Kanakya, Bağımsızlık İçin Sandık Başına Gitti

 

isediyani

Pasifik Okyanusu üzerinde Fransa’nın işgali altında bulunan ve beyaz işgalcilerin Yeni Kaledonya adını verdiği Kanakya, bağımsızlık için bugün sandık başına gitti.

 

     Pasifik Okyanusu üzerinde Fransa’nın işgali altında bulunan ve beyaz işgalcilerin Yeni Kaledonya adını verdiği Kanakya, bağımsızlık için bugün (4 Kasım 2018) sandık başına gitti.

     Adanın yerlileri ve gerçek sahipleri olan Kanaklar’ın büyük bölümü topraklarının bağımsız olmasını istiyor.

     Fransa tarafından 1853 tarihinde sömürgeleştirilen Kanakya (Yeni Kaledonya), Paris’e bağlı kendine özgü bir bölge (“sui generis”) statüsüne sahip. Fransa’nın 1853 yılında ilhak ettiği Kanakya (Yeni Kaledonya), bu tarihten itibaren 1946 yılına kadar sömürge bölgesi oldu, 2003 yılına kadar da Fransa Denizaşırı Bölgeler Topluluğu içerisinde yer aldı. 2003 yılında gerçekleştirilen anayasa değişikliği sonucu Fransa’ya bağlı “özerk bir bölge” olarak konumlandırıldı.

     1987 yılında düzenlenen referandumda Kanak halkının % 98, 3’ü bağımsızlık aleyhinde oy kullanmıştı. Ancak o tarihten sonra işgalci Fransa yönetimine karşı silahlı eylemler yapıldı. 1988 yılında Ouvea’daki rehine krizi sırasında 19’u yerli Kanak ve 2’si Fransız askeri olmak üzere 21 kişi hayatını kaybetmişti. Olay, Kanaklar’ın 4 Fransız jandarmayı öldürüp 23’ünü de bir mağarada rehin tutmaları üzerine Fransız güçlerinin başlattığı operasyon neticesinde gerçekleşmişti.

     Kanakya (Yeni Kaledonya)’da 1998’de imzalanan “Noumea Anlaşması”na göre, 20 yıllık geçiş sürecinin ardından Bağımsızlık Referandumu’nun yapılması kararlaştırıldı.

     278 bin 500 kişilik nüfûsa sahip ada, 18 bin 575 km² büyüklüğünde ve dünya nikel madeni rezervlerinin % 11’ine sahip. Kanakya’da Kanaklar toplam nüfûsun % 40’ını, işgalci Avrupalılar da % 27’sini oluşturuyor. Hükûmet başkanlığını Philippe Germain’in yürüttüğü Kanakya’da resmî dil Fransızca, başkent ise Nouméa.

     Fransa Parlamentosu’nda iki milletvekili ve iki senatör ile temsil edilen Kanakya (Yeni Kaledonya), Fransa’dan her yıl 1, 3 milyar Euro malî destek alıyor. Kendi parlamentosunda ise emniyet, eğitim ve yerel yasalara karar verebiliyor.

     Geçtiğimiz Mayıs ayında adayı ziyaret eden Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Jean – Michel Frédéric Macron, “mücevher” olarak tanımladığı Yeni Kaledonya’daki referandumda taraf olmayacaklarını açıklamıştı. Macron, “Fransa’nın, Yeni Kaledonya olmadan daha az güzel” olacağını vurgulamıştı.

     Bugün yaklaşık 174 bin seçmen, “Fransa’nın bir parçası olarak kalmak” veya “bağımsız bir devlet olmak” için düzenlenen referanduma katıldı. Referandum, adanın yerli halkı Kanaklar’ın silahlı bağımsızlık mücadelesine son vermeleri karşılığında işgalci Fransız hükûmetiyle 20 yıl önce yapılan anlaşma çerçevesinde düzenleniyor.

     Referandum çalışmaları esnasında bağımsızlık yanlısı Kanaklar tarafından düzenlenen kampanyalarda “Sömürgeci Otoritelerin Prangalarından Kurtulalım” sloganı öne çıktı.

     Bağımsızlık yanlılarının oy oranının % 50’nin altında olduğunu bildiren gözlemciler, referandum sonucunun Fransa’ya bağlı kalmak şeklinde çıkabileceğini belirtiyorlar. Kamuoyu anketlerinde bağımsızlık karşıtı oyların % 69 ilâ 75 arasında olacağı öngörülüyor.

     Bugün gerçekleştirilen Bağımsızlık Referandumu’na katılım oranının, son yerel seçimlerin yaklaşık 15 puan üzerine çıkarak % 74’e yaklaştığı belirtiliyor.

     Referandumda ayrılık taraftarlarının kazanması durumunda 1977 yılında Cibuti ve 1980 yılında Vanuatu’dan sonra Kanakya (Yeni Kaledonya) da Fransa’dan bağımsızlığını kazanmış olacak. Aksi neticede Fransa ile yapılan anlaşma uyarınca, Kanaklar (Yeni Kaledonyalılar), 2022 yılından önce iki referandum daha düzenleyebilecek.

     Referandum sonuçlarının hafta içinde açıklanması bekleniyor.

     AJANSLAR, SEDİYANİ HABER

     4 KASIM 2018

114 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir