Mavi Kart

 

isediyani

Hukukçu ve sosyolog Av. Ali Sayan, Sediyani Haber için yazdı…

 

 

 

Mavi Kart

Av. Ali Sayan

     Sayın Sediyani Haber okuyucuları;

     Son günlerde vatandaşların en çok sorduğu sorulardan biri “mavi kart”.

     Mavi kart nedir? Avantajları nelerdir? Kimler mavi kart alabilir? Bu ve benzeri tüm soruların cevaplarını derleyip okumanız ve bilgi edinmeniz için, bu ayki yazımızın konusu yaptık.

     İçişleri Bakanlığı’nın açıklaması maddeler halinde resmî bir dille açıklanmış olsa da kısaca anlaşılır şekilde belirtelim: Mavi kart, herhangi bir sebepten dolayı Türk vatandaşlığından çıkan kişilerin Türkiye’deki haklarının kaybolmaması için yurtdışı temsilcilikleri (büyükelçilik / konsolosluk) tarafından verilen bir kimliktir. Mavi kartı olanlar tıpkı Türkiye’deki vatandaşların haklarına sahiptir, ama herhangi bir ayrıcalıkları da yoktur.

     MAVİ KART (ESKİ ADIYLA PEMBE KART)

     1 – 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesinin amacı nedir?

     5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 25’inci maddesi uyarınca Türk vatandaşlığından çıkma izni isteyen vatandaşlarımız, bulundukları ve çalıştıkları ülkelerde daha iyi yaşam şartlarına kavuşmak, ekonomik, sosyal ve siyasal haklardan yararlanmak amacı ile başka bir devlet vatandaşlığına geçmek istemektedirler. Türk vatandaşlığından çıkma izni alan kişilerin nüfûs kütüklerindeki kayıtları kapatılmakta ve yabancı muamelesine tabi tutulmakta, dolayısı ile ancak Türk kanunlarının yabancılara tanıdığı haklardan yararlanabilmekte idiler. Bu nedenle de vatandaşlarımız Türkiye’de kazanmış oldukları müktesep haklarını yitirmekteydiler. İşte 29/05/2009 tarihinde yürürlüğe giren ve 6304 sayılı kanunla değiştirilen 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızdan 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesi gereğince yararlanacak olanlar ve yararlanacakları hakların kapsamı genişletilmiştir.

     2 – Mavi kart nedir?

     Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve bunların 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesinde belirtilen altsoylarına verilen ve sözkonusu maddede belirtilen haklardan faydalanabileceklerini gösteren resmî belgedir.

     3 – Mavi kartlılar kütüğü nedir?

     Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve bunların 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesinde belirtilen altsoylarının kayıtlarının elektronik ortamda tutulduğu kütüktür.

     4 – Kimler mavi kartlılar kütüğüne kayıt olabilir?

     Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesinde belirtilen altsoyları kayıt olabilirler.

     5 – Mavi kartlılar kütüğüne kaydolunca kimlik numaram değişir mi?

     MERNİS veri tabanında kayıtlı doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin kayıtları Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası değiştirilmeksizin mavi kartlılar kütüğüne taşınmaktadır. Mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı kişinin Türk vatandaşı olmayan 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesinde belirtilen altsoyları, başvurmaları halinde mavi kartlılar lütüğüne kaydedilir ve bu kişilere yabancılar kimlik numarası verilir.

     6 – Mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı kişilere tanınan haklar nelerdir?

     Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesinde belirtilen altsoyları, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesinde belirtilen istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler. Millî güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklıdır. Mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı kişilerin, seçme ve seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları ile askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü yoktur. Bu kişilerin sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı olup bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabidirler. Mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı kişiler, bir kadroya dayalı ve kamu hukuku rejimine tabi olarak aslî ve sürekli kamu hizmeti görevlerinde bulunamazlar. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarında işçi, geçici veya sözleşmeli personel olarak çalıştırılabilirler.

     7 – Mavi karttan kimler yararlanabilir?

     Mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı kişiler, mavi kartın sağladığı haklardan yararlanabilmektedir.

     8 – Mavi kart’tan kimler yararlanamaz?

     5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesi kapsamına girmeyenlere sözkonusu belge verilmez ve böyle bir belgeden yararlanamazlar.

     9 – Mavi kart nasıl talep edilir?

     Mavi kart talebine ilişkin dilekçe ekinde 2 adet fotoğrafla birlikte, yabancı ülke makamlarınca verilmiş olan kimlik belgesi ya da pasaport ibraz edilmek suretiyle müracaat edilir. Bunun dışında herhangi bir belge talep edilmez.

     10 – Mavi kart hangi makamlarca verilmektedir?

     Kişilerin bizzat kendilerinin talebi halinde verilmektedir. Bu belgeyi, uyruğunu taşıdıkları diğer ülke makamlarınca düzenlenmiş kimlik kartı veya pasaport ile başvurulduğunda yurtiçinde ilçe nüfûs müdürlükleri, yurtdışında ise dış temsilcilikler vermeye yetkilidirler.

     11 – Mavi kart karşılığında herhangi bir ücret ödenmesi gerekir mi?

     Mavi kart, 21/2/1963 tarihli ve 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu kapsamında yer aldığından her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen değerli kağıtlar bedeli talep edilir.

     12 – Mavi kartın hangi hallerde değiştirilmesi mümkündür?

     Mavi kart; doğum, yeni kayıt, yenileme, değiştirme veya kayıp nedeniyle 9’uncu maddeye göre, 10’uncu maddede belirtilen müracaat makamlarınca düzenlenmesi mümkündür.

     13 – Mavi kartımdaki kimlik bilgilerimde (ad, soyad, doğum tarihi, vb.) değişiklik olduğunda buna ilişkin düzeltme nasıl yapılabilir?

     Mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı kişilerin kişisel durumlarına ilişkin olarak nüfûs müdürlüklerine ya da dış temsilciliklere intikal eden her türlü form, tutanak, yazı, evrak ve belgelerin Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 167’nci maddesine göre usûlüne göre onaylanmış olması halinde, Milletlerarası Ahval-i Şahsiye Komisyonunca hazırlanarak uygulamaya konulan sözleşme gereği düzenlenen ve belirli bir formüle sahip, çok dilde düzenlenmiş olan kişi hallerine ilişkin belgeler tasdike yönelik herhangi bir işlem görmeden doğrudan kabul edilerek, mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı kişilerin uyruğu bulunduğu ülke makamlarından almış oldukları karar ve idarî belgeler usûlüne göre tasdik edilmiş ve onaylanmış ise, ayrıca 27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usûl Hukuku Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tanınması veya tenfizi talep edilmeden işlem yapılır.

     14 – Nüfûs olaylarımda (evlenme, boşanma, vb.) meydana gelen değişiklikleri beyan etmek zorunda mıyım?

     5490 sayılı Nüfûs Hizmetleri Kanunu’nun 8/A maddesi uyarınca, mavi kart kütüğüne kaydedilenler, her türlü nüfûs olaylarını yurtiçinde ilçe nüfûs müdürlüklerine, yurtdışında ise dış temsilciliklere beyan etmekle yükümlüdürler.

     15 – Türk vatandaşlığından çıktıktan sonra çocuğum olduğunda, çocuğumu mavi kartlılar kütüğüne kaydettirebilir miyim?

     Resmî makamlarca verilmiş doğuma ilişkin belgeye dayanılarak bildirimde bulunulması üzerine, mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı kişinin çocuğunun kaydı kütüğe işlenir. Mavi kartlılar kütüğüne kayıt olmak isteyen altsoyların, mavi kart sahibi üstsoyu ile soy bağını zincirleme olarak belgelendirmesi şarttır.

     16 – Mavi kart çocuklar adına düzenlenebilir mi?

     Mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı çocuklar için, ebeveynlerinin müracaatları halinde bu çocukları adına da müstakil bir belge düzenlenmektedir.

     17 – Herhangi bir kurumdan işlem yaptırabilmem için muhakkak mavi kart almam gerekli midir?

     5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesinde belirtilen hakların kullanılmasında mavi kartın ibrazı yeterlidir. Kartın ibraz edilememesi durumunda kimlik paylaşımı sistemi aracılığıyla mavi kartlılar kütüğünden alınacak kayıt örneği ve uyruğunda bulunulan devlet makamlarınca verilmiş kimlik bilgilerini gösteren belge ile işlem yapılır. Bu kişilerin kimlik bilgilerinde değişiklik olması durumunda uyruğunda bulunduğu devlet makamından alınmış eski ve yeni kimlik bilgilerini gösteren belgenin usûlüne göre tasdik edilmiş Türkçe tercümesi ile birlikte ibrazı zorunludur.

     18 – Mavi kart, resmî kurumlarda iş ve işlem yapılırken tek başına kimlik belgesi olarak kullanılabilir mi?

     5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28’inci maddesinin 7’nci fıkrasındaki “Bu maddenin sağladığı hakların kullanılmasında mavi kartın ibrazı yeterlidir” hükmü gereğince değerli kâğıtlar kapsamındaki yeni mavi kart, kimlik belgesi olarak kullanılabilecektir.

     19 – Mavi kartın herhangi bir geçerlilik süresi var mıdır?

     Mavi kartın herhangi bir geçerlilik süresi bulunmamaktadır.

     20 – Mavi kart sahibi olmama rağmen, bazı kurumlara gittiğimde nüfûs kaydımın kapalı olmasından dolayı işlem yaptıramamaktayım. Bunun sebebi nedir?

     Mavi kartlılar kütüğünde kayıtlı kişilerin kimlik bilgileri Kimlik Paylaşımı Sistemi (KPS) aracılığıyla diğer kamu kurum ve kuruluşları ile paylaşılmaktadır. Dolayısıyla başvurulan kurum veya kuruluşun KPS servislerindeki yapılandırmasını kontrol etmesi gerekmektedir.

     21 – Mavi Kkrt sahibi olmama rağmen bazı kurumlardaki işlemlerimi yaptırmakta güçlük çekmekteyim. Acaba bu sorunu nasıl çözebilirim?

     Başbakanlığın 24/03/2005 tarihli ve 2005/6 sayılı genelgesinde sözkonusu kanun ile ilgili olarak kurum ve kuruluşlarca yapılacak uygulamalar açıkça belirtilmiştir. Ayrıca sözkonusu kanunla ilgili olarak uygulamada karşılaşılan sorunlara ilişkin olarak başbakanlığa bağlı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı’na başvurulması gerekmektedir.

     22 – Mavi Kartlılar Nüfûs Kayıt Örneği’nin geçerlilik süresi var mıdır?

     Mavi Kartlılar Nüfûs Kayıt Örneği’nin geçerlilik süresi 30 gündür.

     23 – 18 yaşından büyüklerin mavi kartını kimler alabilir?

     18 yaşından büyük olanların mavi kartı kendilerine veya resmî vekiline verilir.

     24 – 18 yaşından küçüklerin mavi kartını kimler alabilir?

     18 yaşından küçüklerin mavi kartı anne, baba ya da vasileri ile çocuğu aile kütüklerine tescil ettirmek için bildirimde bulunma yetkisi olan kişiye verilir. Evlilik birliğinin mahkeme kararı ile son bulması halinde; ergin olmayan çocuğa ait mavi kartı velayete haiz olan anne veya babaya verilir. Ergin olmayan çocuğun anne babası yurtdışında veya ölmüş ise mahkeme tarafından vasi tayin edilen kişi çocuğun mavi kartını almaya yetkilidir.

     25 – Mavi kartı ne kadar sürede değiştirmem gerekiyor?

     Üzerinde silinti, kazıntı ve bir düzeltme yapılmayan, taşıdığı bilgilerden tereddüt duyulmayan mavi kartların değiştirilmesine gerek yoktur. Ancak kişi mavi kartındaki fotoğrafı ile tanınmasına engel teşkil edecek şekilde değişmişse mavi kart değiştirilir.

     26 – Yakınlarımın mavi kartını alabilir miyim?

     Düzenlenen mavi kartın, ergin olanların (18 yaşından büyüklerin) kendilerine veya resmî vekiline, ergin olmayanların ise anne veya baba ya da vasileri ile çocuğu mavi kartlılar kütüğüne tescil ettirmek için bildirimde bulunma yetkisi olan kişiye verilmesi esastır.

     27 – Mavi kartımı değiştireceğim, renkli fotokopi fotoğrafım olmaz mı?

     Fotokopi veya bilgisayarda çoğaltılan fotoğraflar zamanla niteliklerini kaybettiğinden kabul edilip işleme alınmaz.

     28 – Mavi kart bedeli alınmak zorunda mıdır?

     Mavi kart, 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu kapsamında olduğundan, Maliye Bakanlığınca 2018 yılı için mavi kart bedeli 10 TL olarak belirlenmiştir.

     29 – Mavi karta ödenen bedelin karşılığında makbuz verilir mi?

     Mavi kartın 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu hükümlerine göre mal saymanlıklarından alınıp satılan değerli kâğıt olması ve makbuz yerine geçmesi nedeniyle alınan bedel karşılığında herhangi bir makbuz verilmez.

     30 – Mavi kartımı kaybettim. Gazeteye ilan ve emniyet makamlarına bildirim zorunluluğu var mıdır?

     Kaybedilen mavi kartlar ile ilgili olarak gazeteye ilan vermek ve emniyet makamlarına bildirimde bulunmak kişileri kendi şahsına ait bir işlemdir. Kaybedilen mavi kartın yerine yeni mavi kart alındığında, kaybedilen mavi kart hukuken geçersiz hale gelmektedir.

av.alisayan@hotmail.com

     SEDİYANİ HABER

     20 HAZİRAN 2020

 

297 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir