Kürdistanlı aydınlardan Azadî İnisiyatifi’ne dair

 

isediyani

Hak, Adalet ve Hürriyet için Kürdistan İslamî İnisiyatifi (Azadî İnisiyatifi) ilan edildi. Kurucu üyelerin inisiyatif ile ilgili değerlendirmeleri…

 

     Kemalist sistemde halen devam eden ve Kürdistan’ın en temel sorunu olan özgürleşme sorununu çözmek için Kürdistanlı aydın, yazar, aktivist ve ulemâdan insanların kurmuş olduğu “Hak, Adalet ve Hürriyet için Kürdistan İslamî İnisiyatifi” (Azadî İnisiyatifi) ilan edildi.

     Azadî İnisiyatifi’nde yer alan Kürdistanî şahsiyetlerin inisiyatif ile ilgili değerlendirmeleri:

     Sabiha ÜNLÜ: Ben bu hareketi anlamlı bir oluşum olarak görüyorum. Kürdistan kamuoyunda, yaptığım tüm görüşmelerde de ifade edilen, böylesine bir iradeye ihtiyaç olduğu yönündeydi. Bir beklenti vardı. İnşallah bu İnisiyatif bu ihtiyaca cevap verecek nitelikte çalışmalar yapar diye umut ediyorum. Kürtler’e ve Kürdistan’a hayırlı ve uğurlu olsun diyorum.

     Sevgi Çelik MORAY: İnisiyatif’in, toplumumuzdaki bir boşluğu dolduracağına inanıyorum. Çünkü hem İslamî değerleri referans alan hem Kürdî değerleri sahiplenen bir oluşuma hayatî bir önem atfediyordum. Zira Kürtler’in taleplerini dile getiren çeşitli kuruluşlar vardı. İslamî talepleri çeşitli şekillerle dile getiren kurumlar da vardı ama ikisinin de birarada olduğu bir yapı yoktu. İşte İnisiyatif ile birlikte bu boşluk giderilmiş oldu. Bundan sonrası çok önemli. Ben bundan sonra bu iradenin bunu başaracağına inanıyorum.

     Adem ÖZCANER: Azadî İnisiyatifi, Kürdistan’da yeni bir renk, yeni bir ses, yeni bir misyon oluşturması hedefiyle yola çıkmıştır. Ancak bunu yaparken direkt bir politik örgütlenmeyi öncelikli olarak hedefine koymamıştır. Aslî olarak İslamî hassasiyeti olan Kürdistanlı Müslümanlar’ın, soruna olan ilgilerini, duyarlılıklarını tüzel bir kişilikle deklare etmeyi hedeflemektedir. Onun için “inisiyatif” adı ile adlandırılan bu oluşum, bu girişim aslında İslamî ve insanî hassasiyetlerimizin, vicdanımızın gereklerini yerine getirme çabasının bir deklaresidir. İnisiyatif, Kürdistan’ı zemin almaktadır. Kürdistan’ın özgürleşmesini hedef almaktadır. Kürt milletinin en temel haklarına kavuşması için gayret ve çaba içerisinde olacaktır. Bunun için gerekli görülen her türlü legal araç ve yöntemi de kullanma arzusundadır. Ancak buna İnisiyatif’i yöneten, İnisiyatif’i oluşturan irade karar verecektir. Bu da ancak süreç içinde şekillendirilip sonuçlandırabilir.

     Remzi PÊŞENG: Özgür düşüncelerin bu heyecan verici davete sırt çevirmesi, hem de Kürtler’in en eski ve temel olan iki manevî zeminine, yani dîn ve millîyet zeminine yeniden yönelme eğilimini ortaya çıkarma istemine sırt çevirmesi mümkün mü? Azadî İnsiyatifi’nin, kendisini irticaî hurafelerden, fanatizm, ırk üstünlüğü taassubu ve şovenizmin kadim afetlerinden uzak tutabilmiş, dîn ve millîyetin mantıklı ve insanî kavranışından doğduğu açıktır. İnisiyatifimiz, millîyet kavramını da kavmî taassupların bağından kurtarır, ırk yerine kültüre dayanarak “fizyolojik maddiyat” sıkışmasından çıkartır, insanî maneviyata dönüştürür ve “kültürel özgünlük” cevheri olabileceği bilinci ile birlikte siyasî ve hukukî bir kazanımı elde etmeyi amaçlar.

     İnisiyatif’in amacını, Türkiye’deki merkezî politikaları, hem dînî hem politik hem de ekonomik politikalarını sorgu altına alması açısından önemli buluyorum. Bu açıdan Kürdistan’daki dahilde olan dîn ve siyaset psikolojisinin de önüne geçeceğinden, Kürtler’e izzet-i milliye ile izzet-i dînîyenin birbirlerinin düşmanı değil bir bütün olduğunu göstermesinden ve temsilciliğine aday olması bakımından son derece önemli buluyorum. Kürdistan’a hayırlı olması için tüm hissiyatımla dûâ ediyorum…

     Muhammed JİYAN: Pêşî vê yekê bêjim ku berê Înisiyatîfa Azadî, li azadiyê ye. Çi qas nirx û hêjahiyên li ser azadiyê hebin, Înîsiyatîf wan tevan ji xwe re dike bingeh û armanc. Damezrênerên wê kesayetên Kurdistanî û Îslamî ne; lê belê Kurdistanîbûna wan û Îslamîbûna wan ne dijberî hev in, hev temam dikin.

     Ji niha û pê de dewra nakokiya Kurd – Misilman hatiye girtin. Divê ev xal baş were zanîn ku: Kurd milletek in û baweriya wan çi dibe bila bibe, ew telebkarê azadiyê ne. Pirsgirêka Kurdan a herî sereke û bingehîn azadî ye. Loma jî înîsiyatîfê ev nav li xwe danî . Bi vê yekê re jî, kete bin misyon û barê azadkirina Kurdistanê.

     Derengmayina Îslamiyên Kurdistanê, mijareke sereke ya rojeva Kurdistanê bû: “Piştî têkoşîna Şêyx Seîd, çima rêxistin an jî bizaveke ku doza Kurdistanê bimeşîne bi pêşengiya Îslamiyan derneket?”  Ev pirs her demê dihate kirin. Ev pirs pirseke heq bû, lewra rastiya pratîka Îslamiyan ev bû. Em bawer in dê ev Înîsiyatîf peywira xwe rind bîne cih û dê ji niha û wê de ev pirs neyê kirin.

     Li ser girse û profîla beşdaran jî dikarim bêjim ku gelekî baş bû. Ji hêla min bi xwe ve, ji hêviya ku min dikir baştir derbas bû. Beşdar hemî li ser doza Kurdistanê yek bûn û li ser vê yekê qet nîqaş nehatin kirin. Ev rewş jî coş û heyecana meriv a li ser pêşerojê geştir dike. Azadî, ji bo Kurdistaniyan pîroz be…

     İrfan BURULDAY: Kürdistanîleşme düşüncesine önemli bir adım atma yolunda miheng taşı Azadî’nin siyasal ve sosyal alanda görünür olması önemli bir gelişmedir. Özünde Kürdistanî dinamiklerden beslenerek tutum sergileyeceğine inanıyorum. Kürdistanî çeşitliliğe ayrı ayrı renk katmayı hedefleyen Azadî, gerek üstlendiği misyon, gerekse millî değerleriyle kurduğu tarihsel irtibat ile mücadeleyi gündeme taşıması önemli bir adımdır. Nitelikli bağımsız bir hareket şeklinde ortaya çıkması, Azadî’yi ayrıştırtan en önemli unsurudur. Türkiyelileşmeyi değil Kürdistanîleşmeyi belirgin kılması onu daha aktif ve dinamik hale dönüştürecektir. Kürdistan mes’elesini siyasî, sosyal ve politik hatta uluslararası zemine taşımayı ilkesel bir amaç edinmesi son derece önemlidir.  

     Şehmus ÜLEK: Azadî İnisiyatifi hem Kürdistanlı Müslümanlar açısından hem genel anlamda Kürdistan siyaseti açısından tarihî bir çıkıştır, tarihî bir adımdır. Kürdistan’da siyasal zeminde temsil sorunu yaşayan çok büyük bir kitlenin ihtiyaçlarını da karşılayabileceğini düşündüğüm bir çalışmadır. Özellikle de belirlediği siyasal perspektifiyle, Kürdistan’daki diğer tüm ulusal aktörleri ulusal birlik için ittifaka zorlayacak bir çalışmadır. Kürdistan’ın özgürlük mücadelesi açısından dikkate alınması gereken bir çalışmadır.

     Muhittin BATMANLI: Şu ana kadar 21. yüzyıl Kürtler’in ve Kürdistan’ın dönemidir. Arzu ediyoruz ki Kürdistanlılar diyalog içerisinde olsunlar. Şu ana kadar belki uygulanmadı ama inanıyoruz ki Kürdistan halkı Müslüman’ıyla, Hrıstiyan’ıyla, Êzidî’siyle, liberaliyle, komünistiyle, Alevî’siyle, Sünnî’siyle diyalog içerisinde olsun. Şimdiye kadar Kürdistan’ın kuzeyinde böyle bir oluşum olmadı. Yani dîndarlarımız var, liberalimiz var, komünistlerimiz var ama istiyoruz ki bu İnisiyatif hem Kürtler’in diyalog anlayışını gerçekleştirsin, hem de Kürdistan’ın diğer parçalarıyla da diyaloğumuz olsun. İnşallah bu İnisiyatif bu alanda bir çığır açar.

     Artık dünyada “Kürdistan Müslümanları” diye bir tabir var. Ve biz Kürdistan Müslümanları olarak diyoruz ki: “Zaten 1925’e kadar bütün önderlerimiz bawermenddir. 1925’ten 1960 yılına kadar bu hareket Türkiye sistemi tarafından değiştirildi. İnşallah bu İnisiyatif sayesinde bu, rayına oturur. Bu inisiyatifimiz, Şeyh Said’in, Seyyîd Rıza’nın, Qazi Muhammed’in, Şeyh Mahmud Berzencî’nin, Bediuzzaman Said-i Kurdî’nin, Seyyîd Abdulkadir’in, Mella Mustafa Barzanî’nin hatta Cigerxwîn’in ve ismini sayamadığım birçok Kürt aydınının ve önderinin yolunu takip edecektir. Onun için Kürdistan Ortadoğu’nun liderliğine layık bir ülkedir. Ve eminim ki Azadi İnisiyatifi buna katkı sağlayacaktır.

     Murat BOZDEMİR: Bu oluşum bir ihtiyaca binaen yapılan bir faaliyettir. Ve beklenen bir şeydir. Eğer performansı çok yüksek olursa ki şimdiye kadar hep öyle oldu zaten, büyük bir ihtiyaca cevap verecektir. Kürt özgürleşme mücadelesinde İslam’ın ve Müslümanlar’ın şimdiye kadarki ofsayt pozisyonunu değiştireceği konusunda büyük umut içerisindeyim.

     Yakup ASLAN: İslamî hassasiyeti olan ve Kürdistan mes’elesinde sorumluluk duyan arkadaşlarımızın yaptığı çalışmayla bugüne getirdikleri bir harekettir. Bu hareketin Kürdistan sorununu çözmede yeni projeler üretmek babında Kürdistan’daki halk ihlallerine müdahil olması açısından çok önemli bir katkı sunacağını umuyoruz. Bütün çabamız da budur. Kürdistan’daki İslami hassasiyeti olan Kürtler’in de uzun süreden beri böyle bir beklenti içerisinde olduklarını da biliyoruz. Bu çalışmanın da bu beklentileri de karşılayacağına inanıyorum.

     Sıdkı ZİLAN: Şimdi yüzyıl önce “Kürdistan” ismi ile İstanbul’da kurumlar kurulmuş. Sonra Dünya Savaşı gelmiş, inkâr süreci başlamış, katliâm ve imhâ süreçleri başlamış. Kürtler fırsat buldukça bu tür girişimlerde bulunmuşlar. Bu İnisiyatif süreci de böylesi bir süreçtir. İnşallah hayra vesile olur. Her insan, her toplum sorunlara duyarlılığı ölçüsünde müdahil olmak ister. Bu da bir yardımlaşmadır. Kürtler’in kendi doğal haklarına kavuşması için gösterilen bir faaliyettir. Bu yerinde bir inisiyatiftir. Herkesin doğrularıyla birlikteyiz…

     Yavuz DELAL: Öncelikle anlamamız gereken birinci konu şu: Azadi İnsiyatifi, önemli bir açığı kapatacaktır. Kürdistan dışında speküle edilen Kürt toplumunun temel hak ve hürriyetleri ile inancı arasındaki gidip gelmeleri durumunu bitirmiş olacaktır. Bugünkü toplantı, İslam ile Kürtlük arasındaki tartıştırmaları bitirmiş bir toplantıdır. Bundan sonra “ya Kürt ya Müslüman” ikilemi bizim açımızdan bitmiştir. Bu tür spekülasyonların hiçbir değeri yoktur. Bu açıdan büyük bir adımdır. Böylelikle Kürt toplumunun “acaba dînden mi çıkıyorum?” çelişkisi de bu İnisiyatif vesilesiyle bitirilmiş olacak. Buna inanıyoruz, bunun gerçekleşeceğine de, bundan sonra adımların ilerleyeceğine de inanıyoruz. İnşallah Kürt ve Kürdistan için hayırlı olacaktır.

     Adnan Fırat BAYAR: İnisiyatif’in amacı siyaset yapmaktır. Tabiî bu siyaset,  yaşadığı toplumun, yani Kürdistan’ın zaman ve mekân krizine dayalı bir özgürlük siyaseti olmalıdır. Genelde, Kürt siyasası kendi krizine dayanmıyor ve bu yüzden de ikilemler üretiliyor çünkü. “Kürdistanî siyaset” derken salt bir coğrafî / ulusal okumaya değil, bu ülkenin kendi krizine dayanan siyasetine işaret edilir. Kürt siyasası bunu başarmış değildir bence. Kürt özgürlüğü için bize göre bu ikilem aşılmalıdır. Ve işte Azadi İnisiyatifi, bu ikilemde doğan boşluğu doldurmaya aday olmalıdır. 

     Kenanê NADO: Beriya her tiştî ji ber ku ev Înîsiyatîf rolek, an jî nasnameyeke him Îslamî him jî Kurdistanî girtiye, ji gelê Kurd re pir muhîm e. Herwiha, ji dervayî vê Înîsiyatîfê belkî gelek xebat û hewldanên bi vî rengî çêbûn, lê piştre me dît ku bi rastî jî ne safî bûn û ne semîmî bûn. Hêviya min a ewilî, yan jî ez bêjim hêviya min a sereke ew e ku Înîsiyatîf bi van her du têgehên girîng, yanî Kurdistanîbûn û Îslamîbûnê, bêyî ku qirêj bibe peywira xwe ya li hemberî gelê Kurdistanê bîne cih. Hêviya min a herî sereke û bingehîn ev e. Herwiha tiştekî wisa jî bibêjim: Kesên ku di vê xebatê de peywirê digirin an jî di rêvebiriyê de cih digirin li gorî fikr û baweriyên xwe kesên azadîxwaz, azadîperest û tişta ji bo Kurdan herî muhîm Kurdistanî ne. Ji ber van sedeman, dilê me re xweş e û ewle ye. Wekî din jî ez dixwazim ku di pêşerojê de ev ji bo gelê Kurdistanê, ji bo çandê, zimanê Kurdî an jî ez bêjim ji bo rêvebiriyê bibe Înîsiyatîfeke jêhatî û serkeftî. Hêviya me ew e ku Înîsiyatif xizmeteke baş ji bo Kurdistanê bike.

     İbrahim SEDİYANİ: Azadî İnisiyatifi’nin Kürdistan mânâsı kadar çok büyük bir mânâsı vardır. Tabiî bu İnisiyatif’in kurulması geç bile kalınmış ancak çok başarılı olacağına inanıyorum. İki günlük toplantıda edindiğim izlenim tamamen iyi niyetli, amacı Kürdistan’a ve Kürtler’e hizmet etmek ve İslamî hassasiyeti olan insanların hepsinin gözlerinde umut ışığı vardı. İnşallah 9 – 10 Haziran 2012 gününü tarih yazacaktır.

     Söyleşiler: Cesim İlhan

     BEROJ

     12 HAZİRAN 2012

azadi inisiyatifi 1

1163 Total Views 1 Views Today
Twitter'da Paylaş     Facebookta Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir