Kanserli Hücreyi Yok Etmenin Çözümü Uzaydan Geldi

 

isediyani

İridyum Dünya’da doğal haliyle çok nadir bulunan bir metal çeşidi ve daha ziyade gezegenimize uzaydan gelen ve atmosferde tamamen buhar olmadan yeryüzüne ulaşabilen çok az sayıdaki göktaşından elde ediliyor.

     İnsanoğlunun bildiği en yüksek özkütleye sahip ikinci metal olan iridyumun kanser hücrelerini öldürmekte son derece etkili olduğu tespit edildi. Hücrelere zerkedilen iridyumun kanserli olanları oksijenin son derece ölümcül bir versiyonu ile doldurarak öldürdüğü ancak sağlıklı hücrelere zarar vermediği ortaya çıktı.

     Ne var ki iridyum Dünya’da doğal haliyle çok nadir bulunan bir metal çeşidi ve daha ziyade gezegenimize uzaydan gelen ve atmosferde tamamen buhar olmadan yeryüzüne ulaşabilen çok az sayıdaki göktaşından elde ediliyor. Zaten Dünya yüzeyindeki iridyum rezervi de 66 milyon yıl önce çarpan ve dinozorları yok eden büyük asteroidden kalma.

     İlk kez 1803 yılında keşfedilen “iridyum” metali Latince’de “gökkuşağı” anlamına geliyor ve ismini buradan alıyor. Bilinen en paslanmaz metal olan iridyumdan çok fazla bulunmadığı (altından 40 kez daha nadir) için aynı zamanda Dünya’nın en değerli hammaddelerinden biri. Bugün bir gram iridyumun piyasa değeri 47 Dolar civarında.

     Araştırmacılar iridyum ile organik maddelerin karışımından oluşan bir birleşim meydana getirerek bununla doğrudan kanserli hücreleri hedef aldılar ve kanserli hücreleri başka hiçbir dokuya zarar vermeden başarıyla imha ettiler. Uygulama sırasında iridyum birleşimi olan madde kanserli hücrelerin içerisinde oksijeni ölümcül seviyelere yükselterek hücrenin kendi kendisini zehirlemesini sağlıyor.

     Çin’deki Warwick Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmada, kanserli dokuya lazer ışını gönderilerek ışığa duyarlı iridyum birleşiminin sürecin başlatması tetikleniyor. Kanser terapilerinde giderek kullanımı artan bu ışın tedavili yöntemlere “fotokemoterapi” adı veriliyor.

     Kanserli bölgeye zerkedilen iridyum birleşiminin ışına maruz kaldıktan sonra tümörün her katmanına nüfûz ederek tüm kanserli hücreleri öldürdüğü görüldü. Aynı yöntem sağlıklı dokuya uygulandığında ise hiçbir etki olmuyor.

     Bu yöntem için araştırmacılar en üst düzey teknolojiye sahip ultra yüksek kütle spektrometresi kullandı ve bu sayede dokudaki proteinlerin her biri gözlemlenerek kesin anlamda hangi proteinlerin iridyum birleşimi tarafından saldırıya uğradığı görülebildi. Kanserli hücrelerde görülen binlerce protein modeli incelendikten sonra iridyum birleşiminin kansere neden olan proteinleri “ısı şoku stresi” ve “glükoz metabolizması” nedeniyle yok ettiği anlaşıldı.

     İridyum, plutonyum ailesinin üyesi olan bir metal ve plotonyum halihazırda kemoterapi yöntemlerinin % 50’sinde kullanılıyor. İridyum ile sağlıklı hücrelere zarar vermeyen yeni tür bir terapi şansı doğmuş oldu.

     JOURNAL ANGEWANDTE CHEMIE

     3 MAYIS 2019

 

293 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir