Neandertaller 171000 Yıl Önce Alet Yapmak İçin Ateş Kullanıyorlardı

 

isediyani

Yaklaşık 171 bin yıl önce alet yapmak için ateş kullanan neandertallere dair kanıtlar bulundu.

 

 

     Araştırmacılar İtalya’da, yaklaşık 171 bin yıl önce alet yapmak için ateş kullanan neandertallere dair kanıtlar buldu. Bölgede bulunan aletlerin çoğunluğu sert şimşirden, bazıları ise meşe, dişbudak ve ardıçtan yapılmış 58 sopa, neredeyse birbirinin aynı.

     İtalya’nın Grosseto kentinde bulunan inşaat işçileri, 2012 yılının ilkbaharında bir termal havuz için kazı yaparken, 171 bin yıllık kemikler ve eserlerle dolu bir katmanla karşılaştı. Bunun üzerine termal havuz kazıları durdu.

     Araştırmacılar kazıları sürdürdükçe, erken ateş kullanımına dair şaşırtıcı kanıtlar buldular; çoğunluğu şimşirden yapılmış ve kısmi olarak yanmış yaklaşık 60 kazma sopaları. Bu sopaların üreticileri, büyük bir ihtimalle o dönemde Avrupa’da yaşayan neandertallerdi. Eğer gerçekten bu sopaları nesli tükenmiş kuzenlerimiz yaptıysa, sözkonusu bulgular, neandertaller arasındaki alet yapımı için en erken ateş kullanımını temsil ediyorlar.

     Neandertaller yaklaşık 400 bin yıl önce Avrasya’da ortaya çıktılar, ancak ne zaman kontrollü olarak ateş kullanmaya başladıkları net olarak bilinmiyor. Şimdiye kadar, neandertalların ateşi kontrol altına aldıklarına dair en erken kanıt, yaklaşık 130 bin yıl öncesine, yani Orta Pleistosen’in sonlarına tarihleniyordu.

     Tahtadan yapılmış aletler, kemik ve taş gibi malzemelere kıyasla daha kolay ve çabuk çürüdüğünden, tarihöncesi tahta eserler bulmak alışılmadık bir durum. Bugüne kadar keşfedilen en eski tahta silahlar, Almanya’nın Schöningen kentinde bulunan mızraklar. Bu mızrakların, yaklaşık 300 bin yıl önce homo heidelbergensis ya da neandertaller tarafından yapıldığı düşünülüyor.

     Grosseto kentinde bu tahta aletleri bulmak, arkeologlar için oldukça heyecan verici oldu. Arkeolog Biancamaria Aranguren, “Düşündüm ki, bu imkânsız. Bunlar ne olabilir?” diye sordu.

     Çoğunluğu sert şimşirden, bazıları ise meşe, dişbudak ve ardıçtan yapılmış 58 sopa, neredeyse birbirinin aynıydı ve böylece araştırmacılar bunların birer alet olduğuna ikna oldu. Her sopanın bir ucu tutacak şeklinde küt bir biçimdeydi, diğer uçları ise düzleşmişti. Sopaların birçoğu da bütün uzunluğu boyunca kömürleşmiş gibi görünüyordu. Bu da, kabukların sıyrılmasına yardımcı olmak için ateşin kullanılmış olabileceğini gösteriyor.

     Arkeologlar bu sopaların yanısıra, bölgede 200 taş eser ve nesli tükenmiş düz dişli fil kemiklerinin sayısız fosillerini (palaeoloxodon antiquus) buldu. Aranguren, bölgede bulunan hiçbir eserde ve kemikte yanma izleri olmadığı için, bölgede yaşamış erken insanların ateşi alet yapımı için kontrollü olarak kullandığını söylüyor.

     Arkeologlar bu bulgularından emin olmak için sopaların bir benzerini yapmayı denedi. Keskinleştirilmiş taşlar ve bir ateş kullanarak, tarihöncesi insanlara benzer yöntemlerle bu sopaların bir kopyasını başarıyla yaptılar.

     Kömürleşmiş sopa, “kazma çubukları” olarak adlandırılan bir eser grubuna çok yakındı. Bu alet grubu, dünyanın farklı yerlerinde birçok amaç için kullanılabiliyor. Ayrıca günümüzde Okyanusya ve Güney Afrika’daki avcı toplayıcılar hâlâ bu aletleri kullanıyor.

     Arangure ve ekibinin yayımladığı araştırmaya göre, sopaların tarihleri, bunların büyük bir ihtimalle neandertaller tarafından yapıldığını gösteriyor. Ancak yine de herkes ikna olmuş değil.

     New York Üniversitesi’nden paleoantropolog Shara Bailey, “Bu sopalar ve aletlerle ilişkili olarak bulunmuş hiç insan kemiği yok. Öyleyse bunların neandertaller olduğunu nasıl söyleyebiliriz?” diye soruyor. Bailey, geçen ay yayınlanan araştırmalarda, modern insanların 177 bin yıl kadar önce Ortadoğu’ya gitmiş olabileceğini gösterdiğini hatırlattı. Bailey’e göre keşif yine de eski insanların alet imal etmek için ateş kullandığına dair mevcut teorileri doğruluyor.

     Arizona Devlet Üniversitesi’nden arkeolog Erich Fisher da buna katılıyor. Fakat aynı zamanda bu eserlerin bulunduğu bağlam hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyor. Özellikle de bu eserlerin fil kalıntılarıyla olan ilişkisi neydi? Fisher, “Bulunan bu eşsiz eser grubunu anlamak için daha fazla çalışılması gerektiğini düşünüyorum” diyor. Fisher’e göre, eğer bu aletlerin neandertallerle olan ilişkisi kesinleşirse, bu neandertallere dair ufuk açıcı bir bilgi olabilir.

     Stanford Üniversitesi’nden arkeolog John Rick ise, “Bu, büyük olasılıkla neandertaller arasında alet yapımında bir ortaklık olduğu fikrini güçlendirecek” yorumunu yapıyor.

     SCIENCE MAG, ARKEOFİLİ

     8 ŞUBAT 2018

 

468 Total Views 10 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir