Arkeoloji Bu Kez Yeni Bir Tanrı Keşfetti | Yemen’de Bulunan Yazıt, Bilinmeyen Bir Tanrı’nın Tapınağından Bahsediyor

 

isediyani

Yemen’de, daha önce hiç duyulmayan Athtar Harman adında bir Tanrı’ya adanmış kayıp bir tapınaktan bahseden 2000 yıllık bronz tablet ortaya çıkarıldı.

 

 

     Yemen’de, daha önce hiç duyulmayan Athtar Harman adında bir Tanrı’ya adanmış kayıp bir tapınaktan bahseden 2000 yıllık bronz tablet ortaya çıkarıldı.

     Saba dilinde yazılmış olan bronz yazıttaki metinde şöyle bir parça yer alıyor:

     “Xawliyan’ın iki uşağı İlimata ve Xabiat, Bana’nın sahibi olan Athtar Harman’a kurtuluşları için bir bronz tablet ile birlikte oğullarını ve O’nun ekleyeceği şeyleri sundu.”

     Fransa Ulusal Bilimsel Araştırmalar Merkezi’nden Christian Robin, yazıttaki “Bana” ifadesinin tapınak için kullanılan bir isim olduğunu söylüyor ve “Bu levha Tanrı Athtar Harman’a adanmış bir tapınaktan geliyor. Bu Tanrı ve tapınağı önceden bilinmiyordu. Bazı ayrıntılar bu tapınağın Yemen’in başkenti Sana şehri dolaylarında olduğu yönünde bir izlenim uyandırıyor” diyor. Ayrıca Robin, bu tabletin M. Ö. 1. yy’a tarihlendiğine inandığını da sözlerine ekliyor.

     Tarihsel kayıtlar Yemen’de 2000 yıldan daha fazla bir süre önce gelişen bazıları tütsü ve baharat ticareti ile uğraşan bir dizi krallıktan bahsediyor. Colorado merkezli bir şirket olan Artemis Gallery tarafından geçenlerde yapılan bir açık artırmayla satışa sunulan bronz tablet, bünyesinde çok sayıda gizemi barındırıyor. Örneğin; Bu Tanrı kim ve kayıp tapınağı nerede? Tabletteki isimler kim? Bu tablet ABD’ye nasıl ulaştı?, gibi.

     Robin’e göre metin, tapınağın Sana’dan çok uzakta olmadığına dair bir takım ipuçları sağlıyor. Saba dilinde yazılmış olan diğer bir yazıt 1909 yılında, Sana’nın kuzeydoğusunda yer alan Şibam el- Ğrias yerleşiminde keşfedilmişti ve burada yer alan bir ibare “Bana”ya atıf yapıyordu. Robin, bunun yanısıra, “Xawliyan” isminin Mahram Bilqis olarak adlandırılan bir yerleşimde bulunmuş olan ve Ayfa prenslerinin adlarını sıralayan başka bir yazıtta bahsedildiğini de söylüyor. O’na göre, akademisyenler Ayfa’nın tam olarak nerede bulunduğundan emin değiller. Ancak burada yaşayan insanlar Sana’nın etrafındaki alanlarda yaşayan bir grup olan Fayşanitler’di.

     Yemen’de 2011 yılından beri süren bir iç savaş var. Uluslararası Müzeler Konseyi, Yemen’de eserlerin yağmalandığı ve karaborsada satıldığı konusundaki endişelerini gündeme getirdi. Konsey 2018 yılı Ocak ayında, Yemen’deki yağmalanmış olabilecek kültürel eser türlerinin “kırmızı listesini” yayınladı. Konsey, taş ya da metal levhalardaki antik yazıları, dikkat edilmesi gereken eser türlerinden biri olarak listeledi. Birkaç akademisyen bronz tabletin yağmalanmış olmasından endişe duyduklarını dile getiriyor. Artemis Gallery’nin kurucusu ve yöneticisi olan Bob Dodge, galerinin araştırmasının tabletin yakın zamanda yağmalanmadığını gösterdiğini söylüyor. Dodge, “Bu tablet, 2015 yılında bir Kaliforniya müzayede evinden alındı ve onlara da eski bir Yeni Orleans koleksiyonundan gelmişti” diyor.

     Live Science’ten Owen Jarus ise tabletin daha önceki tarihini izlemeye yeltendiklerini, ancak eski sahibinin vefat etmiş olduğunun düşünüldüğünü ve bu kişinin 1970 – 90 yılları arasında bu tip nesneleri toplayan bir koleksiyoncu olduğunun kendilerine anlatıldığını aktarıyor. Dodge, “Bunun yakın zamanda ithal edildiğine dair herhangi bir kanıt bulursak, ürünü hemen satıştan çekeceğiz veya satışın tamamlanmasından sonra (bu tür bir kanıtın keşfi) gerçekleşirse, yeni sahibine bilgi vereceğiz. Ondan geri almayı talep edeceğiz ve onu gönderen makama iade edeceğiz” diye de ekliyor.

     LIVE SCIENCE, ARKEOFİLİ

     2 NİSAN 2019

 

167 Total Views 2 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir Cevap Arkeoloji Bu Kez Yeni Bir Tanrı Keşfetti | Yemen’de Bulunan Yazıt, Bilinmeyen Bir Tanrı’nın Tapınağından Bahsediyor

  1. Kadir bal dedi ki:

    Çok ilginç ve heyecanlandırıcı. İnsanlık tarihi ile her gün yeniden tanışıyoruz. Bu haberlerle bizleri buluşturduğu için de Sediyani haber e teşekkürler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir