Bernard Lewis Vefat Etti

 

isediyani

İngiliz asıllı ABD’li ünlü Yahudî tarihçi, düşünür ve oryantalist Bernard Lewis hayatını kaybetti. Lewis, 102 yaşındaydı.

 

 

     İngiliz asıllı ABD’li ünlü Yahudî tarihçi, düşünür ve oryantalist Bernard Lewis hayatını kaybetti. Lewis, 102 yaşındaydı.

     İslam ve Batı arasında bir “medeniyetler çatışması” olacağını ilk öne süren ve dünyanın en bilinen Ortadoğu uzmanlardan biri olan Bernard Lewis, bugün (19 Mayıs 2018, Cumartesi) New Jersey’de yaşadığı evinde hayata gözlerini yumdu. 31 Mayıs 1916 doğumlu Lewis’in 102 yaşına girmesine iki haftadan az süre kalmıştı.

     Bernard Lewis kariyeri boyunca hem İsrailli yöneticilere hem de iki ABD başkanına danışmanlık yaptı. Nesiller boyu birçok öğrenci, istihbarat elemanı ve diplomat, İslam tarihini Lewis’in kitaplarından öğrendi.

     Ortadoğu’nun tarihiyle ilgili araştırmaları Lewis’e dünya çapında büyük bir ün getirdiği kadar, birçok eleştiri ve düşman da kazandırdı. Lewis’e karşı en sert eleştirileri yöneltenlerden biri Filistinli tarihçi Edward Said idi. Said, Lewis’i “İslam’a yönelik olarak aşağılayıcı bir tutum sahibi olmak, demagoji yapmak ve cehaletle” itham etmişti. Lewis, 2012 yılında “Bazıları için dehşet verici bir dehâyım. Diğerleri içinse Şeytan’ın tâ kendisiyim” demişti.

     Lewis, 31 Mayıs 1916 tarihinde Doğu Avrupalı Musevî bir göçmen ailenin çocuğu olarak Britanya’nın başkenti Londra’da dünyaya geldi. Doktorasını o zamanlar Londra Üniversitesi’nde “Doğu Çalışmaları Okulu” olarak anılan kurumda tamamladı. II. Dünya Savaşı sırasında istihbarat da dahil olmak üzere İngiliz ordusunun çeşitli birimlerinde görev yaptı. Princeton Üniversitesi’nde çalışmaya başladığı ABD’ye taşınana kadar Londra Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalıştı.

     Bernard Lewis’in uzun kariyerine iki büyük tartışma damga vurdu: Bu tartışmalardan en büyüğü, 1978 yılında kaleme aldığı “Oryantalizm” adlı kitabında, Lewis gibi Batılı tarihçilerin konularına karşı olumsuz ve aşağılayıcı bir tutum sergilediğini iddiâ eden Edward Said ile ilgiliydi. Lewis, 2001 yılında İsrail gazetesi Haaretz”e verdiği bir söyleşide, “Edward Said hiçbir şey anlamıyordu” demişti.

     Lewis’in kariyerindeki ikinci büyük tartışmalı konu ise Ermeni soykırımıydı. Lewis, Ermeniler’in kaderi ile Yahudî soykırımı arasında hiçbir benzerlik olmadığını ve Türkler’in Ermeniler’e karşı soykırım yapmadıklarını ileri sürmüştü. 1993 yılında Fransız “Le Monde” gazetesine verdiği bir demeçte, 1915 yılında Ermeniler’in Osmanlılar tarafından öldürülmesinin bir “soykırım” olmadığını, “savaşın bir yan ürünü” olduğunu söylemişti. Paris’te bir mahkeme bunu Ermeni soykırımının inkârı olarak kabul etmiş ve tarihçiyi sembolik olarak 1 Frank para cezasına çarptırmıştı. Lewis, Ermeni soykırımının inkârı olarak yorumlanan bu ifadeleri dolayısıyla Fransa’da yargılanmış ve dâvâyı kaybetmişti.

     Paris Üniversitesi’ndeki araştırmaları sırasında Türkçe öğrendi. 1938 yılında ders vermeye başladı. 1974’e kadar Londra Üniversitesi’nde, 1974 – 86 arasındaysa Princeton Üniversitesi’nde hocalık yaρtı. 1998 yılında “Atatürk Barış Ödülü”nü aldı.

     Araştırma alanları “Ortaçağ İslam Dünyası”, “Günümüz Ortadoğusu” ve “Osmanlı Devleti”dir.

     Bernard Lewis, hayatı boyunca yaklaşık 30 kitap ve yüzlerce makale yazdı. Harvard Üniversitesi Profesörü Samuel Huntington tarafından popüler hale getirilmeden önce “medeniyetler çatışması” terimini ilk O kullandı.

     Başlıca eserleri: “The Arabs in History” (1950); “The Emergence of Modern Turkey” (1961); “The Assassins” (1967); “The Muslim Discovery of Europe” (1982); “The Political Language of Islam” (1988); “Race and Slavery in the Middle East: an Historical Enquiry” (1990); “Islam and the West” (1993); “Islam in History” (1993); “The Shaρing of the Modern Middle East” (1994); “Cultures in Conflict” (1994); “The Middle East: A Brief History of the Last 2000 Years” (1995); “The Future of the Middle East” (1997); “The Multiple Identities of the Middle East” (1998); “A Middle East Mosaic: Fragments of Life, Letters and History” (2000).

     Türkçe’de yayımlanmış eserleri: “Modern Türkiye’nin Doğuşu” (1988); “İslam’ın Siyasal Söylemi” (1993); “Ortadoğu: Hristiyanlık’ın Doğuşundan Günümüze 2000 Yıllık Tarihi” (1996); “İslam Dünyasında Yahudîler” (1996); “Müslümanlar’ın Avrupa’yı Keşfi” (1997); “Çatışan Kültürler – Keşifler Çağında Hristiyanlar, Müslümanlar, Yahudîler” (1999); “Ortadoğu’nun Çoklu Kimliği” (2000); “Tarihte Araplar” (2000); “Alamut Кalesi ve Hasan el- Sabbah” (2012).

     Tarihçi, düşünür ve oryantalist Bernard Lewis, ardında 2 çocuk, 7 torun ve 3 torun çocuğu bıraktı.

     AJANSLAR

     19 MAYIS 2018

 

387 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir