Neandertaller Ateş Yakabiliyorlardı

 

isediyani

Modern insanlar, uzun zaman önce ateş yakabilen tek hominid değil. Neandertaller bundan 50 bin yıl önce ateş yakabiliyorlardı.

 

 

     Modern insanlar, uzun zaman önce nasıl ateş yakacaklarını bilen tek hominid olmayabilir. Yeni araştırmalar, 50 bin yıl önce, Neandertaller’in de bu güce sahip olduğunu gösteriyor. Araştırma, Neandertaller’in bir el baltasını küçük bir pirit parçasına çarparak istediklerinde ateş yakmış olabileceğine dair yeni kanıtlar sunuyor.

     Çalışmayı yürüten Hollanda’daki Leiden Üniversitesi’nde arkeoloji alanında doktora öğrencisi olan Andrew Sorensen, konuyla ilgili olarak şunları söylüyor: “Bilim insanları, Neandertaller’in ateşi kontrol edip kullanabildiklerini zaten biliyordu, ancak ateşi kontrol etmek ve başlatmak aynı şey değil. Neandertaller’in kendileri için ateş yakıp yakamayacağı ya da daha sonra ateş toplayabilecekleri, yıldırım çarpmasıyla başlayan orman yangınları gibi doğal kaynaklara bağımlı olup olmadıkları konusunda, erken ateş üretimi araştırmaları dünyasında devam eden bir tartışma var. Erken insanlar, bir kıvılcım oluşturmak için çakmaktaşını çelik veya pirit ile çarparak ateş yakıyorlardı. Kıvılcımlar kav üzerine düşerek onu için için yakmaya başlıyordu. Daha sonra, bu yanan malzemenin bir parçasını, örneğin bir kuru ot demetine koyuyorlardı ve yavaşça aleve üflüyorlardı.”

     Sorensen, Neandertaller’in de benzer bir tekniği kullanıp kullanamayacaklarını merak etti. Bu soruyu cevaplayabilmek için, bir el baltası kopyasına, bir parça pirit ile vurmak suretiyle kendini ateş yakmaya çalıştı. Daha sonra, kendi taş aletinde oluşan izlerle, Fransa’daki çeşitli yerlerde bulunan 50 bin yıllık taş aletlerin yüzeylerini karşılaştırdı. Çift yüzlü taş baltalar, Neandertaller için bir asker bıçağı gibi işlev gören avuç içi kadar, gözyaşı şeklinde ve çok amaçlı taş aletlerdi. Bir yerden bir yere giderken bu aletleri yanlarında taşıyorlardı ve kasaplık işlemleri, hayvanların derisini yüzmek, mineralleri ezerek toz haline getirmek ve başka aletler yapmak için kullanıyorlardı. Sorensen, iki yüzlü taş baltayı küçük bir pirit parçasına çarpma yönteminin, değişken olmasına rağmen, kıvılcım üretmede oldukça etkili olduğunu söyleyerek, “Bazı vuruşlar sadece bir kıvılcım üretirken, bazılarında ise 10 kıvılcıma kadar üretilebiliyordu” diyor.

     Ayrıca, kendi ürettiği iki yüzlü taş baltanın üzerindeki mikroskobik mineral izlerinin, incelenen eski yüzeyler üzerinde bulunanlara benzer olduğu ortaya çıktı. Sorensen, taş alet üzerindeki izlerin başka kullanım yollarıyla ortaya çıkmadığından emin olmak için, aynı zamanda taş aletini kullanarak, pigment yapmak için öğütmek ve başka bir çakmaktaşı aleti kesmek için kullanmak gibi diğer amaçlarla kullanmayı denedi. Gerçekten de, eski aletler üzerindeki mineral izlerinin, kendi taş aletinin yüzeyine sert bir şekilde pirit sürttüğü zaman ortaya çıkan izlerle aynı olduğunu buldu.

     50 bin yıl önce yaşamış olan hominidlerin yaşam tarzını yeniden yapılandırmaya çalışmak oldukça zor bir iş ve Sorensen’in deneylerinin Neandertaller’in ateş kullandığı konusunda kesin kanıtlar sağlamadığı açık. Her zaman için başka bir açıklama olması mümkün. “Piritin yaptığı izler en uygun olanıydı. Ancak, benzer izler yaratabileceğini düşünemediğimiz başka bir mineral malzeme de uygun olabilir” diyen Sorensen, ancak biri bu malzemeyi gösterene kadar, Neandertaller’in ateş ürettiğinin en iyi yorum olarak göründüğünü söylüyor.

     Eğer durum buysa, Neandertaller’in ve erken modern insanın yeteneklerinin o kadar da farklı olmadığını gösteren bir kanıt daha eklenmiş oluyor.

     LOS ANGELES TIMES, ARKEOFİLİ

     24 TEMMUZ 2018

 

317 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir