İşgalci Beyaz Adam’dan Önce Amazonlar’da Milyonlarca İnsan Yaşıyordu

 

isediyani

Amazon ormanlarında işgalci Avrupalılar gelmeden önce milyonlarca insanın yaşadığı yönünde bulgulara ulaşıldı. Amazon’un en “ıssız” olarak bilinen bölgelerinde bile bir milyon kişinin yaşadığı düşünülüyor.

 

     Daha önceden düşünülenin aksine Amazon yağmur ormanları, işgalci Avrupalılar bölgeye gelmeden önce milyonlarca insana evsahipliği yapıyordu. Amazon ormanlarında işgalci Avrupalılar gelmeden önce milyonlarca insanın yaşadığı yönünde bulgulara ulaşıldı. Amazon’un en “ıssız” olarak bilinen bölgelerinde bile bir milyon kişinin yaşadığı düşünülüyor.

     Resmî tarihe göre, İspanyol işgalciler Güney Amerika’ya gelmeden önce, göçebe halklardan oluşan seyrek gruplar, Amazon Irmağı etrafında toplanmış, etraftaki yağmur ormanlarını bozulmamış ve el değmemiş halde bırakmıştı.

     Ya da gerçekten öyle mi?

     Yapılan yeni bir araştırma, burada çok daha farklı bir hikâye yaşandığını gösteriyor: Amazon bölgesi köylerle ve törensel yapılarla doluydu ve önceden tahmin edildiğinden çok daha büyük bir insan nüfûsuna evsahipliği yapıyordu.

     Araştırma, Amazon yağmur ormanlarının Kolomb öncesi dönemde, insanlar tarafından seyrek bir şekilde yerleşildiği düşüncesine meydan okuyor. Amazonlar’a seyrek olarak yerleşildiği algısı, büyük ve birbirine bağlı köylerin 16. yy kayıtlarına rağmen sürdü. Exeter Üniversitesi’nden arkeolog Jonas Gregorio de Souza, “Birçok insan, buranın el değmemiş bir cennet olduğu hayâlini kuruyordu” diyor.

     Bölgenin çoğu keşfedilmemişti ve yoğun ormanlarıyla kaplıydı. Bu nedenle, güçlü nehirden uzak yaşam hakkında daha çok şey öğrenmek isteyen arkeologlar için buraya erişim çok zordu. Ta ki bugüne kadar…

     Araştırma ekibi, Brezilya’nın Mato Grosso eyaletinin daha önce keşfedilmemiş bölgelerinde, antik jeoglifleri (muhtemelen törenler için kullanılan toprak üzerine uygulanan dev desenler) tanımlamak için uydu görüntülerini kullandı. Daha sonra, muhtemel jeogliflerin koordinatlarını alarak, alana doğru yöneliyorlardı. Tabiî ki, ziyaret ettikleri 24 hedefin her biri gerçek bir keşifti. Souza, “Her şey mantık kazandı. Özel bir alanda olduğumuzu biliyorduk” diyor.

     Hedeflerden birinde ekip iyice derinlere doğru yol aldı. 1410 yılına tarihlenen bir köyü işaret eder biçimde seramik ve odun kömürü parçaları bulundu. Ofise geri döndüklerinde, diğer arkeolojik alanların nerede bulunabileceğini tahmin etmek için bulgularını kullandılar ve rakımdan toprak pH değerine kadar herşeyi değerlendiren bir bilgisayar modeli oluşturdular. Model, insanların mevsim ve sıcaklıklarda büyük değişimlere sahip yüksek rakımlı bölgelerde jeoglifler yapmış olabileceğini gösterdi. Model ayrıca, modern varsayımlara ters düşecek bir düşünce olarak, insanların sadece nehirlere yakın yerleşmek zorunda olmadıklarını da gösterdi.

     MİLYONLARCA İNSANA EVSAHİPLİĞİ YAPIYORDU

     Araştırma sonucunda Güney Amazonlar’ın 390 bin km²’sinde 1300 jeoglif ve köyün bulunduğunu ortaya koydu; bunların üçte ikisi henüz bulunamadı.

     Bilgisayar modeli, beklenenden çok daha büyük olan nüfûs yoğunluklarını da tahmin edebiliyordu. Ekip şimdi 500 bin ilâ 1 milyon insanın, bir zamanlar Amazon havzasının sadece % 7’sinde yaşadığını düşünüyor. Daha önceden tüm Amazon havzasında sadece 2 milyon insanın yaşadığı tahmin ediliyordu.

     Potansiyel alanların dağılımı, 1200 ile 1500 yılları arasında değişen, 1770 km’den fazla bir alana yayılmış, birbirine bağlı, gelişmiş bir dizi müstahkem köyü gösteriyor. Exeter Üniversitesi’nden arkeolog ve araştırmanın başyazarı José Iriarte, “Amazon’un tarihini yeniden değerlendirmemiz gerekiyor” diyor.

     Peki yağmur ormanı yaşayan insanlara ne oldu? De Souza, bölgedeki Avrupa işgali sonrası bu insanların öldüklerini söylüyor. Hastalık ve soykırım, köylerin tamamını yok etti ve birçoğu da tarımı tamamen terk etti.

     Sürekli hareket halinde olma zorunlulukları doğdu. Fakat geride bıraktıkları izler, artık yok olan medeniyetleri hakkında daha fazla şey öğrenmek için hâlâ daha fazla şey olduğu anlamına geliyor.

     AJANSLAR

     29 MART 2018

 

387 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir