2018’de Kaybettiğimiz Kürt Büyükleri

 

isediyani

2018 yılında hayatını kaybeden ve aramızdan ayrılan Kürt büyükleri

 

 

 

     2018 yılında hayatını kaybedip aramızdan ayrılan, vefâtlarıyla bizleri üzen Kürt büyükleri…

     Seyyîd Mewlûd Qadir Bêxalî

     (1933 – 7 Ocak 2018)

     Kürt tarihçi ve folklor bilimcisi Seyyîd Mewlûd Qadir Bêxalî, 7 Ocak 2018 günü Azad Kürdistan’ın başkenti Erbil (Hewlêr)’de hayata veda etti. 1933 doğumlu Bêxalî, 84 yaşındaydı.

     Seyyîd Mewlûd Qadir Bêxalî’nin Kürt folklorünü incelediği 3 ciltlik Kürtçe yazılmış “Min Hewlêr Waha Dîtiye” (Ben Erbil’i Böyle Gördüm) isimli kitabı bulunuyordu. Kürt tarihçi ve yazarın 3 ciltte topladığı, Erbil tarihi, kültürü ve folklorüne ilişkin araştırması hâlâ önemli bir kaynak niteliğinde.

     1933 yılında Erbil (Hewlêr) iline bağlı Rewanduz (Rewandiz) ilçesinin Bêxal köyünde dünyaya gelen Seyyîd Bêxalî, Kürt dili, edebiyatı, kültürü ve folklorünün geliştirilmesinde önemli çalışmalara imza atmıştı.

     Bêxalî, Felakedîn Kakeyî’nin kültür bakanı olduğu dönemde bakanlıkta “danışmanlık” yapıyordu.

     Mahmut Kızıl

     (1939 – 31 Ocak 2018)

     Kürt kültürünün önemli isimlerinden, Diyarbekirli ünlü dengbêj Mahmut Kızıl, 31 Ocak 2018 günü vefat etti. Mahmut Kızıl, 78 yaşındaydı.

     1939 yılında Diyarbekir’de dünyaya gelen Mahmut Kızıl, müzik hayatına 1965 yılında başlamış, aynı yıl 45’lik plak çıkartmıştı.

     Mahmut Kızıl, Türkiye’de ilk Kürtçe plak yapan kişi ünvânına sahiptir. Dünyaca ünlü Kürt sanatçı Ayşe Şan bile kendisinden bir yıl sonra plak çıkarabilmiştir.

     1974 yılına kadar aralıksız ve profesyonelce çalışmalarını yürüten Mahmut Kızıl, 10 yıllık süre zarfında 53 adet 45’lik plak ile dinleyicilerine ulaşma başarısını gösterdi.

     Açıklamak istemediği bazı sebeplerden dolayı 1974 yılında dengbêjliği bıraktı. Bu küskünlüğü 1999 yılına kadar, tam 25 yıl sürdü. 1999’da tekrar dengbêj ezgilerine döndü ve dinleyicilerine yeniden “merhaba” dedi.

     Diyarbekir dengbêjliğinde bir ekol olan Kızıl, klam ve söylemlerinde keder, aşk ve vatan özlemini dile getiriyordu. “Ax Cıvaniyê”, “Cembeliyo”, “Lidero”, “Wekilên Me”, “İbo Begê Pasurî”, seslendirdiği muhteşem klamlardan sadece birkaçıdır.

     Dılovan İdris Barzanî

     (21 Eylül 1966 – 2 Nisan 2018)

     Kürtler’in önde gelen millî liderlerinden İdris Barzanî (rh. a)’nin oğlu ve şu anki Kürdistan Federe Devleti Başbakanı Nêçirvan Barzanî’nin ikiz kardeşi ve sosyal işlerden sorumlu yardımcısı Dılovan İdris Barzanî, 2 Nisan 2018 günü vefat etti. Henüz 51 yaşında Hakk’ın râhmetine kavuşan Dılovan İdris Barzanî için Kürdistan’da 3 günlük yas ilan edildi.

     21 Eylül 1966 tarihinde Kürdistan’ın Barzan bölgesinde dünyaya gelen Dılovan İdris Barzanî’nin, bugün Kürdistan’ın başkenti Erbil (Hewlêr)’de geçirdiği kalp krizi sonucu hayata gözlerini yumduğu bildirildi. Başbakan Nêçirvan Barzanî’nin ikiz kardeşi olan Kürdistan Sosyal İşlerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı ve Kürdistan Demokrat Parti (KDP) Başkan Yardımcısı Dılovan İdris Barzanî için başkent Erbil’in Pirmam (Selahaddîn) ilçesinde 3 günlük yas ilan edildi.

     Dılovan İdris Barzanî’nin vefatından dolayı Kürdistan Başkanı Mesud Barzanî, bir mesaj yayınladı. Başkan Barzanî mesajında, “Maalesef bu sabah râhmetli İdris Barzanî’nin oğlu Dılovan İdris Barzanî’yi geçirdiği kalp krizi sonucu kaybettik. Bu haber bizi derinden üzmüştür. Yüce Allah’tan kendisine râhmet ve yerinin Cennet olmasını diliyorum. Allah hepimize sabırlar ihsan etsin” dedi.

     Öte yandan Dılovan İdrîs Barzanî’nin taziyesinin Pirmam’da düzenleneceği bildirildi. Başkan Barzanî’nin ofisinden yapılan açıklamaya göre, taziyenin Pirmam’da Bonekan Salonu’nda 3 gün boyunca kabul edileceği belirtildi. Açıklamada, 3 Nisan Salı gününden itibaren (Salı, Çarşamba, Perşembe) 3 gün boyunca sabah 09:00 ile 12:00 arası, öğleden sonra ise 14:00 ile 17:00 saatleri arasında taziyelerin kabul edileceği belirtildi.

     TAZİYE MESAJLARI

     Kürdistan Başbakan Yardımcısı Dılovan İdris Barzanî için çok sayıda devlet, kurum ve tanınmış şahsiyet başsağlığı mesajı yayınladı.

     Irak Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Fuad Masum, Kürdistan Başkanı Mesud Barzanî’ye gönderdiği başsağlığı mesajında, “Değerli Dılovan Barzanî’nin genç yaşta yaşama gözlerini yumduğunun haberini almaktan derin üzüntü duydum. En derin duygularla acınızı paylaşıyoruz. Ailenizin her bir ferdine sizin aracılığıyla başsağlığı ve sabır diliyoruz. Allah’tan Dılovan Barzanî’nin mekânının Cennet olmasını dilerim” dedi.

     Başbakanlık’tan yapılan açıklamada, Irak Başbakanı Heyder Abadî’nin Nêçirvan Barzanî ile telefonda görüşerek başsağlığı dileklerinde bulunduğu belirtildi. Mesajında Abadî, “Başta Nêçirvan Barzanî olmak üzere Barzanî ailesinin acısını paylaşıyor ve ailesine sabır dileklerinde bulunuyoruz. Yüce Allah’tan Dılovan Barzanî’nin mekânının Cennet olmasını diliyorum” dedi. Nêçirvan Barzanî, Abadî’ye başsağlığı dileklerinden dolayı teşekkür etti.

     Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da bugün yaşamını yitiren Dılovan İdris Barzanî için başsağlığı dileklerinde bulundu. Başbakanlık’tan yapılan açıklamada, Mevlüt Çavuşoğlu’nun Başbakan Nêçirvan Barzanî’ye telefonda yaptığı görüşmede başsağlığı dilediği belirtildi. Açıklamada, Dılovan Barzanî’nin hayatını kaybetmesinden dolayı derin üzüntü yaşadığı belirten Çavuşoğlu’nun, Nêçirvan Barzanî’nin acısını paylaştığı kaydedildi. Çavuşoğlu Barzanî’ye, “Barzanî ailesine başsağlığı ve sabır diliyorum. Allah’tan Dılovan Barzanî’nin mekânını Cennet kılmasını diliyorum” dedi.

     Türkiye’de demokratik siyaset yürüten Halkların Demokratik Partisi (HDP) de Dılovan İdris Barzanî için yazılı bir başsağlığı mesajı yayınladı. Partiden yapılan yazılı açıklamada şöyle dendi: “Dılovan İdris Barzanî’nin ölüm haberini almanın derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Kürdistan Hükûmeti bünyesinde Toplumsal ve Sosyal İşler Başkanlığı Temsilciği görevini yürüten Dılovan İdris Barzanî, Güney Kürtleri’nin yüzyılın başından bugüne kadar vermiş olduğu eşitlik ve özgürlük mücadelesine önemli katkılar sunmuştur. Güneyli Kürtler’in yaşadığı büyük toplumsal travmaları ve Baas rejiminin insanlıkdışı uygulamalarını kayıt altına alarak toplumsal hafızâ inşâ çalışmalarıyla bu mücadele tarihine katkıları unutulmayacaktır. Hewlêr’de kalp krizi sonucu 51 yaşında yaşamını yitiren Dılovan İdris Barzanî’ye Allah’tan râhmet diliyoruz. Irak Kürdistanı Başbakanı Nêçirvan Barzanî’ye, Kürdistan halkına ve Barzanî ailesine başsağlığı diliyoruz.”

     Dılovan İdris Barzanî için bir başsağlığı mesajı da İsveç Krallığı Parlamentosu’ndan geldi. İsveç Parlamentosu Milletvekili Serkan Köse, yayınladığı başsağlığı mesajında Barzanî ailesinin acısını paylaştı. Köse’nin Dılovan İdris Barzanî’nin vefatına ilişkin yayınladığı başsağlığı mesajında şu ifadeler dile getirildi: “Başbakan Nêçirvan Barzanî’nin kardeşi Dılovan İdris Barzanî’nin vefatını üzüntüyle karşıladım. Öncelikle Barzanî ailesinin üzüntüsünü paylaşıyorum. Barzanî’nin dostları, arkadaşları ve ailesi için başsağlığı diliyorum. PDK’nin başı sağolsun.”

     Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Genel Sekreter Yardımcısı Kosret Resul, Mesud Bazanî ve Nêçirvan Barzanî’ye gönderdiği başsağlığı mesajında, şunları söyledi: “Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla… Saygıdeğer Ağabey Mesud Barzanî ve Saygıdeğer Ağabey Nêçirvan Barzanî için… Ne yazık ki Dılovan Barzanî’nin genç yaşta yaşama gözlerinin yumduğunun haberini almaktan derin üzüntü duydum. Bu acı haberi duymak beni derinden etkiledi. Acınızı paylaşıyorum. Ümid ederim ki bu ailenizdeki son hastalık olur ve Yüce Allah, Ağabey Dılovan İdris Barzanî’yi Cennet’iyle mutlu eder.”

     KYB Politbürosu tarafından Mesud Barzanî ve Nêçirvan Barzanî’ye gönderilen başsağlığı mesajında ise, “Ağabeyimiz İdris Barzanî’nin vefat haberini duymaktan derin üzüntü duyduk. Partimiz adına sizlere ve ailenizin tüm fertlerine başsağlığı dileriz. Acınızı derinden yaşıyoruz. Allah’tan sizlere sabır, merhumun da mekânının Cennet olmasını diliyoruz” denildi.

     Kürdistan Bölgesi Enformasyon ve Güvenlik Ajansı Başkanı Lahur Tallebanî de Twitter hesabında yaptığı paylaşımda, “Dılovan Barzanî’nin vefatından dolayı Başbakan Nêçirvan Barzanî’ye başsağlığı diler, yüce Allah’tan ailesine metanet dilerim” ifadelerini kullandı.

     Ölümsüz Kürt millî rehberi Pêşava Qazî Muhammed (rh.a.)’in oğlu olan Kürt siyasetçi Ali Qazî Muhammed ise, Mesud Barzanî ve Nêçirvan Barzanî’ye gönderdiği başsağlığı mesajında, şu ifadelere yer verdi: “Saygıdeğer Başkan Mesud Barzanî ve Saygıdeğer Başbakan Nêçirvan Barzanî; genç yaşta yaşamını yitiren Dılovan Barzanî’nin kaybından derin üzüntü duydum. Acınızı derinden hissediyorum. Hiç şüphesiz, başta aile fertlerinden olmak üzere tüm Kürtler olarak çok değerli şahsiyetleri kaybettik. Ancak sizin mücadeleniz her daim sürmektedir. Şahsım ve tüm Qazî aşireti adına acılarınızın son bulmasını ümit ediyorum. Allah’tan Dılovan İdris Barzanî’nin mekânının Cennet olmasını diliyorum.”

     Fuat Sezgin

     (24 Ekim 1924 – 30 Haziran 2018)

     Almanya’nın Frankfurt (Frankfurt am Main) şehrinde bulunan Johann Wolfgang von Goethe Üniversitesi (Johann Wolfgang von Goethe – Universität) bünyesindeki İslam – Arap Bilimleri Tarihi Enstitüsü (Instituts für Geschichte der Arabisch – Islamischen Wissenschaften)’nün ve aynı adlı müzenin kurucusu olan Bitlisli bilim adamı ve İslam tarihi profesörü Fuat Sezgin, 30 Haziran 2018 günü vefât etti.

     27 dil bilen dünyaca ünlü Kürt bilim insanı Prof. Dr. Fuat Sezgin, tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. 24 Ekim 1924 doğumlu olan Sezgin, 94 yaşındaydı.

     24 Ekim 1924 tarihinde Kürdistan’ın Bitlis (Zûlqarneyn) şehrinde dünyaya gelen Fuat Sezgin, 1943 – 51 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Şarkiyat Enstitüsü’nde, “İslamî Bilimler ve Oryantalizm” alanında otorite sayılan Alman oryantalist Hellmut Ritter’in yanında öğrenim gördü. Ritter’in, modern bilimin oluşumunda özellikle 9. – 13.yüzyıllar arasındaki Endülüs ve Abbasî devletlerindeki bilim adamlarının da önemli katkıları olduğunu vurgulaması üzerine bu alana yöneldi. 1950’de “Arap Dili ve Edebiyatı” bölümünde “Buharî’nin Kaynakları” adlı doktora tezini tamamladı. 1951 senesinde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ni bitirdikten sonra, “Arap Dili ve Edebiyatı” üzerinde doktora yaptı.

     1954 yılında İslam Araştırmaları Enstitüsü’nde doçent oldu. Burada Zeki Velidi Togan ile çalıştı.

     27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi akabinde üniversiteden uzaklaştırılan ve “147’likler” diye bilinen akademisyenler arasındaydı. Bir valizle gitmek zorunda kaldığı yurtdışında, aynı alanda çalışan oryantalistlerin kıskançlıkları ile karşı karşıya kaldığını ancak yaşadığı zorluklar karşısında asla pes etmediğini ifade etmiştir. Ayrıca bu dönemde yaşadığı zorluklarla nasıl mücadele ettiğini şu sözlerle açıklamıştır: “Ben şuna inanmıştım artık. Tüm musibetler karşısında sadece Allah’a inanacaksın, başka hiçbir şeye değil.”

     1961 yılında Almanya’ya giden Fuat Sezgin, Frankfurt şehrindeki Johann Wolfgang von Goethe Üniversitesi’nde önce “misafir doçent” olarak dersler verdi. 1965 yılında “profesör” oldu. Oradaki bilimsel çalışmalarının ağırlık noktası Arap – İslam kültür çevresinde tabiî bilimler tarihi alanı olmuştur ve bu alanda 1965 yılında habilitasyon çalışmasını yapmıştır. Henüz İstanbul’da iken başladığı, 7. – 14. yüzyıllarda gelişen Arap – İslam Edebiyatı Tarihi çalışmasına (Geschichte des Arabischen Schrifttums) Almanya’da da devam ederek, oryantalist çalışmalar için kaynak eser haline gelmiş ve hâlâ aşılamamış 13 ciltlik bu eserinin ilk cildini 1967, son cildini ise 2000 yılında yayınladı. “Geschichte des Arabischen Schrifttums”, İslam’ın ilk döneminde uğraşılmış, dînî ve tarihî edebiyattan coğrafya ve haritacılığa kadar bütün ana ve yan bilim dallarını konu edinmektedir. Prof. Sezgin, Suudî Arabistan’da Kral Faysal Vakfı’nın “İslamî Bilimler Ödülü”nü 1978 yılında ilk alan kişidir. Bu ve başka desteklerle Sezgin, 1982 yılında J.W.Goethe Üniversitesi’ne bağlı Arap – İslam Bilimleri Tarihi Enstitüsü’nü ve 1983’de buranın müzesini kurdu. Buranın halen direktörlüğünü yürütmekteydi. Enstitüye bağlı olarak kurduğu müzede Sezgin, İslam kültür çevresinde Müslüman bilginler tarafından yapılmış aletlerin ve bilimsel araç ve gereçlerin yazılı kaynaklara dayanarak yaptırdığı numunelerini sergilemektedir. Müzede bulunan objeleri tanıtmak ve İslam kültür çevresindeki bilimsel gelişmeyi göstermek için hazırladığı “Wissenschaft und Technik im Islam” isimli kataloğu 2003 yılında yayınladı.

     Prof. Dr. Fuat Sezgin, Arap – İslam Bilimleri Enstitüsü için hazırladığı bilimsel araç ve gereçlerin benzerlerini yaptırarak, 25 Mayıs 2008 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı İstanbul İslam, Bilim ve Teknoloji Müzesi’nin açılmasında öncü rol oynamıştır.

     Prof. Dr. Fuat Sezgin meslektaşı Dr. Ursula Sezgin‘le evliydi ve birlikte Frankfurt’a yakın bir yerde ikamet etmektedirler. Onların kızı Hilal Sezgin, Almanya’da yaşayan bir gazeteci ve yazardır.

     Fuat Sezgin, tam 27 dil biliyordu.

     Efram İsa Yusuf

     (1944 – 4 Temmuz 2018)

     Kürt tarihçi ve filozof Prof. Dr. Efram İsa Yusuf, 4 Temmuz 2018 günü Fransa’nın başkenti Paris’te hayatını kaybetti. Hristiyan Kürt filozof, 74 yaşındaydı.

     Azad Kürdistan Federe Devleti Fransa Temsilcisi Ali Dolemerî, yaptığı açıklamada, “Efram İsa Yusuf hastalıktan dolayı dün Paris’te hayatını kaybetti. Yusuf yıllardır Fransa üniversitelerinde akademisyenlik yapıyordu. İki doktorası ve 15’ten fazla kitabı vardı” dedi. Yusuf’un Paris Kürt Enstitüsü üyesi olduğunu belirten Dolemerî, Yusuf’un hayatı boyunca halkı için büyük hizmetler yaptığını belirterek, Kürtler’in tecrübe sahibi bir filozofu kaybettiğini ifade etti.

     1944 yılında Kürdistan’ın Zaho kentinde Hristiyan bir Kürt ailenin çocuğu olarak doğan Efram İsa Yusuf, 1974 yılından itibaren Fransa’da yaşıyordu.

     Kürdistan Devlet Başkanı Mesud Barzanî, yaşamını yitiren Prof. Dr. Efram İsa Yusuf için bir taziye mesajı yayımladı. Başkan Barzanî, resmî web sayfasında yayımladığı mesajda, “Başta ailesi, sevenleri, dostları ve Kürdistanlı tüm Hristiyan kardeşlerimizin üzüntülerini ve acılarını paylaştığımı belirtmek istiyorum” ifadelerine yer verdi. Efram İsa’yı “vatansever bir akademisyen” olarak tanımlayan Başkan Barzanî, mesajında şunları kaydetti: “Prof. Dr. Efram İsa Yusuf’un hayatını kaybettiğini büyük bir üzüntüyle öğrenmiş bulunuyorum. Başta ailesi, sevenleri, dostları ve Kürdistanlı tüm Hristiyan kardeşlerimize taziyelerimi sunuyor ve üzüntülerini ve acılarını paylaştığımı belirtmek istiyorum. Yüce Allah’tan; Efram İsa Yusuf’a râhmet, acılı ailesine sabır vermesini diliyorum.”

     Raziye Kızıl (Dengbêj Gazîn)

     (1959 – 21 Ağustos 2018)

     Kürt kamuoyunda Dengbêj Gazîn olarak bilinen Raziye Kızıl, 21 Ağustos 2018 günü hayata veda etti. Ünlü Kürt kadın dengbêjin vefatı büyük üzüntüye neden oldu.

     Geçtiğimiz haftasonu kalp krizi geçiren ve hastaneye kaldırılan Gazîn’in beyin ölümü dün akşam gerçekleşmişti. Cuma gününden bu yana Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Hastanesi’nin yoğun bakım servisinde yatan ve dün beyin ölümü gerçekleşen Dengbêj Gazîn, bu sabah hayatını kaybetti.

     Dengbêj Gazîn olarak tanınan Raziye Kızıl, 1959 yılında Bitlis (Zûlqarneyn) ilimizin Tatvan (Tûx) ilçesinde dünyaya geldi.

     Küçük yaşta dengbêjliğe başladı.

     14 yaşında iken evlendirildi.

     1990’lı yıllarda düğünlerde söylediği Kürtçe şarkılardan dolayı hakkında üç ayrı dâvâ açıldı, birinde 2 yıl ceza aldı, ertelendi.

     9 CD ve 1 tane de klibi bulunan Dengbêj Gazîn, 2010 yılında da Van’da ilk Kadın Dengbêj Derneği’ni kurdu ve derneğin başkanlığını yürütüyordu.

     Bugüne kadar birçok klam (stran) ve müzik eserini seslendiren Dengbêj Gazîn’in birçok çocuk ve genci de dengbêj olarak eğittiği de biliniyor.

     Nadir Nadirzade Akdemî (Resul Nadirî)

     (1933 – 17 Eylül 2018)

     Kürt kültürünün ve müziğinin önemli isimlerinden dengbêj Resul Nadirî, 17 Eylül 2018 günü memleketi Mehâbâd’da vefat etti. Yılların sanatçısı Nadirî, 85 yaşındaydı.

     Asıl adı Nadir Nadirzade Akdemî olan dengbêj Resul Nadirî, Mehâbâd’da tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. Nadiri, geçtiğimiz günlerde yaşadığı sağlık sorunlarından ötürü hastaneye kaldırılmıştı.

     1933 yılında Doğu Kürdistan (Rojhılat)’ın Mehâbâd kentine bağlı Ozuntaş köyünde dünyaya gelen Resul Nadirî, müzik hayatına 15 yaşında stranlar söyleyerek başlamış, kısa sürede Doğu Kürdistan halkı tarafından tanınır hale gelmişti.

     Kürdistan’ın birçok şehir ve kasabalarını gezerek stranlar söyleyen Nadirî, Kürt müzik kültüründe heyran, beyt ve stran olarak isimlendirilen sanat dallarında ortaya koyduğu eserlerle biliniyordu.

     İbrahim Ayhan

     (10 Şubat 1968 – 20 Eylül 2018)

     Bir dönem Barış ve Demokrasi Partisi (BDP)’nde, iki dönem de Halkların Demokratik Partisi (HDP)’nde “Şanlıurfa (Riha) milletvekilliği” yapan İbrahim Ayhan, 20 Eylül 2018 gecesi saat 01:00 sularında Azad Kürdistan’ın başkenti Erbil (Hewlêr)’de geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. İbrahim Ayhan, 50 yaşındaydı.

     Vefat eden İbrahim Ayhan, memleketinde toprağa verilecek. Aynı zamanda ziraat mühendisi olan siyasetçi Ayhan, evli ve iki çocuk babasıydı.

     10 Şubat 1968 tarihinde Şanlıurfa (Riha) ili Siverek (Gırê Sor) ilçesinde dünyaya gelen İbrahim Ayhan, ilk ve ortaöğrenimini memleketi Siverek’te, lise öğrenimini ise Adana (Kilikya)’da tamamladı.

     1994 yılında Van (Tuşba)’daki 100. Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü’nden mezun olan Ayhan, 1997 yılında Urfa’da öğretmenlik mesleğine başladı. 1997 – 2007 yılları arasında Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim – Sen) Şanlıurfa şube yöneticiliği ve şube başkanlığı görevlerinde de bulunan Ayhan, yaptığı sendikal faaliyetler nedeniyle Kastamonu (Kastamonya)’ya sürgün edildi.

     2007 Genel Seçimleri’nde öğretmenlik ve sendikal faaliyetlerinden istifa ederek Demokratik Toplum Partisi (DTP)’nin “Bin Umut Adayları” listesinden “bağımsız milletvekili adayı” olarak seçimlere katıldı.

     1 Ekim 2010 tarihine kadar DTP ve BDP Şanlıurfa il başkanlığı görevi yapan İbrahim Ayhan, 1 Ekim 2010 tarihinde “KCK operasyonları” kapsamında gözaltına alınarak tutuklandı.

     İbrahim Ayhan, 2011 yılında BDP’nin bağımsız adaylarla girdiği genel seçimlerde cezaevindeyken “Şanlıurfa milletvekili” seçildi.

     3 Ocak 2014’te Anayasa Mahkemesi’nin tutukluluklarının makul süreyi aştığı ve seçilme haklarının ihlali iddiâsıyla yaptıkları başvuruyu haklı bulması sonucu tahliye edildi.

     50 yaşında vefat eden İbrahim Ayhan, evli ve iki çocuk babasıydı.

     Nesrin Muhammed Fahrî

     (1937 – 11 Ekim 2018)

     Kürt dili ve edebiyatına sunduğu katkılarla bilinen Kürt bilim kadını Prof. Dr. Nesrin Muhammed Fahrî, 11 Ekim 2018 günü Azad Kürdistan’ın Süleymaniye kentinde vefat etti. Nesrin Muhammed Fahrî, 81 yaşındaydı.

     Değerli bilim kadını Nesrin Muhammed Fahrî’nin naaşı kılınan cenaze namazının ardından Kürt yazar ve edebiyat camiâsından çok sayıda ismin katılımıyla Seywan Mezarlığı’na defnedildi.

     Nesrin Muhammed Fahrî, 1937 yılında memleketi Süleymaniye’de doğdu. Eğitiminden sonra hem Kürtler’in hem Irak’ın saygın yazarlarından biri oldu.

     14 Temmuz 1958 tarihinde gerçekleştirilen “Kürt Yazarlar Konferansı”nın gerçekleştirilmesinde büyük emekleri oldu.

     1959 yılında Bağdat Üniversitesi Arap Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olan Nesrin Fahrî, yüksek lisansını o zamanlar SSCB toprağı olan Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de tamamlayarak, doktorasını “Kürt Dili Grameri” dalında yaptı.

     1966 yılından 2011’e kadar tam 45 yıl boyunca Bağdat Üniversitesi’nde hocalık yapan Nesrin Muhammed Fahrî, 2011 yılından sonra memleketi Süleymaniye’ye yerleşmişti.

     İsmail Pakzad (Sımko)

     (1960 – 20 Ekim 2018)

     Halk arasında “Sımko” lakabıyla çağrılan Kürt ressam İsmail Pakzad, 20 Ekim 2018 günü vefat etti. Sımko, 58 yaşındaydı.

     Doğu Kürdistan (İran Kürdistanı)’ın Mehâbâd şehrinde halk arasında “Sımko” ismiyle bilinen ressam İsmail Pakzad, ünlü Kürt şair Hemin Mukriyanî’nin öğrencisiydi.

     İsmail Pakzad (Sımko), 1960 yılında Bokan kentine bağlı Nubar köyünde doğdu.

     Sımko, 1978 yılında düzenlenen bir yarışmada birinci olmuş ve altın madalya ile ödüllendirilmişti.

     Sımko, 200’den fazla Kürt ünlünün portresini çizmişti.

     Meryem Qazî

     (1964 – 5 Kasım 2018)

     Mehâbâdlı Kürt kadın yazar ve insan hakları aktivisti Meryem Qazî, 5 Kasım 2018 günü vefat etti. 1946 yılında kurulan ve ancak 11 ay yaşayabilen, başkenti Mehâbâd olan Kürdistan Cumhuriyeti’nin kurucu cumhurbaşkanı Qazî Muhammed’in yeğeni olan Meryem Qazî, 54 yaşındaydı.

     Bir süredir kanser hastalığıyla mücadele eden kadın yazar, doğduğu şehir olan Mehâbâd’da hayata gözlerini yumdu. Mehâbâd’da kılınan cenaze namazının ardından Meryem Qazî’nin naaşı “Edibler Mezarlığı”na defnedildi.

     1964 yılında Doğu Kürdistan’ın Mehâbâd şehrinde dünyaya gelen Meryem Qazî, 1946 yılında kurulan ve ancak 11 ay yaşayabilen, başkenti Mehâbâd olan Kürdistan Cumhuriyeti’nin kurucu cumhurbaşkanı Qazî Muhammed’in yeğeniydi.

     Birçok şiir, hikâye, çeviri çalışmasının yanısıra edebiyat eleştirmeni de olan Meryem Qazî’nin eserleri birçok Kürt gazete ve dergide yayımlandı. Birçok medya kuruluşunda görev yaptı. Aynı zamanda insan hakları konusunda çalışan bir aktivist idi.

     “İçeriye Girmek Yasak”, “Canlı Gömülüş” ve “Hayatı Seviyorum” adlı yayınlanmış üç romanı bulunuyor. 16 Mart 1988 tarihinde Halepçe’ye yönelik kimyasal saldırıyı konu alan “Pirjîn”, Meryem Qazî’nin önemli eserlerindendi.

     Cemal Nebez

     (1 Aralık 1933 – 8 Aralık 2018)

     Şimdiye kadar Kürtçe, Arapça, Almanca ve İngilizce olmak üzere 60 kitap ve yüzlerce bilimsel makaleye imza atan Süleymaniyeli Kürt Prof. Cemal Nebez, 8 Aralık 2018 günü vefat etti. Nebez, 85 yaşındaydı.

     Ünlü bilim adamı ve yazar Cemal Nebez, sağlık sorunlarından dolayı 11 Aralık’ta Almanya’nın başkenti Berlin’deki bir hastanede tedavi altına alınmıştı. Solunum yetmezliğinden komaya giren Prof. Dr. Nebez, Berlin’de tedavi gördüğü hastanede hayata gözlerini yumdu.

     1933 doğumlu Cemal Nebez, 85 yaşındaydı.

     1 Aralık 1933 tarihinde Güney Kürdistan’ın Süleymaniye şehrinde doğdu.

     Cemal Nebez, 1950’lerde Bağdat Üniversitesi’nde “İslam Şeriâtı” ve “Felsefe”nin yanısıra “Psikoloji”, “Fizik” ve “Matematik” dallarında eğitim gördü. Üniversiteyi bitirdikten sonra öğretim görevlisi olan Nebez, Kerkük, Erbil (Hewlêr), Basra ve Bağdat’taki farklı üniversitelerde ders verdi.

     1956 yılında Kürt aydınları ve entelektüel çevreleriyle buluşmak için Suriye ve Lübnan’a gitti.

     1957 yılında İran’a gitti ve bu gezide Kirmanşâh’ta yazar Feth Ali Heyderî Zebacuî ile ve Senendec’de İslam âlimi Ayetullah Muhammed Merdux Kurdistanî ile tanışıp yakın arkadaş oldu.

     1962 yılında Avrupa’ya giden Cemal Nebez, Almanya’da 1963 – 66 yılları arasında Münih (München) Üniversitesi ve Würzburg Üniversitesi’nde “İslam ve İran Tarihi” derslerine girdi. “Tarih” bölümünde Mîr Muhammed Rewanduzî üzerine doktorasını yaptı.

     Bu süre zarfında, 1965 yılında Münih’te Brusk İbrahim ve Latif Ali ile birlikte kısa adı Nukse olan Millî Kürt Talebeler Birliği’ni ve kısa adı Kajik olan Kürt Yaşam ve Eşitlik Derneği’ni kurdu. Birliğin yayın organı olan “Kajikname”nin de yazarlarından oldu. Sözkonusu dergide Kürdistan ve Kürt millî mücadelesine yönelik geniş kapsamlı haber ve makalelere yer verildi.

     1967 – 70 yıllarında Hamburg Üniversitesi’nde okudu.

     1970 – 77 yıllarında Berlin Özgür Üniversitesi’nde “Siyaset Bilimleri”, “Gazetecilik” ve “Hukuk” eğitimi aldı.

     1978 – 83 yıllarında Bavyera (Bayern) Eyaleti Eğitim Bakanlığı’nda Farsça tercümanı ve Fars Dili ve Edebiyatı araştırmacısı olarak resmî görev yaptı.

     1985 yılında İsveç’in başkenti Stockholm’da pekçok Kürt bilim insanı, akademisyen, edebiyatçı ve sanatçı ile birlikte Kürt Bilim ve Sanat Akademisi’ni kurdu. Bu çerçevede 1980’lerde ve 90’larda Avrupa’nın farklı kentlerinde bilim ve siyaset üzerine seminer ve konferanslar düzenledi.

     İbrahim Sediyani

     SEDİYANİ HABER

     31 ARALIK 2018

Rahmetle ve minnetle anıyoruz…

 

56 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir