Kahve Bitkisi Tükenebilir

 

isediyani

Dünyada bilinen 124 tür kahve bitkisinin % 60’ı tükenmek üzere. Yeryüzündeki tüm bitkilerin 5’te 1’i tükenme tehlikesiyle karşı karşıya ve ama kahvedeki % 60’lık oran oldukça yüksek.

 

     Uzmanlar dünyada bilinen 124 tür kahve bitkisinin % 60’ının tükenmek üzere olduğu uyarısında bulundu.

     Kahvenin 100’den farklı türü doğal olarak ormanlarda yetişiyor ancak sadece bunlardan ikisi bizim içtiğimiz kahvenin bitkisi. Bilim insanları, vahşî olarak yetişen kahvenin küresel kahve mahsulünde hayatî olduğu için bu sayıların endişe verici olduğunu düşünüyor. Dünyada tüm bitkilerin 5’te 1’i tükenme tehlikesiyle karşı karşıya ve ama kahvedeki % 60’lık oran oldukça yüksek.

     İngiltere’nin Kew kentinde Kraliyet Botanik Bahçeleri’nde görevli Dr. Aaron Davis, “Eğer vahşî kahve olmasaydı bugün dünyada bu kadar çok kahve içiyor olamazdık. Tarihte kahve üretimine baktığınızda kahve mahsulü için vahşî kahveyi kullandığımızı görürsünüz” dedi. Vahşî kahvenin muhafazâsı için öngörülen oran oldukça düşük olduğundan, bu, uzun vadedeki kahve üretimini olumsuz etkileyebilir.

     Araştırmaya göre dünyadaki 75 kahve türü tükenme tehlikesiyle karşı karşıya, 35 için böyle bir risk yok, geriye kalan 14 kahve türü hakkında pek bilgi yok. Ayrıca dünyadaki kahve türlerinin % 28’i koruma alanları dışında yetişiyor ve ancak yarısı tohum bankalarında korunuyor.

     Global Change Biology dergisinde başka bir çalışma, Arabica kahvesinin iklim değişikliği gözönüne alınarak resmî tehdit altındaki listeye girdiğini ortaya koydu. Araştırma, bu kahve türünün doğal nüfûsunun 2088’e kadar % 50 azalacağını söylüyor. Vahşî Arabica kahvesi kahve tarlaları için tohum olarak kullanılıyor ve kendi başına da ekilebiliyor. Arabica kahvesinin anayurdu Etiyopya’nın yağmur ormanları.

     Pekçok kahve içicisi, sadece iki tür kahvenin çekirdeklerini kullandığımızın farkında değil. Bunlar satışa sunulan binlerce kahve karışımının içinde bulunan Arabica ve Robusta kahveleri. Bunun üstüne doğada vahşî olarak bulunan 122 kahve türü daha var. Bu kahve türlerinin tadı güzel değil ancak gelecekte kahve bitkilerinin yaşayabilmesi için genetiklerinde değişiklik yapılabilir. Araştırmacılar uzun vadede dünyanın kahve mahsulünün geleceğini korumak için vahşî türlere ihtiyaç duyulduğunu söylüyor. Dr. Davis, “Bu vahşî kaynaklara zaman zaman başvuracağız” diyor.

     Küresel olarak dünyadaki her 5 bitkiden 1’i tükenme riski altında. Bu oran kahve için % 60 düzeyinde. Kıyaslanırsa, vahşî çay ve mango bitkilerinin % 50’si, fındığın % 6’sı ve yeşil fıstığın % 9’u tehdit altında.

     Vahşî kahvenin büyük çoğunluğu Afrika’nın ücra ormanlarında ve Madagaskar adasında yetişiyor. Afrika dışında Hindistan, Sri Lanka ve Avustralya gibi tropik iklim alanlarına sahip ülkelerde var.

     Küresel kahve ticareti iki türe dayanıyor: Arabica (Coffea arabica) ve Robusta (Coffea canephora). Dünyada üçüncü bir tür olan Liberica kahvesi de yetiştiriliyor ancak bu içeceklerde kullanılmıyor.

     Kahve üretiminin getirdiği riskleri görmemizi ve bunları azaltmak için kaynak yaratmamız gerektiğini söylüyorlar. Pekçok tropik bitki gibi kahve çekirdeği de tohum bankalarında kullanılan dondur – kurut sürecinde yaşayamıyor. Kahve türlerinin % 45’i vahşî doğa dışında koruma altında değil.

     Uzmanlar kahve üretim sektörünün sürdürülebilir olması için türlerin korunmasına öncelik verilmesi gerektiğini savunuyor.

     SCIENCE ADVANCES, BBC

     19 OCAK 2019

 

118 Total Views 2 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir