Amerika Birleşik Devletleri – Afganistan İslam Emirliği Barış Anlaşması İmzalandı

 

isediyani

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile dünya kamuoyunda Taliban adıyla bilinen Afganistan İslam Emirliği (AİE) arasında, Afganistan’da barış sürecini başlatması beklenen anlaşma Katar’ın başkenti Duha’da imzalandı.

     Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile dünya kamuoyunda Taliban adıyla bilinen Afganistan İslam Emirliği (AİE) arasında, Afganistan’da barış sürecini başlatması beklenen anlaşma Katar’ın başkenti Duha’da imzalandı.

     Anlaşma, AİE’nin buna uyması halinde ABD ve müttefiklerinin 14 ay içinde Afganistan’daki askerlerinin tamamını çekmesini öngörüyor. “Afganistan’a Barışı Getirme” anlaşmasından önce ABD ve Afganistan hükûmetleri ortak açıklama yayımladı. Açıklamada, ABD’nin, 135 gün içinde Afganistan’daki askerlerinin sayısını 8 bin 600’e indireceği belirtilerek, “ABD ve müttefikleri, Taliban (AİE)’ın anlaşmaya uyması halinde 14 ay içinde ülkedeki askerlerini tamamen çekecek” ifadesine yer verildi.

     “Afganistan’a Barışı Getirme Anlaşması” adı verilen anlaşma, yaklaşık iki yıldır ABD ile AİE arasındaki görüşmelere evsahipliği yapan Katar’ın başkenti Duha’daki Sheraton Hotel’de düzenlenen törenle imzalandı. Anlaşmaya, ABD adına ABD’nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad, Afganistan adına da AİE Siyasî Ofis Başkanı Molla Abdulğani Birader imza attı.

     Afganistan’da 19 yıldır devam eden savaşı sona erdirecek anlaşmanın imzalanmasından önce konuşan ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Taliban’ın El Kaide ile ilişkilerine son vermesinin müzakerelere ve anlaşmaya imkân sağladığını söyledi. Taliban’ın, terör örgütleriyle arasına mesafe koyması gerektiğini ifade eden Pompeo, “Taliban, IŞİD’i yenilgiye uğratmak için savaşa devam etmeli ve Afganistan vatandaşları için son haftalardaki şiddeti azaltan adımlarını artırmalıdır” diye konuştu. Anlaşmanın Taliban için bir sınav niteliği taşıdığını söyleyen Pompeo, “Vaatlere ilişkin somut adımlar atılmazsa anlaşma bir hiç niteliğinde olacaktır. Afganistan’ın geleceğine Afganlar karar verecektir. Bu anlaşma buna imkân sağlıyor” dedi. Pompeo, “Afganistan’ın bir daha asla uluslararası teröristler için bir üs haline gelmemesini sağlayacağız” ifadelerini kullandı.

     Taliban (AİE) Siyasî Ofis Başkanı Molla Abdulğani Birader de, “Afgan halkı, 40 yıldır feci şekilde acı çekiyor. Burada bulunmamaları gereken yabancı güçlerin bu topraklardan çekilmesiyle Afgan milleti, İslamî bir yönetimle rahatlayacak ve yeni bir rota çizecektir” diye konuştu. Afganistan’daki siyasî taraflara seslenen Birader, “Güçlü İslamî bir yapının ortaya konması için İslamî değerler etrafında Afganistan ve Afgan halkı için biraraya gelme” çağrısında bulundu. Birader, barış sürecini destekleyen Katar, İran, Pakistan, Özbekistan, Rusya, Çin, Endonezya, Norveç ve diğer ülkelere teşekkür etti. “Afganistan’ı yeniden inşâ ederken tüm bu ülkelerden katılımda bulunmalarını arzuluyorum” ifadelerini kullanan Birader’in ABD’yi konuşmasında zikretmemesi dikkati çekti.

     ABD ile AİE temsilcileri Afganistan’da barış sürecini başlatan anlaşmayı imzalarken, ABD ve Afganistan yayımladıkları ortak açıklamayla, NATO öncülüğündeki uluslararası gücün Afganistan’dan çekilmesini takvime bağladı. Buna göre, Afganistan’daki asker sayısını 135 gün içinde 8 bin 600’e indirmeyi taahhüt eden ABD, NATO üyeleri ve koalisyona üye ülkelerin de aynı oranda asker çekmesi için çalışacak. Taliban’ın anlaşmaya uyması koşuluyla 14 ay sonra Afganistan’da yabancı asker kalmayacak.

     NATO öncülüğündeki Kararlı Destek Misyonu, Ocak 2015’te Afgan güvenlik güçlerinin eğitimi, askerî danışmanlık verilmesi ve bu ülke ordusuna yardımcı güç olarak başlatılmıştı. Kararlı Destek Misyonu’nda NATO üyesi ve ortaklarını kapsayan 39 ülkeden 17 bin personel bulunuyor.

     Ortak açıklamada, ABD, Afganistan’ın toprak bütünlüğü ve siyasî bağımsızlığına karşı tehdit ya da güç kullanmaktan kaçınma ve bu ülkenin içişlerine karışmama taahhüdünde bulunuyor. ABD aynı zamanda Afganistan’ın iç ve dış tehditlere karşı kendisini savunabilmesi için Afgan güvenlik güçlerinin eğitimi, donatımı ve sürdürülebilirliği için yıllık bazda finansman desteği arayışında olacağını taahhüt ediyor. Ortak açıklamada ABD, Afganistan ve Pakistan arasında güvenlik temelli müzakerelerde kolaylaştırıcı rol oynamaya hazır olduğunu da belirtiyor.

     ABD ve AİE arasında mahkum takası yapılacağı belirtilen anlaşmada, “Afganistan İslam Emirliği (AİE) üyesi 5000’den fazla mahkum, karşı taraftan da 1000’den fazla mahkum, Afganlılar arasında siyasî diyaloğun başlayacağı 10 Mart 2020 tarihine kadar serbest bırakılacak” denildi. Anlaşmada, Taliban’ın serbest bırakılan üyelerinin ABD ve müttefiklerine tehdit oluşturmamasını sağlayacağının altı çizildi.

     Afganistan içindeki siyasî diyalog görüşmelerinin başlamasıyla ABD’nin bazı Taliban liderlerine uyguladıkları yaptırımlar ve bu liderlerin başlarına koydukları ödülleri 27 Ağustos 2020’ye kadar kaldırma konusunu ele alacağı vurgulanan anlaşmada ABD yönetimi, Taliban liderlerinden Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK)’nin yaptırımları uygulanan isimlerin 29 Mayıs 2020’ye kadar yaptırım listesinden çıkarılması için diplomatik girişimlerde bulunacağı teminatını verdi.

     Anlaşmada ABD ve müttefiklerinin Afganistan’ın siyasî bağımsızlığı veya toprak bütünlüğüne ilişkin herhangi bir zor kullanma veya güç kullanma tehdidinden kaçınacağı ifade edildi. Taliban’ın, El- Kaide’nin de aralarında olduğu ve ABD’ye tehdit oluşturacak hiçbir şahıs, unsur veya yapının Afganistan’da bulunmasına izin vermeyeceği belirtilen anlaşmada, bu gruplarla işbirliği yapmayacağına da dikkati çekildi.

     ABD’nin sözkonusu anlaşmayı BMGK’de tanınması ve desteklenmesi konusunda girişimlerde bulunacağı belirtilen anlaşmada, “Taliban ve Washington, karşılıklı iyi ilişkiler arayışında olacak ve ABD, Afgan diyaloğu çerçevesinde ortaya çıkacak yeni İslamî Afgan hükûmetine destek olacak” maddesi yer aldı.

     AJANSLAR

     29 ŞUBAT 2020

 

469 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir