Münir Özkul’u Kaybettik

 

isediyani

Yeşilçam Sineması’nın usta ismi Münir Özkul, bugün 92 yaşında hayatını kaybetti. 

 

     Yeşilçam Sineması’nın usta ismi Münir Özkul, bugün İstanbul Beyoğlu’ndaki evinde hayatını kaybetti. Sinemada sayısız rolde oynayan, “Hababam Sınıfı” filmindeki Mahmut Hoca rolüyle efsaneleşen Özkul, 92 yaşındaydı.

     15 Ağustos 1925 doğumlu Münir Özkul, uzun yıllardır Demans (Bunama) ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) hastalığı ile mücadele ediyordu. Münir Özkul’un kızı Güner Özkul, babasının vefatıyla ilgili, “Uzun bir süreçti. Defalarca asılsız haberlerle bugüne hazırlanmış olduk. Beyoğlu Belediye Başkanı Ahmet Misbah Demircan’a tedavi sürecinde bizi hiç yalnız bırakmadığı, yardımcı olduğu için çok teşekkür ediyorum” açıklamasında bulundu. Usta oyuncu Münir Özkul’un vefatı, başta sanat ve sinema dünyası olmak üzere tüm ülkeyi üzüntüye boğdu.

     MÜNİR ÖZKUL KİMDİR?

     15 Ağustos 1925 tarihinde İstanbul’un Bakırköy (Makrihori) semtinde dünyaya gelen Münir Özkul, küçük yaşlarda tiyatroya merak sardı. Tiyatrodaki ilk sahne deneyimini 1940 yılında Bakırköy Halkevi’nde yaşadı. İstanbul Erkek Lisesi’nden mezun olan Münir Özkul, bir süre İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde ve Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü’nde eğitimine devam etti.

     1948 yılında Ses Tiyatrosu’nda sahnelenen “Aşk Köprüsü” oyunuyla profesyonelliğe ilk adımını atan Özkul, daha sonra Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne’ye geçti. Usta oyuncu, İstanbul Devlet Tiyatrosu ve Ankara Devlet Tiyatrosu’nun da aralarında olduğu bazı tiyatrolarda sahneye çıktı.

     Tiyatro sahnelerinden “tesadüfen” film setlerine geçişi 1950’li yılların başına denk düşen Özkul, askerliğini yaptığı dönemde “Vatan ve Namık Kemal” adlı filmde yönetmen asistanlığı yapan arkadaşı Sırrı Gültekin’i ziyaret için Yeşilçam’a gittiği bir gün, ilk defa bir filmde figüran olarak oynatıldı. Üniformalı bir figüran arayışı içinde olan arkadaşının ricasını kırmayarak, biraz da komik bir anı olsun diye kamera karşısına geçti ve rol aldığı yüzlerce filmle, Türk sinemasına damgasını vuran önemli karakter oyuncuları arasına girmesini sağlayacak sinema serüveni böylece başlamış oldu.

     Münir Özkul, Yeşilçam Sineması’ndaki ilk deneyiminde 1951 yapımı “Vatan ve Namık Kemal” filminde figüran olarak rol aldı. İlk dönem filmlerinden dikkat çekenleri “Edi ile Büdü”, “Balıkçı Güzeli” ve “Kalbimin Şarkısı”dır.

     Bu dönemde ağırlıklı olarak tiyatroda sahne alan Özkul, John Steinbeck’in kaleme aldığı “Fareler ve İnsanlar” (1951), John Millington Synge’in kaleme aldığı “Babayiğit” (1953), George Axelrod’un kaleme aldığı “Yaz Bekârı” (1954), John Patrick’in kaleme aldığı “Çayhane” (1955) gibi oyunlarda oynadı. Daha sonra 1958 – 59 yıllarında İstanbul Şehir Tiyatroları’nda, 1959 – 60 yıllarında Ankara Devlet Tiyatrosu’nda ve 1960 – 62 yıllarında Aksaray’daki Bulvar Tiyatrosu’nda arkadaşlarıyla kurduğu kendi topluluğunda çalıştı.

     1963 – 67 yılları arasında çeşitli topluluklarla turnelere çıktı. Zaman zaman sahneden uzak kaldığı dönemler oldu. Yer aldığı özel tiyatrolarda Sadri Alışık, Cahit Irgat, Nevin Akkaya ve Şükran Güngör gibi oyuncularla çalıştı.

     Münir Özkul, 1967 yılında Altan Karındaş Topluluğu’nda oynanan ve Sadık Şendil’e ait “Kanlı Nigar” oyunundaki rolüyle “İlhan İskender Armağanı”nı kazandı. Yine bu başarısı üzerine İsmail Dümbüllü, daha önce Kel Hasan’dan devraldığı 50 yıllık simgesel “Kavuk”u 1968 yılında Münir Özkul’a devretti. (Özkul bu “Kavuk”u 1989 yılında Ferhan Şensoy’a devredecektir.)

     1960’lı yılların sonunda başlayarak sinemadaki “karakter rolleri”yle övgü toplayan Özkul, özellikle 1970’li yıllarda, kalabalık kadrolu ve genellikle Ertem Eğilmez’in yönettiği filmlerde önemli roller aldı. En bilinen rollerinden biri O’nunla özdeşleşen “Hababam Sınıfı” serisindeki Özel Çamlıca Lisesi’nin tatlı sert müdür yardımcısı Kel Mahmut tiplemesi oldu. Özkul’un kadrosunda yer aldığı, bu dönemde çekilen kalabalık kadrolu aile filmleri arasında “Mavi Boncuk”, “Bizim Aile”, “Aile Şerefi”, “Gülen Gözler”, “Neşeli Günler”, “Gırgıriye” ve “Görgüsüzler” sayılabilir. Bu filmlerin büyük kısmında efsane oyuncu Adile Naşit (Adela Özcan) ile beraber sinemanın unutulmaz ikililerinden birini oluşturmuştur.

     1972 yılında “Sev Kardeşim” adlı filmdeki başarılı oyunuyla 9. Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Erkek Karakter Oyuncu Ödülü”nü aldı. “Bizim Aile” filminde canlandırdığı Yaşar Usta rolüyle de 1977 Azerbaycan Film Festivali’nde “özel ödül” kazandı.

     1978 yılında yeniden Şehir Tiyatroları’na döndü. 1983 – 84 yıllarında, daha önce kendi topluluğunda (1961) sahneye konan ve büyük ilgi gören, Jean Anouilh’in eseri “Generalin Aşkı” oyunuyla Dormen Tiyatrosu’nda sahneye çıktı. 1980’lerin ortalarında Ferhan Şensoy’un Ortaoyuncular Topluluğu’na katıldı ve aralarında “İstanbul’u Satıyorum”un da yer aldığı dört oyunda rol aldıktan sonra sahnelere veda etti.

     1980 yılında yapılan bir jübileyle Münir Özkul’un 40. sanat yılı kutlandı.

     Tarık Buğra’nın romanından televizyona aktarılan ve Naşit Özcan’ın yaşam öyküsünden bir kesiti canlandıran “İbiş’in Rüyası”nda canlandırdığı İbiş karakteri de unutulmazlar arasına girdi. “Süt Kardeşler” filminde yönetmen yardımcılığı da yaptı.

     1991 yılında “Dümbüllü Ödülü”nü aldı. Televizyon dizilerinin yaygınlaşmaya başladığı 1990’lı yıllarda dizi oyunculuğundan uzak dursa da “Uzaylı Zekiye”, “Ana Kuzusu” ve “Şaban ile Şirin” gibi dizilerde rol aldı.

     1996 yılında Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen gecede Münir Özkul’un 55. sanat yılı kutlandı. 1997 yılında “Altın Kelebek Ödülleri Onur Ödülü” aldı. 1998 yılında T. C. Kültür Bakanlığı tarafından Münir Özkul’a “devlet sanatçısı” ünvânı verildi. 1999 yılında İzmir 9 Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü tarafından “Muhsin Ertuğrul Tiyatro Emek Ödülü”ne layık görüldü.

     Son olarak 2000’li yılların başında, Hamdi Alkan’ın canlandırdığı Yarmagül karakterinin dedesini oynadığı “Reyting Hamdi” televizyon programında kamera karşısına geçti.

     Kariyeri boyunca 200’den fazla filmde rol alan Özkul, 2004 yılında “37. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri Onur Ödülü”nü, 2006 yılında “Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali Onur Ödülü”nü,  2014 yılında “18. Afife Tiyatro Ödülleri Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü”nü, 2015 yılında da “T. C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü”nü almıştı.

     Sediyani Haber olarak Münir Özkul’a Allah’tan râhmet, kederli ailesine ve yakınlarına, sinema dünyasına ve tüm sevenlerine başsağlığı diliyoruz.

     AJANSLAR, SEDİYANİ HABER

     5 OCAK 2018

Münir Özkul

(15 Ağustos 1925 – 5 Ocak 2018)

 

216 Total Views 2 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir