Hartapu’nun Krallığı 2800 Yıl Sonra Keşfedildi

 

isediyani

Konya’da bir çiftçinin sulama kanalında bulduğu ve M. Ö. 8. yy’a tarihlendirilen Luvice hiyeroglif yazıt, Demir Çağı’nın bilinmeyen krallığını günyüzüne çıkardı.

 

     Konya’da bir çiftçinin sulama kanalında bulduğu ve M. Ö. 8. yy’a tarihlendirilen Luvice hiyeroglif yazıt, Demir Çağı’nın bilinmeyen krallığını günyüzüne çıkardı. Çumra ilçesinde bir çiftçinin sulama kanalında bulduğu ve Hartapu adlı kralın icraatını anlattığı Luvice yazıt sayesinde bilinmeyen krallığın varlığı ortaya çıktı.

     Konya Bölgesi Arkeolojik Yüzey Araştırması Projesi (KRASP), Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle 2017 yılında Oxford Üniversitesi, Chicago Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi ve Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü işbirliğinde başladı. Çarşamba Deltası’nda yürütülen projenin eşbaşkanlığını Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü’nden Dr. Michele Massa ile Oxford Üniversitesi’nden Dr. Christoph Bachhuber yürütüyor. Çukurova Üniversitesi’nde görevli öğretim üyesi Dr. Fatma Şahin ve Chicago Üniversitesi’nden Dr. James Osborne’un işbirliğinde sürdürülen çalışma ile Konya Ovası’nın doğusunda, bugüne kadar gözardı edilen bozkır ve dağlık bölgede yüzey araştırması gerçekleştiriliyor. En eski yerleşik toplumları, çevre odaklı ve bölgesel bir bakış açısıyla anlayabilmeyi amaçlayan projede çalışma alanı, Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem’den Demir Çağı sonuna kadar geçen süreyi kapsıyor.

     KRASP Eşdirektörü Dr. Michele Massa, yaptığı açıklamada, proje ile Konya Ovası’nda M. Ö. 9000 yıl öncesine uzanan uygarlıklarla, insan ve çevre ilişkilerini anlamayı amaçladıklarını söyledi. Konya’nın, Anadolu’nun arkeoloji alanında en zengin ve bereketli yerlerinden olduğuna işaret eden Massa, “Burası adetâ Mezopotamya gibidir. Karatay ile Çumra ilçesi sınırlarında yer alan bölge, arkeolojik anlamda çok verimlidir. Mezopotamya standartlarındaki bu havza yeni keşiflere kapı aralıyor” diye konuştu. Michele Massa, tarihsel süreç içerisinde tarıma dayalı yaşam biçiminin merak edildiğini vurgulayarak, bölgenin çok sayıda medeniyete evsahipliği yaptığını anlattı. Bereketli topraklarıyla önplana çıkan Çarşamba Deltası’nda 4500 yıldır tarım yapıldığını anımsatan Massa, “Küçük köy yerleşimlerinden büyük imparatorluğa geçiş sürecini merak ediyoruz. Burada ilk sulama kanalları M. Ö. 2500’lü yıllarda başlıyor. Tarımsal sulamada kullanılan toprak kanallar tespit edildi. Suyu Çarşamba Çayı’ndan alıyorlar. Kanallarla suyu ıslah edip tarımda kullanmışlar. Hububat üretiminde değerlendirmişler ve burada sulu tarım yapmışlar” ifadesini kullandı. Michele Massa, proje kapsamında havzadaki kültürel envanteri çıkarmayı amaçladıklarını dile getirerek, projeyle çok sayıda kültürel varlığı belgelendirdiklerini vurguladı. Projenin üçüncü yılında, bir çiftçinin sulama kanalı inşaatında bulduğu taş yazıtla büyük heyecan uyandıran hikâyenin başladığını anlatan Massa, şunları kaydetti: “M. Ö. 8. yy’a tarihlendirdiğimiz yazıtla, bilinmeyen krallığın varlığı ortaya çıktı. Hartapu adlı kralın icraatını anlattığı, 1 m’ye 50 cm boyutundaki Luvice yazıtta, ‘Ben büyük kral Hartapu, Frigya ülkesini işgal ettiğimde diğer krallar ülkeme saldırdı. Fırtına tanrısı ve diğer tanrıların yardımıyla bütün kralları yendim’ ifadeleri yer alıyor. Kral, kendi nüfûs ve gücünü artırmak için bu yazıtı kullanıyor. Bir anlamda zafer anıtı gibi değerlendirilebilir. Daha önce bilinmeyen bir krallık bu yazıtla ortaya çıktı. M. Ö. 800 – 700 arası. Yani 2800 yıl öncesinde burada bir krallık varmış. Hitit İmparatorluğu çöktükten sonra imparatorluk bölünüyor. Beylikler dönemi gibi küçük krallıklar var. Kral, Hitit soyundan geliyor.” KRASP’ın disiplinlerarası proje olduğuna dikkati çeken Michele Massa, proje bölgesinin dünyada heyecan uyandırdığını belirterek, “Herkes çok merak ediyor. Avrupa ve ABD’de büyük ilgi uyandırdı. Demir Çağı, Anadolu için bilinmeyen karanlık bir dönem. Bu yeni keşif döneme ışık tutuyor” değerlendirmesinde bulundu.

     ANADOLU AJANSI

     6 MART 2020

 

392 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir