Diyarbekir’in Kalbinde 5000 Yıllık Su Kanalı ve Tünel Bulundu

 

isediyani

“Diyarbekir’in kalbi” olarak nitelendirilen tarihî Sur ilçesindeki 5 bin yıllık Amida Höyük’teki kazı çalışmasında höyüğün içinden geçen, yüzyıllardır su akan kanal ve kanala ulaşan tünel tespit edildi.

     “Diyarbekir’in kalbi” olarak nitelendirilen tarihî Sur ilçesindeki 5 bin yıllık Amida Höyük’teki kazı çalışmasında höyüğün içinden geçen, yüzyıllardır su akan kanal ve kanala ulaşan tünel tespit edildi.

     Hurriler, Mitanniler, Urartular, Persler, Romalılar, Emevîler, Abbasîler, Mervanîler, Selçuklular ve Artuklular’ın da aralarında yer aldığı birçok medeniyete evsahipliği yapan Amida Höyük’te başta Artuklu Sarayı olmak üzere tüm değerlerin ortaya çıkarılması için Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız başkanlığında başlatılan kazı çalışmaları sürüyor. Prof. Dr. Yıldız, yaptığı açıklamada, höyükte 1962 yılında yapılan ilk arkeolojik kazıda Artuklu Hükümdarı Melik Salih Nasıreddîn Mahmud (1200 – 22) dönemine ait sarayın temelleri ile renkli taş ve cam küplerden oluşan mozaik süslemelerin ortaya çıkarıldığını anımsattı.

     Bölgenin askerî alanda yer alması ve mülkiyetinin belediyeye ait olması dolayısıyla höyükte o tarihten bu yana kazı yapılamadığını aktaran Yıldız, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın kararıyla yaklaşık iki ay önce kazıya başladıklarını hatırlattı. Çalışmalar sırasında İçkale girişinin kuzeybatı tarafında höyüğün içinden geçen bir su kanalı ve kanala ulaşan tünel tespit ettiklerini ifade eden Yıldız, varlığı bilinen bu tünelin önünün kapalı olması dolayısıyla farkedilmediğini dile getirdi.

     Kaynaklarda ve seyyahların notlarında İçkale’de büyük bir su kaynağının varlığından bahsedildiğine işaret eden Yıldız, bu suyun Artuklular döneminde muhtemelen Kürt İslam âlimi El- Cezerî’nin yaptığı suyu yukarı çıkaran sistemle Artuklu Sarayı’na ulaştırıldığını tahmin ettiklerini aktardı. Yıldız, sarayın eyvanında bulunan selsebil, havuz ve doğudaki hamam kalıntısı ile kazıdan çıkan su künklerinin Artuklu Sarayı’na su çıkarıldığının kanıtı olduğunu vurguladı.

     İçkale’deki Hz. Süleyman Camii ile çevredeki birkaç mahalleye de buradan su verildiğini anlatan Yıldız, şöyle konuştu: “Tünelin uzunluğu yaklaşık 30 m ama su kanalının uzunluğunun ne kadar olduğunu bilmiyoruz. Çalışmalarda kanalın özelliği detaylı olarak ortaya çıkarılır. Şu anki kazı daha çok Artuklu Sarayı çalışmalarını kapsadığı için kanalda ve tünelde sadece tespit çalışması yaptık.”

     Artuklular döneminde bilim ve kültür merkezi olarak kullanılan sarayda ünlü Kürt İslam âlimi El- Cezerî, bugünkü otomasyon sistemleri, sibernetik ve robot biliminin öncü çalışmalarını gerçekleştirmişti.

     Höyüğün içerisinde yer aldığı İçkale, Kürdistan’da Müslümanlık’ın başladığı ilk yerlerden biri ve kentin fethi sırasında 27 sahabe şehîd düştü.

     Yıldız, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın kazıya büyük önem verdiğini vurgulayarak, çalışmalara destek veren Diyarbakır Valiliği ve Büyükşehir Belediyesi’ne teşekkür etti.

     ANADOLU AJANSI, SEDİYANİ HABER

     12 KASIM 2018

 

Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir