Sudan’da Askerî Darbe

 

isediyani

Sudan’da askerî darbe… 1989’da darbeyle iktidara gelen Ömer el- Beşir, 30 yıl sonra askerî müdahaleyle devrildi.

 

 

     Sudan’da askerî darbe… 1989’da darbeyle iktidara gelen Ömer Hasan Ahmed el- Beşir, 30 yıl sonra askerî müdahaleyle devrildi.

     Sudan halkının, ülkede büyüyen ekonomik kriz nedeniyle yaklaşık 4 ay önce başlattığı gösteriler, ülkedeki 30 yıllık Ömer el- Beşir yönetimine son verdi. Sudan Savunma Bakanı Ahmed Awad bin Awf, bugün yaptığı açıklamada, Sudan Yüksek Askerî Konseyi’nin yönetime el koyduğunu ve Cumhurbaşkanı Ömer el- Beşir’in tutuklandığını ve güvenli bir yerde tutulduğunu duyurdu. Anayasanın askıya alındığını, başbakanlık, meclis ve eyalet yönetimlerinin de feshedildiğini belirten Awf, 2 yıllık bir geçiş döneminin başladığını kaydetti. Awf, ülkede 3 aylık “Olağanüstü Hal” (OHAL) ilan edildiğini de bildirdi. Ülke genelinde bir ay boyunca saat 19:00’dan sonra sokağa çıkma yasağı getirildi.

     Sudan resmî haber ajansı SUNA da ülkedeki tüm siyasî tutukluların serbest bırakıldığını duyurdu.

     Ancak Yüksek Askerî Konsey’in açıkladığı iki yıllık geçiş süreci planı, eylemcileri memnun etmedi. Eylemciler sivil yönetime bir an evvel dönülmesi talebiyle göstericilerin süreceğini açıkladı. Eylemciler, ordunun yol haritasını kabul etmediklerini ve sivil yönetime bir an evvel geçilmesi için seçim düzenlenmesi çağrısıyla gösterilerin süreceğini duyurdu.

     Sudan ordusunun bu sabah erken saatlerden beklenen açıklamasını, Savunma Bakanı Ahmed Awad bin Awf, devlet televizyonundan yaptı. Awf , 75 yaşındaki Beşir’in güvenli bir yerde ev hapsinde tutulduğunu ve ülkeyi artık askerî bir konseyin yönettiğini açıkladı. Awf, hükûmetin ve yerel yönetimlerin feshedildiğini, askerî konseyin ülkeyi 2 yıl yöneteceğini, 3 ay boyunca olağanüstü hal ilan edildiğini ve anayasanın askıya alındığını duyurdu. Bakan 2 yıllık bu geçiş sürecinin ardından “özgür ve adil bir seçime” gidileceğini söyledi. Awf, gösterilerin sona ermesi için geniş çaplı bir ateşkes çağrısında da bulundu.

     Ancak Darfur’da savaş suçlarından sorumlu tutulan ve eski rejimin devamı olarak görülen askerlerin iki yıl boyunca iktidara el koyması halktan kabul görmedi. Beşir karşıtı gösterileri örgütleyen Sudan Profesyoneller Derneği, iki yıl sürecek bir askerî yönetimi reddederek Savunma Bakanlığı’nın dışındaki oturma eyleminin süreceğini açıkladı.

     Sabah saatlerinde Sudan Devlet Başkanı Ömer el- Beşir’in istifa ettiği ve geçiş konseyinin kurulması için görüşmelerin sürdüğü açıklanmıştı. El- Hades televizyonuna konuşan yerel yönetimlerden sorumlu bakan, el- Beşir’in görevini bıraktığını ve geçiş sürecini yönetecek bir konseyin kurulmasını için istişarelerin devam ettiğini söylemişti. Yerel medya, Ümmet Partisi lideri Sadıq el- Mehdî’nin oğluna dayandırdığı haberlerde Ömer el- Beşir’in ev hapsinde olduğunu duyurmuştu.

     Reuters ajansına konuşan kaynaklar, Beşir’in başkanlık konutunda sıkı güvenlik önlemleri altında tutulduğunu söylüyor. Beşir’in, bir dizi İhvan-ı Müslimin (Müslüman Kardeşler) üyesi ile birlikte tutulduğu da iddiâlar arasında.

     Sudan Ulusal İstihbarat ve Güvenlik Servisi’nden yapılan açıklamada ise “ülke çapındaki bütün siyasî tutuklarının serbest bırakıldığı” duyuruldu. Açıklama devlet televizyonundan yayınlandı.

     Başkent Xartum’da binlerce kişi sokaklarda sevinç gösterileri düzenliyor. SUNA, ulusal istihbarat ve güvenlik servisinin, ülkedeki tüm siyasî mâhkumların serbest bırakıldığını duyurduğunu bildirdi. Askerlerin ise Ömer el- Beşir’in partisi İslamî Hareket’in genel merkezine baskın düzenlediği bildirildi.

     Protestoları düzenleyen gruplar ise halktan sokaklardan ayrılmamasını istiyor. Protestocular yalnızca el- Beşir’in değil, tüm bakanların görevlerinden ayrılmalarını talep ediyordu.

     İçinde birçok muhalif grubu barındıran Sudan Meslek Odaları Birliği, sadece sivil geçiş hükûmetini kabul edeceğini açıkladı. Birliğin üst düzey yetkililerinden Ömer Salih Sanner, grubun ordudan resmî bir açıklama beklediğini belirterek, iktidar değişimi için orduyla müzakereye hazır olduklarını bildirdi. Sanner, “Sadece, Özgürlük ve Değişim Deklerasyonu güçlerinden oluşacak sivil bir geçiş hükûmetini kabul edeceğiz” dedi.

     Sabah saatlerinde ordunun, devlet televizyonu binasını kuşattığı, bazı askerlerin içeriye girdiği ve ordunun kısa süre içerisinde önemli bir açıklama yapacağını belirtildi. Ayrıca sokaklarda asker ve ordu bünyesindeki Hızlı Destek Kuvvetleri mensuplarının konuşlandığı kaydedildi.

     İktidardaki Ulusal Kongre Partisi’nin 100’den fazla yöneticisinin Sudan istihbaratı tarafından tutuklandığı bildirildi. Tutuklananlar arasında partinin başkanı ve savunma eski bakanı Abdurrahim Muhammed Hüseyin’in de bulunduğu öğrenildi.

     Uluslararası Xartum Havaalanı’nda tüm uçuşların durdurulduğu ve havaalanında sadece inişlere izin verildiği bildirildi.

     Sudan halkı, ekmek ve yakıt zamlarına tepki olarak 19 Aralık’tan bu yana protestolar düzenliyordu. Eylemler, otokratik devlet başkanı Cafer Muhammed en- Numeyrî’nin kitlesel protestoların ardından 1985’te devrildiği darbenin yıldönümü olan Cumartesi günü tırmanmıştı.

     Sudan’da binlerce göstericinin Devlet Başkanı Ömer el- Beşir’in başkent Xartum’daki yerleşkesi önünde yaptıkları protestolar altıncı gününe girerken, askerin kuşattığı Sudan devlet televizyonundan, “Silahlı kuvvetler, kısa süre içerisinde önemli bir açıklama yapacak, buna hazır olun” denilmişti. Devlet televizyonu ve radyosunda “vatanseverlik” müzikleri çalarken bu durum ülkede eskiden yaşanan askerî darbeleri akla getirmişti.

     Ülkede Aralık ayından bu yana devam eden gösterilerin en kalabalık gününde protestocular geçtiğimiz haftadan bu yana geceleri başkanlık yerleşkesi önünde kurdukları çadırlarda kalıyordu. Göstericiler Sudan’ı 30 yıldır yöneten el- Beşir’in istifasını talep ediyordu. Yerleşkede Beşir’in yaşadığı yerin yanısıra Sudan Savunma Bakanlığı ve Sudan Millî İstihbarat Dairesi’nin merkezi bulunuyor.

     Aralık ayından bu yana süreden el- Beşir karşıtı gösterilerde polisin sert müdahalesi sonrası onlarca kişi hayatını kaybetti. 9 Nisan’da gerçekleştirilen eylemlerde ise 11 kişi hayatını kaybetti.

     Sudan resmî haber ajansının haberine göre, Sudan Ulusal Savunma ve Güvenlik Konseyi, Ömer el- Beşir başkanlığında toplanmıştı. Toplantının ardından konseyden yapılan açıklamada, “Eylemciler toplumun bir kesimini temsil ediyor ve onların taleplerine kulak verilmesi gerekir” ifadesi kullanılmıştı.

     SUNA, AJANSLAR

     11 NİSAN 2019

 

157 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir