “Evlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder” (madde 500).

     B – EVLAT EDİNME VE MİRAS HAKKI

     Evlat edinme kurallarını Medeni Kanun 305. ve devamındaki maddelerde düzenlenmiştir. Buna göre küçükleri birlikte evlat edinmede, eşlerin en az 5 yıldan beri evli olmaları veya 30 yaşını doldurmuş bulunmaları, evli olmayanların ise 30 yaşını doldurmuş olma şartına bağlı olarak, her halükarda küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi şartları aranmaktadır. Ergin ve kısıtlıklarda ise yardıma muhtaç ve evlat edinen tarafından en az 5 yıldan beri bakılıp gözetilmekte veya küçükken en az 5 yıl süreyle bakılıp gözetilmiş veya haklı sebepler mevcut ve evlat edinilen, en az 5 yıldan beri evlat edinen ile aile hâlinde birlikte yaşamakta ise evlat edinenin oturma yeri mahkemesinde verilen kararla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur.

     Kararla birlikte evlat edinme ilişkisi kesin evlenme engeli haline gelir. Yani, “Evlat edinenle evlatlık evlenirse, bu evlilik mutlak butlanla geçersiz olacaktır.” Kısacası, evlat edinen, anne ve babaya ait yükümlülükleri alacak ve evlatlık da evlat edinenin mirasçısı hale gelecektir (md 314).

     Mirasçılığı düzenleyen 500. maddeye bakıldığında, eski Medeni Kanun’da yer alan “Kendisini evlât edinen kimseye, nesebi sahih füruu gibi mirasçı olurlar” ifadesi tamamen çıkarılmış, bunun yerine evlâtlığın “Evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar” ifadesi konulduğu görülmektedir. Zira yeni düzenlemeyle sahih – sahih olmayan nesep ayırımı kaldırılmış bulunmaktadır.

     Ayrıca 314 / 5’e göre, “Evlâtlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlâtlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlât edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlâtlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfûs kütüğüne işlenir” denilerek evlat edinilme işleminin tamamlanması ile evlat edinilen ve füruuları evlat edinenin mirasçısı haline gelir bununla birlikte evlatlığın kendi öz ailelisiyle olan ilişkileri ve hakların (mirasçılık ve diğer her türlü hak) da koruma altına alınmıştır.

     Ancak madde metninin kanunlaşması esnasında yapılan tartışmalar ve bazı milletvekillerinin Adalet Komisyonu’na verilen muhalefet şerhlerinde incelendiği şekliyle “Evlat edinmede mirasçılık durumunu düzenleyen, evlâtlığın aynen diğer çocuklar gibi mirasçı olmasıyla ilgili hükmü, evlât edinenler açısından, evlât edinmeyi zorlaştırıcı bir hüküm olarak görüyorum. Bu konuda evlât edinme esnasında, tarafların serbestçe mirasçılık durumunu kararlaştırabilmelerine öbür taraftan evlât edinenin de evlâtlığa mirasçı olabilmesine imkân tanıyan bir esnek düzenlemenin yapılmasının evlâtlık müessesesine işlerlik kazandırması bakımından elzem olduğu” açıklaması evlatlığın mirasçılığına bir başka açıdan bakış sunmaktadır.

av.alisayan@hotmail.com

     SEDİYANİ HABER

     23 TEMMUZ 2020

 

228 Total Views 2 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir