İşte Medeniyet, İşte Hayvan Hakları: Avrupa’da Sokaklarda Neden Evcil Hayvan Yok?

 

isediyani

Yaklaşık 80 milyon hanede evcil hayvan bulunan Avrupa Birliği ülkelerinde sahipli ya da sahipsiz hayvanlara karşı işlenen suçların cezası ne? Yasalar hayvanları ne derece koruyor?

 

 

     Fransa’da her yıl yaklaşık 100 bin evcil hayvan sahiplerince terkediliyor. Buna rağmen Fransa’da sokaklarda sahipsiz hayvanlarla karşılaşmıyoruz. Fransa gibi, Avrupa Birliği (AB)’ne üye ülkelerin hemen hepsinde benzeri bir durum var. Peki Avrupa’da artık sürekli bir yuvası olmayan binlerce evcil hayvan nerede, hangi koşullarda yaşıyor?

     Terkedilen hayvanlara sahip çıkmada Fransa’da sivil toplumun hatırı sayılır bir çabası var. Bu hayvanların öncelikli olarak ağırlandığı mekânlar, hayvan barınakları. Ancak bu mekânlar Türkiye’de olduğu gibi belediyelerce değil, hayvanseverlerin kurduğu dernekler tarafından işletiliyor ve koşulları sıkı denetime tabi tutuluyor. Bazı derneklere bağlı barınakların masrafları devlet tarafından finanse edilirken, bazıları tamamen gönüllülerin çabaları ve bağışlarla ayakta kalıyor.

     HAYVANLARI KORUMADA İMKÂNLAR KISITLI, SİVİL TOPLUMUN ROLÜ BÜYÜK

     Birçok Batı Avrupa ülkesi gibi Fransa’’da da kedi ve köpeklerinize özel kimlik kartları düzenleniyor. Her bir hayvan için verilen kimlik numarası, tercihe göre dövme ya da derialtı çip ile hayvana yerleştiriliyor. Evcil hayvanınızın kimlik numarası, adınıza ve adresinize kaydediliyor. Bu uygulamaya rağmen kimlik numarası bulunmayan çok sayıda evcil hayvan da mevcut.

     Sokakta kimsesiz bir hayvanla karşılaştığınızda arayacağınız veya onu teslim edeceğiniz barınakların başında, kısa adı SPA olan Société Protectrice des Animaux (Hayvanları Koruma Derneği) isimli mekânlar geliyor. Fransa genelinde sayıları 70’i bulan SPA barınaklarından birini ziyaret ettik. Lyon kentindeki barınakta 200’den fazla köpek ve 100’ün üzerinde kedi sahiplendirilmeyi bekliyor. Barınak kedi ve köpek gibi evcil hayvanların yanısıra tavuk, hamster, keçi ve kuşlara da kapılarını açıyor.

     SPA’ya getirilen hayvanlar, öncelikle barınak bünyesindeki veterinerler tarafından sağlık muayenesinden geçiriliyor ve tedavileri yapılıyor. Barınaktaki kedilerin tamamı kısırlaştırılıyor, köpeklerinse bir kısmı.

     SAHİPLENDİĞİNİZ HAYVANA İYİ BAKMAZSANIZ, BARINAĞIN GERİ ALMA HAKKI VAR

     Barınağı hayvan sahiplenme niyetiyle her gün onlarca kişi ziyarete geliyor. Ancak hayvan sahiplenmek için önce durumunuzun evcil bir hayvanın bakımını üstlenmeye uygun olduğunu ispat etmeniz gerekiyor. Bunun için sunulması gereken dokümanlar var ve eviniz barınak gönüllüleri tarafından ziyaret edilebiliyor. Eğer hayvana sunulacak koşullar uygun değilse sahiplenme gerçekleşmiyor. Ayrıca sahiplenmeyi takip eden bir yıl içerisinde hayvanın durumu kontrol ediliyor, sahiplenilen hayvan iyi muamele görmemişse barınağın geri alma hakkı doğuyor.

     SPA’lar da bağışlarla ve gönüllüler yardımıyla ayakta kalan derneklerden. Bağış olarak para yardımı yapılabiliyor, ancak yolunuz düştüğünde bir paket mama da oldukça makbul.

     Barınak çalışanlarına göre, kapasitesinin üzerinde çalışan bu mekânlar elbette hayvanları “beş yıldızlı” ağırlamıyor. Doğal ortamlarından uzak, demir parmaklıklı koğuşlar ardında sahiplendirilmeyi bekliyorlar ve ilgiye muhtaçlar. Ancak açlık, donma yahut araçlar tarafından ezilme tehlikesinden uzak oldukları söylenebilir.

     EVCİL HAYVANI SOKAĞA TERKETMEK, İŞKENCE SUÇUYLA EŞDEĞER

     Fransa’da hayvan sahipleri evcil hayvanlarını geçici olarak online platformlar üzerinden anlaştıkları kişilere teslim edebiliyor. Yahut tatile gidecekleri zaman köpeklerini köpek pansiyonlarına bırakabiliyorlar. Kalıcı olarak hayvanlarını bırakabilmeleri içinse barınaklara teslim etmeleri gerekiyor. Bunun içinse gerekçeleri kabul edilmeli. Bir diğer seçenek ise hayvanlarının başkası tarafından sahiplenmesi. Bu amaca hizmet eden birçok sosyal ağ var.

     Hayvanı sokağa terketmenin cezasıysa oldukça ağır ve kötü muameleyle aynı kategoride değerlendiriliyor. Fransa’da hayvanı sokağa bırakan biri 30.000 Euro’ya kadar para veya 2 yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilir.

     AB LİZBON ANLAŞMASI: EVCİL HAYVANLAR “EŞYA” DEĞİL “HASSAS VARLIKLAR”

     Peki, yaklaşık 80 milyon hanede evcil hayvan bulunan Avrupa Birliği’nde sahipli ya da sahipsiz hayvanlara karşı işlenen diğer suçların cezası ne? Yasalar hayvanları ne derece koruyor?

     AB 2007 Lizbon Anlaşması ile hayvanları “hassas varlıklar” olarak tanımladı. AB çiftlik hayvanlarının korunması için düzenlemeler yaptı. Ancak hayvanlara kötü muameleye karşı Avrupa’yı kapsayan ortak bir yasa yok. Özellikle sokak hayvanları ve evcil hayvanları koruma hususunda üye ülkelerin kendi cezaî önlemleri devreye giriyor. Hayvan hakları savunucuları AB’nin bu hayvanlar hakkında da sorumluluk almasını talep ediyor.

     Avrupa ülkelerinde hayvana şiddet “suç” olarak tanımlanıyor. Cezaî yaptırımlar ülkeden ülkeye değişse de yüksek meblağlarda para cezası ve 2 – 3 yıla kadar hapis cezası uygulanıyor.

     FRANSA: “TAŞINIR EŞYA”DAN “HASSAS CANLILAR”A

     Fransa, 2015 tarihli yasayla daha önce “eşya, mal” statüsünde olan evcil hayvanları “hassas canlılar” olarak tanımladı.

     1989’dan beri barınak ve benzeri mekânların denetlenmesi ve hayvanların yaşam koşullarına uygun hale getirilmesini öngören yasa yürürlükte. Aynı yasayla kayıp ve terk edilmiş hayvanların sistematik şekilde öldürülmesi de yasaklandı.

     1999 tarihli bir başka yasayla hayvanların sağlık, beslenme, eğitim ve yaşam alanlarıyla ilgili birçok düzenleme getirdi. Bu yasanın en önemli tarafı, hayvanlara yönelik şiddet ve tecavüz suçlarının cezasını ağırlaştırması oldu. Daha önce 6 ay hapis cezası, artırılarak 2 yıla, 15.000 Euro para cezasıysa 30.000 Euro’ya çıkarıldı. Bu ceza evcil hayvanlarını terkedenler için de geçerli.

     Bunun yanında evcil hayvanların bakımı, beslenmesi ve yaşam koşullarında gereklilikler sağlanmazsa ve hatta ilgiden mahrum bırakılırlarsa kötü muameleden 750 Euro para cezası sözkonusu.

     İşkence, tecavüz ve her türlü istismarın faillerine 30.000 Euro’ya kadar para ve 2 yıla kadar hapis cezası uygulanıyor.

     HOLLANDA: HAYVAN POLİSLERİ DEVREDE

     Hollanda’da sadece hayvanlara karşı işlenen suçlarla mücadele eden 250 kişilik bir polis ekibi görevlendirildi. Hayvanlara yönelik şiddet yahut kötü muameleye tanık olunduğunda Hollandalılar’ın arayacakları bir numara var: 144, Hayvan Polisi Şikâyet Hattı. Hayvan polislerinin sayılarının 800’e kadar çıkarılması hedefleniyor.

     Hayvana şiddet ve tecavüzün Hollanda’da yaptırımı 20.000 Euro’ya kadar para ve 3 yıla kadar hapis cezası. Kamu hizmeti de cezalar arasında. Ayrıca suçu işleyen 1 yıl boyunca evcil hayvan sahibi olamıyor.

     BELÇİKA: 300.000 EURO’YA KADAR PARA CEZASI

     Belçika’da Nisan 2017 yılındaki düzenlemeyle hayvanlara kötü muamelenin adlî para cezası 500 Euro’dan 100.000 Euro’ya çıkarıldı ve 2 yıla kadar hapis cezası var. Adlî para cezası daha ağır vakalarda 30.000 Euro’yu buluyor. İdarî para cezasıysa 62.500 Euro.

     ALMANYA: 3 YILA KADAR HAPİS CEZASI GETİRİLDİ

     Almanya’da hayvanlara işkence ve tecavüz suçu için 3 yıla kadar hapis ve 25.000 Euro’ya kadar para cezası öngörülüyor.

     Benzer hapis cezası AB üyesi olmayan İsviçre’de de mevcut.

     İSPANYA: FEDERAL YASA YOK, HER BÖLGE KENDİ YASASINI UYGULUYOR

     İspanya’da hayvana şiddete karşı federal bazda bir yasa yok, cezalar bölgelere göre değişiyor. Boğa güreşlerini yasaklama başarısına imza atan Katalonya bölgesinde, Girona’da evcil hayvanı 6 saatte bir en az 20 dakika gezdirmek zorunlu. Aksi takdirde 100 – 400 Euro arası para cezası uygulanıyor. Hayvana şiddetin cezası ise İspanya genelinde 300 ilâ 90.000 Euro arasında değişiyor. Yaptırımın en ağır olduğu Endülüs bölgesinde rakam 90.000 Euro’ya kadar çıkabiliyor.

     İNGLTERE: HAYVANA ŞİDDETE 6 AYA KADAR HAPİS CEZASI

     İngiltere’de 2006 tarihli Hayvanları Koruma Yasası, hayvan sahiplenmeyle ilgili asgarî standartları belirledi. Aynı yasayla hayvanlara şiddet suçuna 6 aya kadar hapis cezası ve 20.000 Sterlin para cezası uygulanmaya başlandı.

     İSVEÇ: İHMALİ BULUNANLARIN EVCİL HAYVANLARI ELLERİNDEN ALINIYOR

     İsveç’te evcil hayvanınızı ihmal durumunda hayvan elinizden alınıyor. Hayvan sahiplenmenin şartlarıysa sıkı kurallarla belirlenmiş. Köpeğiniz varsa günde iki defa dışarı çıkarmanız gerekiyor. Kedinizinse günde en az 2 defa ilgilenmek için yanında bulunmalısınız. İç mekânda hayvanınızı bağlamak yasak. Dışarıdaysa 2 saatten uzun süre bağlayamazsınız. Kedileriyse asla bağlayamaz ve hayvanlarınızı kafese koyamazsınız. Hayvanlara kötü muameleyeyse 2 yıla kadar hapis cezası veriliyor.

     AKTİVİSTLER AB ÇAPINDA YASAL DÜZENLEME İSTİYOR

     Tüm bu hayvanları koruma yasalarına rağmen, Avrupa’daki hayvan hakları savunucuları şiddetin ve istismarın takibinin gerektiği gibi, yeterince yapılmadığından şikâyetçi. Zaman zaman örnek teşkil eden hapis cezaları gündeme gelse de cezaların çoğu zaman asgarî tutarlarda kaldığı görülüyor.

     Türkiye ise hayvana şiddet ve tecavüz fiilinin “kabahat”lerden TCK kapsamına alınacağı yasayı bekliyor. Öte yandan “sokak hayvanlarının toplanması” tartışmaları sürerken toplanacak hayvanlara ne olacağıysa merak konusu.

     EURONEWS

     4 NİSAN 2019

 

228 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir