Diyarbakır’daki Kazılarda 3000 Yıllık Asur Mührü Ortaya Çıktı

 

isediyani

Diyarbakır ilimizin Çınar ilçesindeki Zerzevan Kalesi’nde yürütülen kazılarda, Asur dönemine ait 3000 yıllık mühür bulundu.

 

 

     Diyarbakır ilimizin Çınar ilçesindeki Zerzevan Kalesi’nde yürütülen kazılarda, Asur dönemine ait 3000 yıllık mühür bulundu.

     İlçeye 13 km uzaktaki Demirölçek (Qaleyê Zerzevan) köyü yakınlarında bulunan, Roma İmparatorluğu döneminde “askerî yerleşim” olarak kullanılan Zerzevan Kalesi’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinesinde başlatılan kazılar 5 yıldır devam ediyor. Kazı, Türkiye İş Kurumu, Diyarbakır Valiliği, Diyarbakır Müzesi, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Çınar Kaymakamlığı, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği, Dicle Üniversitesi, Karacadağ Kalkınma Ajansı ve Safir Tuz’un desteğiyle yürütülüyor.

     Toplam 60 dönümde 12 – 15 m yüksekliğinde ve 1200 m uzunluğunda sur kalıntısı, 21 m yüksekliğinde gözetleme ve savunma kulesi, kilise, yönetim binası, konutlar, tahıl ve silah depoları, yeraltı ibadethanesi, sığınaklar, kaya mezarları, su kanalları ile 54 su sarnıcı bulunan kale, tarihe ışık tutuyor.

     Bu yıl sürdürülen çalışmalarda, Roma dönemine ait bin 700 yıllık ve Mithras dînine ait yeraltı tapınağının yakınındaki bölgede, 4 m derinlikte, Asur dönemine ait olduğu tespit edilen 3000 yıllık mühür bulundu.

     Zerzevan Kalesi Kazı Heyeti Başkanı Doç. Dr. Aytaç Coşkun, yaptığı açıklamada, buradaki çalışmaların bölgenin tarihinin aydınlatılması açısından önemli olduğunu söyledi. Kalenin aynı zamanda önemli bir turizm destinasyonu olduğunu belirten Coşkun, geçen yıl kaleyi 352.000 kişinin ziyaret ettiğini, bu senenin 9 ayında sayının 340.000 olduğunu dile getirdi. Coşkun, yılsonuna kadar ziyaretçi sayısının 500.000, gelecek sene ise 1 milyona ulaşmasını hedeflediklerini bildirdi. Zerzevan Kalesi’nin 1800 yıllık bir askerî yerleşim olarak bilindiğini anlatan Coşkun, “Bundan öncesi yoktu. Ancak bu yıl yapılan çalışmalarda çok önemli buluntu grubuna rastladık. Bunlardan en önemlisi, 3000 yıllık Asur mührü bulduk. Kale Roma dönemine ait ancak Asur dönemine ait bulguların çıkması Zerzevan Kalesi’nin tarihini 1200 yıl geriye götürdü. Hem bölgenin hem de Diyarbakır’ın tarihini değiştirdi” diye konuştu. Coşkun, mührün, üzerindeki figürlerden dolayı başka bir örneğinin olamayacağını dile getirerek, şunları kaydetti: “Mührün kil bir baskısı var. Mühür kloritten yapılmış. Üzerinde Tanrı figürü var. Tanrı’nın karşısında bir hayat ağacı bulunuyor. Tanrı’nın arkasında ise bir kuş var. Mührün üzerindeki Tanrı figürü, elindeki kozalak ve kovadaki kutsal suyla hayat ağacına can veriyor. Üst kısmında ise Güneş ışınları var. Güneş ışınlarının olması ve Tanrı’nın başının gökyüzüne kadar uzanmasının kutsal bir anlamı var. Bu nedenle bu mühür önemli.” Mührün içinde ip geçecek bir delik olmasının, kullanan kişinin bunu boynuna astığını gösterdiğini belirten Coşkun, o dönemde mektup, tablet, belge ve eşya gönderilirken kilin onun üstüne bastırılarak mühürlendiğini ifade etti. Coşkun, mühre ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Mühürlenen eşya ulaştığı yerde açılmıyor ve kimin tarafından gönderildiği belli oluyor. Aitlik belirtmesi ve kişiye özel olmasından dolayı, bunu kullananın çok özel bir kişi olduğunu gösteriyor. Belki Asur döneminde de burada bir kale yerleşimi vardır. Belki de buranın en üst düzey yöneticisi ve generali Asur döneminde bu mührü kullanıyordu. Mühürle beraber birçok bronz eser de ortaya çıkarıldı. Asur döneminin Zerzevan Kalesi’nde olduğunu bu eserler göstermiş oldu. Artık Zerzevan’da 3000 yıllık Asur yerleşiminin olduğunu söyleyebiliriz.”

     Askerî yerleşim antik yol güzergâhında, 124 m yükseklikte kayalık tepede bulunan Zerzevan Kalesi, Amida ile Dara arasında stratejik bir noktada yer alıyor. Yerleşim konumu itibarıyla bütün vadiye hakim, antik ticaret yolu üzerinde, geniş bir alanı kontrol altında tutan, Roma sınır garnizonu olan kale, Romalılar ve Sasaniler arasında büyük mücadelelere sahne oldu.

     ANADOLU AJANSI

     21 EKİM 2019

 

256 Total Views 3 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir