Diyarbakır’da Asur’un Yıkımını Anlatan Tablet Bulundu

 

isediyani

Diyarbakır’ın Bismil ilçesindeki Ziyarettepe mevkiinde kazı yapan arkeologlar, nadir bulunan ve benzersiz bir çivi yazılı tablet keşfetti. 

 

 

     Diyarbakır’ın Bismil ilçesindeki Ziyarettepe höyüğünde, Asurlu bir yetkili tarafından yazılmış, hayâl kırıklığı ve umutsuzluk hikâyesi anlatan çiviyazılı bir tablet keşfedildi.

     Diyarbakır’daki Ziyarettepe mevkiinde kazı yapan arkeologlar, nadir bulunan ve benzersiz bir çivi yazılı tablet keşfetti. Tablette, M. Ö. 7. yy’da Asur İmparatorluğu yıkılmadan hemen önce Asurlu bir yetkilinin aktardığı, imparatorluğun durumunu özetleyen, hayâl kırıklığı ve umutsuzluk öyküsü anlatılıyor.

     Arkeologların idari bir kompleks olarak tanımladıkları yapı kalıntıları içinde bulunan küçük çiviyazılı kil tablet, Asur kenti Tushan’ın üst düzey yetkilisi Mannu-ki-libbali tarafından yazılmış.

     Tushan, M. Ö. 7. yy’da Asur İmparatorluğu’nun eteklerinde bulunan bir bölgeyi yöneten şehir idi. Mannu-ki-libbali tablette, bir savaş arabası birliği kurma emrine yanıt veriyor, ancak bunu başarmak için gereken tüm yetenekli profesyonellerin şehirden çoktan kaçtığını açıklıyor.

     Şehirde üst düzey bir yetkili olan Mannu-ki-libbali, hayâl kırıklığını ve istifasını tabletteki şu son cümleleriyle açıklıyor:

     “Bu emre nasıl uyabilirim?.. Buradan ancak ölümler çıkar. Kimse kaçamaz. Benim burada işim bitti!”

     Arkeologlar yayımladıkları makalede, “Bu eşi bulunmaz bir mektup. Bu yazılar ancak imparatorluğun alt yapısının çöküşü Tushan’a yaklaşırken yazılmış olabilir. Asur’un çöküşüne dair ilk elden yazılmış bir yazı olduğu için mükemmel bir buluntu” ifadelerini kullandılar.

     Sözkonusu tabletin bulunduğu yönetim kompleksi yapısının çivi yazısı tabletler için olağanüstü bir arşiv oluşturduğunu ve kompleksin odalarının zeminlerinde parçalar halinde 27 çiviyazılı tablet bulunduğunu aktaran arkeologlar, “Tabletlerin içeriklerinde tahıl hareketleri, köle ödünç listeleri, personel listeleri, insanların yeniden yerleşimi ve askeri memurların sayısı ve onların tarımsal varlıklarını gösteren listeler sayılabilir” bilgisini aktardılar.

     Ancak tabletlerin çoğunda, uzaktaki çiftliklere teslimatlar, borçlar ve ödemeler gibi arpaların alım satım işlemleri yer alıyor. Bu tabletler, M. Ö. 614 ilâ M. Ö. 611 yılları arasına, yani Ninova’nın çöküşü dönemine tarihleniyor. Ninova, Dicle Nehri’nin doğu kıyısında bulunan ve bir dönem Asur İmparatorluğu’nun başkentliğini yapan bir şehirdi.

     Bölgedeki kazıları yürüten ve ABD’nin Ohio eyaletindeki Akron Üniversitesi’nden olan Yakındoğu arkeologları Prof. Dr. Timothy Matney ve Prof. Dr. John MacGinnis, “Bu tablet, bu döneme ait bulunan Asur yetkilileri tarafından yazılmış ilk tablet” açıklamasında bulundular.

     Tabletler, Asur dünyasında, Babil Kralı Nabopolassar’ın dağılmakta olan Asur İmparatorluğu’na karşı askerî seferler yürütmesine dair de bilgiler içeriyor.

     Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde yer alan Ziyarettepe Höyüğü’ndeki kazılar 2000 yılında başladı ve 12 sezon sürdü. Diyarbakır şehri merkezinin 60 km doğusundaki Dicle Nehri üzerinde yer alan kalıntılar, 30 metre yüksekliğinde bir merkezî höyük ile çevresinde 30 hektar civarında bir alt kasabanın kalıntılarından oluşuyor.

     Arkeologlar tarafından bölgede yürütülen çalışmalar, jeofizik incelemeler ve yüzey araştırmaları ile başladı. Höyükte yapılan çalışmalar sonunda 300 yıl boyunca gelişen büyük bir eyalet sermayesini gösteren yapısal ve eser kalıntıları bulundu. Bölgede çalışan arkeologlar, bir saray, bir yönetim kompleksi, seçkin konutlar ve askerî kışlalar ortaya çıkardı.

     Yazılı kayıtlara göre bu yerleşim, M. Ö. 882 yılında Asur Kralı II. Ashurnasirpal tarafından daha önceden yerleşilmiş bir yerde kuruldu, ancak M. Ö. 611 yılında Babil Kralı Nabopolassar tarafından ele geçirildi.

     POPULAR ARCHAEOLOGY, ARKEOFİLİ

     19 ARALIK 2017

 

442 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir