Saklı Nüfûs

 

isediyani

Hukukçu ve sosyolog Av. Ali Sayan, Sediyani Haber için yazdı…

 

 

 

Saklı Nüfûs

Av. Ali Sayan

     Değerli ve çok kıymetli Sediyani Haber okurları;

     Bu ayki makalemizin konusu “saklı nüfûs”. Yani 18 yaşını doldurmuş ve anne veya babası Türk vatandaşı olmasına rağmen kendisinin hiçbir vatandaşlığı olmayan bir kişinin “saklı nüfûs” başvurusu yaparak vatandaşlık kazanmasının yol ve yordamını irdelemeye çalışacağız.

     Kişilerin nüfûs kütüklerine yazılmamaları ve doğum olaylarının kanunda öngörülen süre içerisinde nüfûsa bildirilmemesi, “saklı nüfûs” diye tanımlanan kişilerin varlığına neden olmaktadır. “Nüfûs Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik”in 35. maddesine göre herhangi bir nedenle 18 yaşını tamamlayıncaya kadar aile kütüklerine kaydedilmemiş olan ve yabancı bir devletle vatandaşlık bağı bulunmayan kişiler “saklı nüfûs” olarak tanımlanmıştır. Saklı nüfûs olanların tescili için başvuru makamı illerde valilikler, ilçelerde kaymakamlıklar, yurtdışında ise konsolosluklardır.

     BAŞVURU

     Saklı nüfûs olduklarını iddiâ edenlerin aile kütüklerine tescil için müracaat makamı illerde valilikler, ilçelerde kaymakamlıklardır. Saklı nüfûs olanlar hakkında aşağıdaki şekilde işlem yapılır:

     a) “Saklı Nüfûs İlmuhaberi” “Dilekçe” “Beyan Formu”nun ilmuhaber bölümü, saklı nüfûsun ikamet ettiği köy veya mahalle muhtarlığınca doldurulup ilgilinin son 6 ay içinde çekilmiş fotoğrafı yapıştırıldıktan sonra muhtar ve üyeler tarafından imzalanarak onaylanır. Daha sonra aynı formun “Dilekçe” bölümü, ilgili tarafından adı, soyadı ve dilekçe tarihi yazılarak imzalanır ve nüfûs müdürlüğüne havale edilmek üzere yerleşim yerinin mülkî idare amirliğine başvuruda bulunulur.

     b) “Beyan” bölümünde açıklanması istenilen hususlar ilgilinin beyanına dayanılarak ve vatandaşlık durumunu açıklığa kavuşturacak şekilde eksiksiz doldurulur. İlgiliye beyanında yanlışlık olması halinde hakkında yasal işlem yapılacağı hususu bildirildikten sonra form, beyanı alan memur ile beyanı veren ilgili tarafından imzalanır. Daha sonra saklı nüfûs adına doğum tutanağı düzenlenerek 31. maddede belirtilen esaslar çerçevesinde yaşı tespit edilir ve doğum tutanağı bildirim yapan kişi olarak ilgili kişi tarafından imzalanır.

     İNCELEME

     “Saklı Nüfûs İlmuhaberi” “Dilekçe” “Beyan Formu”ndaki bilgilere dayanılarak ana, baba ve kardeşlerinin aile kütüklerinde kayıtlı olup olmadıklarının tespiti yapılır. Ana veya babanın nüfûs kütüklerinde kaydı yoksa veya tespit edilemiyorsa beyan formunun ilgili bölümüne bu yönde açıklama yapılır. Saklının ana ve babası ile varsa kardeşlerinden en az ikisinin ilgilinin kendi öz çocukları / kardeşleri olup olmadığı yolunda, saklıyı tanıyan en az kendi yaşıtı iki kişinin ve ayrıca ikamet ettiği yer (köy / mahalle) muhtarı ile iki üyenin; “saklının ana ve babasının kimler olduğu, bugüne kadar nerelerde ikamet ettiği, yabancı bir ülke ile ilişkisinin bulunup bulunmadığı” hususlarında resmî makamlarca ifadeleri alınır. İfadesi alınan kişilere beyanlarında yanlışlık olması halinde haklarında yasal işlem yapılacağı bildirildikten sonra form veya tutanak, beyanı alan memur ile beyanı veren ilgililer tarafından imzalanır.

     İlgili ve varsa birlikte işlem görenler vatandaşlık durumları tespit edilinceye kadar, ilçedeki “vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğü”ne kaydedilir. “Bu örneğe dayanılarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı iddiâ edilemez ve kişi ya da kişiler hakkında Türk vatandaşı olarak işlem yapılamaz” açıklaması konularak çıkartılacak aile kayıt örneği kendilerine verilir.

     Tamamlanmış bulunan “Saklı Nüfûs İlmuhaberi” “Dilekçe” “Beyan Formu”na iki örnek boş “Saklı Nüfûs Soruşturma Formu” eklenerek mülkî idare amirinin aracılığı ile kolluk kuvvetlerine gönderilir.

     Kolluk kuvvetlerince; mahallinde ilgilinin “Saklı Nüfûs İlmuhaberi” “Dilekçe” “Beyan Formu”nun arka yüzünde bulunan “Açıklanması İstenen Hususlar” bölümünde ileri sürdüğü iddiâlarının doğru olup olmadığı, o tarihe kadar aile kütüklerine neden kayıt edilmediği, nerelerde ikamet ettiği, hangi devlet vatandaşı olarak işlem gördüğü, yabancı devletlerle vatandaşlık yönünden bir ilişkisinin bulunup bulunmadığı, ana ve babasının halen nerede bulunduğu, yabancı bir ülkede iseler adresleri ile Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup olmadıklarının tespit edilmesinden sonra, “Saklı Nüfûs Soruşturma Formu” soruşturmayı yapan görevli ile birim amiri tarafından imzalanıp onaylandıktan sonra “Saklı Nüfûs İlmuhaberi” “Dilekçe” “Beyan Formu” ile birlikte ilgili nüfûs müdürlüğüne geri gönderilir.

     GEÇİCİ KİMLİK KARTI

     İlgilinin talebi halinde, bir adet doğum tutanağı ile iki adet fotoğraf, geçici kimlik kartı düzenlenmesi için bakanlığa veya yetki devrinde bulunulması halinde o yerin valiliğine gönderilir. Süresi biten geçici kimlik kartı düzenleyen makamca geri alınarak imha edilir.

     RAPOR

     Nüfûs müdürlüğünce;

     a) “Saklı Nüfûs İlmuhaberi” “Dilekçe” “Beyan Formu”nun ilmuhaber bölümünde yer alan imzaların ve mührün yetkili kişiler ve makama ait olup olmadığı;

     b) Dosyada bulunan mevcut bilgi ve belgelerin ilgilinin vatandaşlık durumunun tayinine esas olacak şekilde eksiksiz olarak düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilir.

     Varsa, eksiklik ve çelişkiler giderilir. İlgili hakkında oluşan görüş bir rapor halinde düzenlenir.

     İlgilinin; ana ve babasının evli ve nüfûsa kayıtlı oldukları ve başka bir devlet vatandaşı olmadıklarının anlaşılması halinde, mülkî idare amirinin onayı alınarak aile kütüklerine tescil edilir. “Vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğü”ndeki kaydı; “… ilçe … köy / mahalle … cilt … hane … birey sıra numarasına tescil edildiği” yolunda açıklama yapılmak suretiyle kapatılır. Dayanak belgesi olarak düzenlenmiş olan doğum tutanağına “Kanun yoluyla Türk vatandaşlığını kazanma bildirim formu” iliştirilip, bir örneği doğum özel kütüğüne, bir örneği arşivlenmek üzere yılsonu itibariyle genel müdürlüğe gönderilecek olan doğum özel kütüğüne, bir örneği de ilgilinin saklı nüfûs işlemi için oluşturulan dosyasına takılır.

     BAKANLIKÇA TESCİL KARARI

     İlgilinin;

     a) Ana ve babasının evli olmamaları veya nüfûsta kayıtlarının bulunmaması

     b) Gösterilen ana ve babanın çocuğu olduğunu ispata yarayacak yeterli bilgi ve belgenin bulunmaması veya bu ailenin mensubu olduğu konusunda tereddüde düşülmesi

     c) Ana ve baba arasında evlilik olmasına rağmen kayıtlı oldukları hanenin uzun süreden beri işlem görmemiş olması

     d) Kendisinden önce doğup ölen kardeşinin kimliğini kullandığının iddiâ edilmesi

     e) Kendisinin ya da ana veya babasının yabancı bir devlet vatandaşı olduğunun tespit edilmesi

     f) Yurtdışında bulunduğunun veya yakın zamanda ülkemize geldiğinin tespit edilmesi, hallerinden birinin varlığında, valilik görüşü de eklenmek suretiyle dosya bakanlığa gönderilerek vatandaşlık durumunun tespiti istenir ve bakanlığın kararına göre işlem yapılır.

     Saklı nüfûs dosyaları, başvurunun yapıldığı ilçenin bağlı bulunduğu valilik kanalıyla bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça tescil kararı verilmesi halinde, düzenlenecek tescil formları başvurunun yapıldığı valiliğe gönderilir .

     Hazırlayan: Av. Ali Sayan – Hukuk & Tercümanlık ve Danışmanlık Ofisi – Frankfurt am Main / Almanya

     Kaynakça: Nüfûs Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (23 Kasım 2006)

av.alisayan@hotmail.com

     SEDİYANİ HABER

     11 MAYIS 2020

 

426 Total Views 3 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir