Gümüş Nehir’in Kıyısındaki Başkentlerin Meydanlarında Haykırdım Sana Olan Sevgimi – 23

 

İbrahim Sediyani

 

 

 

 

 

A las personas recién se las valora cuando se las pierde.

(İnsanlar sadece kayboldukları zaman kıymet kazanırlar.)

Arjantin atasözü

     Gezi arkadaşım sevgili Yaşar Gülen ile birlikte, Buenos Aires’teki Kurtarıcı General San Martín Parkı (İsp. Plaza Libertador General San Martín)’nda dolaşmaya devam ediyoruz.

     Retiro mahallesinde bulunan bu parkın içinde dolaşırken, birazdan çok müstesnâ ve bir o kadar da duygu yüklü bir yere geliyoruz: Falkland Adaları’nda Ölenler Anıtı (İsp. Monumento a los Caídos en Malvinas)…

     1990 yılında, 2 Nisan – 20 Haziran 1982 tarihindeki Falkland Savaşı (İsp. Guerra de las Malvinas; İng. Falklands War)’nda hayatını kaybeden 649 Arjantinli askerin anısına yapılan ve 25 siyah mermerden oluşan bir anıt bu. Açılışı, 24 Haziran 1990.

     Falkland Adaları (İsp. Islas Malvinas; İng. Falkland Islands), Arjantin’in güneydoğusunda, Atlas Okyanusu üzerinde, Arjantin’in güney toprakları olan Patagonya coğrafyasının Ateş Ülkesi (İsp. Tierra del Fuego) bölgesinin 395 km doğusunda bulunan takımadalar. Bu takımadalar, Doğu Falkland (İsp. Isla Soledad; İng. East Falkland) ve Batı Falkland (İsp. Isla Gran Malvina; İng. West Falkland) olarak adlandırılmış 2 büyük ada ile 776 küçük adadan oluşuyor. Toplam, 778 ada. 12 bin 173 km²’lik bir alanı kaplayan takımadalar üzerinde günümüzde 2 bin 922 kişi yaşıyor. Takımadalar Avrupa’daki Büyük Britanya ve Birleşik Krallığı yani İngiltere’nin işgali altında ve özerk bir yönetime sahip.

     O dehşet verici Falkland (Malvinas) Savaşı’nın korkunç hatırâlarını unutmak mümkün mü?

    2 Nisan 1982’de başlayan, Güney Georgia Adaları’nın işgaliyle genişleyen ve iki ay süren, 20 Haziran’da sona eren savaşta, İngiltere’nin 258, Arjantin’in 649 askeri öldü.

     Falkland ve Georgia Adaları, İngiltere hâkimiyetinde kalmasına rağmen, Arjantin bu takımadaların kendisine ait olduğu söyleminden vazgeçmiyor ve oraları “İngiliz işgali altında bulunan Arjantin toprakları” olarak kabul ediyor.

     Ve Arjantin, 1982’deki o yenilginin acısını hâlâ atabilmiş değil. (NOT: Arjantin ile İngiltere arasında 1982 yılında gerçekleşen Falkland Savaşı’nı gezinin bir sonraki bölümünde anlatacağız.)

     Dört yıl sonra Meksika’da düzenlenen 1986 FIFA Dünya Kupası’nda turnuvanın iki güçlü ve favori takımı olan Arjantin ile İngiltere futbol takımları, çeyrekfinalde karşı karşıya gelirler. Arjantin, maçı efsane oyuncusu Diego Armando Maradona (1960 – halen hayatta)’nın attığı iki golle 2 – 1 kazanır. Arjantin yarıfinale çıkarken, İngiltere kupadan elenir.

     Maçtan sonra Maradona’nın her iki golü de bütün dünya tarafından hayretle izlendi. Birinci gol elle atıldığı için, ikinci gol de ustaca olduğu için. Ancak maçtan sonra Maradona’nın kameralar karşısında yaptığı açıklamada söylediği söz, gollerden daha fazla konuşuldu. Kendisine elle atılan birinci gol için soru soran gazetecilere Maradona, O el Tanrı’nın eliydi” dedi. İşte bu söz nedeniyle bu gol insanların hafızâlarına hiç silinmeyecek derecede kazındı. Anti – emperyalist kişiliğiyle tanınan Maradona, “Tanrı’nın eli” derken, dört yıl önce Arjantin ile İngiltere arasındaki Falkland Savaşı’na atıfta bulunuyor ve “Tanrı haksız ve işgalci olan İngiltere’ye tokat attı, cezalandırdı ve adalet yerini buldu” demek istiyordu.

     Kim derdi ki biri Vartolu biri Karakoçanlı iki kişi, Yaşar kardeşim ve ben, bir gün Arjantin’e geleceğiz ve Buenos Aires’te işte o Falkland (Malvinas) kurbanlarının anıtları önünde saygı duruşunda bulunup onlara dûâ edeceğiz…

     Hayat işte…

     Arjantin’in başkenti Buenos Aires’te (ki ülkenin en kuzeyindeki Buenos Aires, ülkenin en güneyindeki Falkland / Malvinas Adaları’na ortalama 2500 km uzaklıktadır), 1982 Falkland / Malvinas Savaşı’nda hayatını kaybeden 649 Arjantin askeri için yapılan Falkland Adaları’nda Ölenler Anıtı (İsp. Monumento a los Caídos en Malvinas), savaştan sekiz yıl sonra, 1990 ylılında yapılmış bir anıt.

     Dönemin Arjantin Cumhurbaşkanı Carlos Saúl Menem Akil (1930 – halen hayatta) tarafından 5 Mayıs 1989 tarihinde çıkartılan 1405 sayılı ulusal kararnameyle, Güney Atlantik ve Falkland Savaşı’nda ölenlerin anısına Buenos Aires’te bir anıt yapılması kararlaştırıldı. Yerin uygunluğu ve erişimin kolaylığı nedeniyle, anıtın yapılacağı alan olarak bu park belirlendi.

     Her ne kadar mahallede bolca gökdelenin ve iş sahasının bulunmasından ötürü bazı çevreler anıt için seçilen mekân olarak bu parka itiraz ettilerse de, muhalefet işe yaramadı ve anıt kısa sürede yapılarak 24 Haziran 1990 günü açılışı gerçekleştirildi.

     Anıtın yapımı için çalışma, Arjantin Bayındırlık ve Hizmet Bakanlığı’nın eski bir çalışanı olan Arjantinli mimar Andrés Morán (? – halen hayatta) tarafından gerçekleştirildi.

     Anıtın kapsadığı toplam alan, 263 m²’dir.

     Anıtın batı kısmı, askerî rütbelerini belirtmeden, oyma sanatçısı Eduardo Omar Urich (? – halen hayatta)’in bir çalışması olan 649 ölmüş askerin ismini taşıyan 25 siyah mermer levha ile dikey yarım daire şeklinde bir duvardan oluşuyor. Duvarın kuzey tarafında ise Falkland (Malvinas) Adaları’nın silüeti ve özveriyi simgeleyen prizmatik bir yapı var. Arjantin eyalet ve ulusal armalarının bulunduğu alçak bir platform da duvara paralel olarak inşâ edilmiş.

     Koltuklu iki alt yarım daire, Arjantin bayrağının dalgalandığı bir bayrak direğini çevreleyen iki kolu sembolize eder. Direğin etrafındaki kaldırımda iki daire var ve kaldırıma bir haç gömülü.

     Bir plaket üzerindeki yazıtta İspanyolca olarak şöyle bir ibare var: “La nación también rinde homenaje a los que guardan en su cuerpo o memoria las huellas del combate.” (Ulus, savaş izlerini bedenlerinde ve hafızâlarında tutanları büyük bir övünçle onurlandırır.)

     Anıtta her sabah saat 08:00’de bir bayrak geçit töreni düzenleniyor. Gün boyunca, gardiyanlar iki saatte bir bayrak toplanıncaya dek saat 18:00’e kadar devamlı nöbet değiştiriyorlar. Muhafızlar, tarihî üniformalı Silahlı Kuvvetler’in üyelerinden oluşur. Üç silahlı kuvvetin (kara, deniz, hava) her birinden bir asker, sürekli anıtı korur.

     Sevgili Yaşar’la birlikte, anıtın önünde birkaç dakika saygı vaziyetinde bulunuyor, tefekkür ediyoruz. İkimiz de hiçbir şey konuşmuyor, sadece öylece bakıyor ve düşünüyoruz.

     Sonra da savaşta hayatını kaybeden 649 Arjantin askeri için dûâ ediyoruz.

     Yaptığım dûânın son cümlesi şöyle:

     “Allah’ım! İngiliz emperyalizmini kahr û perişan eyle.”

sediyani@gmail.com

     SEDİYANİ SEYAHATNAMESİ

     CİLT 11

FOTOĞRAFLAR:

Gezi arkadaşım sevgili Yaşar Gülen ile birlikte, Buenos Aires’teki Kurtarıcı General San Martín Parkı (İsp. Plaza Libertador General San Martín)’nda dolaşmaya devam ediyoruz.

Retiro mahallesinde bulunan bu parkın içinde dolaşırken, birazdan çok müstesnâ ve bir o kadar da duygu yüklü bir yere geliyoruz: Falkland Adaları’nda Ölenler Anıtı (İsp. Monumento a los Caídos en Malvinas)… (ARJANTİN)

1990 yılında, 2 Nisan – 20 Haziran 1982 tarihindeki Falkland Savaşı (İsp. Guerra de las Malvinas; İng. Falklands War)’nda hayatını kaybeden 649 Arjantinli askerin anısına yapılan ve 25 siyah mermerden oluşan bir anıt bu. Açılışı, 24 Haziran 1990. (ARJANTİN)

O dehşet verici Falkland (Malvinas) Savaşı’nın korkunç hatırâlarını unutmak mümkün mü? (ARJANTİN)

2 Nisan 1982’de başlayan, Güney Georgia Adaları’nın işgaliyle genişleyen ve iki ay süren, 20 Haziran’da sona eren savaşta, İngiltere’nin 258, Arjantin’in 649 askeri öldü. (ARJANTİN)

Falkland ve Georgia Adaları, İngiltere hâkimiyetinde kalmasına rağmen, Arjantin bu takımadaların kendisine ait olduğu söyleminden vazgeçmiyor ve oraları “İngiliz işgali altında bulunan Arjantin toprakları” olarak kabul ediyor. (ARJANTİN)

Arjantin’in başkenti Buenos Aires’te (ki ülkenin en kuzeyindeki Buenos Aires, ülkenin en güneyindeki Falkland / Malvinas Adaları’na ortalama 2500 km uzaklıktadır), 1982 Falkland / Malvinas Savaşı’nda hayatını kaybeden 649 Arjantin askeri için yapılan Falkland Adaları’nda Ölenler Anıtı (İsp. Monumento a los Caídos en Malvinas), savaştan sekiz yıl sonra, 1990 ylılında yapılmış bir anıt. (ARJANTİN)

Dönemin Arjantin Cumhurbaşkanı Carlos Saúl Menem Akil (1930 – halen hayatta) tarafından 5 Mayıs 1989 tarihinde çıkartılan 1405 sayılı ulusal kararnameyle, Güney Atlantik ve Falkland Savaşı’nda ölenlerin anısına Buenos Aires’te bir anıt yapılması kararlaştırıldı. Yerin uygunluğu ve erişimin kolaylığı nedeniyle, anıtın yapılacağı alan olarak bu park belirlendi. (ARJANTİN)

Anıtın önünde birkaç dakika saygı vaziyetinde bulunuyor, tefekkür ediyoruz. (ARJANTİN)

Sonra da savaşta hayatını kaybeden 649 Arjantin askeri için dûâ ediyoruz. (ARJANTİN)

“Allah’ım! İngiliz emperyalizmini kahr û perişan eyle.” (ARJANTİN)

Her ne kadar mahallede bolca gökdelenin ve iş sahasının bulunmasından ötürü bazı çevreler anıt için seçilen mekân olarak bu parka itiraz ettilerse de, muhalefet işe yaramadı ve anıt kısa sürede yapılarak 24 Haziran 1990 günü açılışı gerçekleştirildi. (ARJANTİN)

Anıtın yapımı için çalışma, Arjantin Bayındırlık ve Hizmet Bakanlığı’nın eski bir çalışanı olan Arjantinli mimar Andrés Morán (? – halen hayatta) tarafından gerçekleştirildi.

Anıtın kapsadığı toplam alan, 263 m²’dir. (ARJANTİN)

Anıtta her sabah saat 08:00’de bir bayrak geçit töreni düzenleniyor. Gün boyunca, gardiyanlar iki saatte bir bayrak toplanıncaya dek saat 18:00’e kadar devamlı nöbet değiştiriyorlar. Muhafızlar, tarihî üniformalı Silahlı Kuvvetler’in üyelerinden oluşur. Üç silahlı kuvvetin (kara, deniz, hava) her birinden bir asker, sürekli anıtı korur. (ARJANTİN)

Anıtın batı kısmı, askerî rütbelerini belirtmeden, oyma sanatçısı Eduardo Omar Urich (? – halen hayatta)’in bir çalışması olan 649 ölmüş askerin ismini taşıyan 25 siyah mermer levha ile dikey yarım daire şeklinde bir duvardan oluşuyor. Duvarın kuzey tarafında ise Falkland (Malvinas) Adaları’nın silüeti ve özveriyi simgeleyen prizmatik bir yapı var. Arjantin eyalet ve ulusal armalarının bulunduğu alçak bir platform da duvara paralel olarak inşâ edilmiş. (ARJANTİN)

Falkland Adaları’nda Ölenler Anıtı

Buenos Aires, 22 Nisan 2019

193 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir