İlk Trabzon Rumcası Sözlüğü Yayınlandı

 

isediyani

Yüzyıllardır yazılmayı bekleyen Romeika (Trabzon Rumcası) sözlüğü, Heyemola Yayınları tarafından bu hafta yayınlandı. İslam’ın Lazistan’da yayılışında kullanılan en önemli ana dilin Romeika olduğunu belirtiyor.

 

     Yüzyıllardır yazılmayı bekleyen Romeika (Trabzon Rumcası) sözlüğü, Heyemola Yayınları tarafından bu hafta yayınlandı. Sözlük, Türkiye’de bir ilk.

     Trabzon (Tirapezun) ilimizin Dernekpazarı (Kondi), Çaykara (Kadahor), Sürmene (Humurgan) ve Tonya (Tonya) ilçelerine bağlı 20 köyden yaklaşık 70 kişinin katkısıyla hazırlanan “Romeika – Türkçe Sözlüğü”nün yazarı Vahit Tursun, İslam’ın Lazistan’da yayılışında kullanılan en önemli ana dilin Romeika olduğunu belirtiyor.

     Sözlüğe danışmanlık yapan ve bir de “Önsöz” yazan Oxford Üniversitesi Modern Yunanca Emeritus Profesörü Peter Mackridge şu notu düşüyor: “Karadeniz Rumcası şu anda tehlikede olan yani yok olma tehdidi altında bir dil olarak tasnif edilmektedir. Her bir dilin dünyayı görme ve hissetmeye dair kendine özgü bir yolu vardır. Dolayısıyla dünya dillerinin toplamı, insanlığın toplam tecrübesine eşittir. Karadeniz Rumcası bütün bir kültürün açıklayıcısı, hissiyatı, bilgisi, bakış açısı ve fikriyatıdır. Bu kültür Karadeniz dışındaki Helen kültüründen çarpıcı biçimde farklıdır, ancak Türkiye’nin geri kalanındaki kültürden de farklıdır. Tehlike altındaki bir dil, tehlike altındaki bir tabiât varlığı gibidir; bir dil yok olduğunda, insanlık kültürünün zengin çeşitliliği ve tecrübesi azalır ve fakirleşir, tıpkı tabiâtta bir tür yok olduğunda tabiâtın çeşitliliğinin azalması gibi. Tüm bunlar Vahit Tursun’un sözlüğünün zamanlamasının ne kadar yerinde olduğunu açıklıyor sanırım. Bu eser, bölgenin çok kıymetli Rumca söz varlığı ve gramer hazinesini muhafazâ edecek ve halen konuşabilenlerin bu dili bütün tafsilatıyla kullanmayı sürdürmelerini teşvik edecektir.”

     Yayın yönetmeni Ömer Asan, sözlüğün “Türkiye’de bir ilk olduğunu, yalnızca bu dili konuşanlara değil, Türkiye’deki dil bilimcilere, tarihçilere, coğrafyacılara, halk bilimcilere ve Karadeniz hakkında araştırmalarda bulunanlara da önemli katkılar sunacağını” belirtiyor.

     Romeika bugün Trabzon ve çevresinde hâlâ konuşulmakta. Yunanca’nın en eski lehçesi. Her Romeika yazısının klişesi şunu vurgular: “Bugün Trabzon köylüsü Sokrat ve Platon’un dilini konuşuyor”.

     Bugün Türkiye’de UNESCO tarafından belirlenen kaybolmakta olan 15 dil var. Romeika bunlardan biri.

     GAZETE DUVAR, SEDİYANİ HABER

     7 TEMMUZ 2019

 

204 Total Views 2 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir